Van Millioenenjuffrouw tot bedelaarster op de Dam
De Millioenenjuffrouw is ongetwijfeld de beroemdste oplichtster uit de Nederlandse geschiedenis. Eind negentiende eeuw zoemde haar verhaal overal rond.
>De Millioenenjuffrouw is ongetwijfeld de beroemdste oplichtster uit de Nederlandse geschiedenis. Eind negentiende eeuw zoemde haar verhaal overal rond.
>André Hazes was als Amsterdamse vertolker van het levenslied een icoon van de Nederlandse amusementsmuziek. Hij zong zijn liedjes met veel gevoel voor blues en sprak daarmee een breed publiek aan. Ook na zijn vroegtijdige dood in september 2004 blijven het leven en de muziek van de volkszanger tot de verbeelding spreken.
>Vanaf het eind van de zestiende eeuw kwamen joden van Spaans-Portugese origine (Sefardische joden) naar de bloeiende handelsstad Amsterdam. Sinds de uitbanning en gedwongen bekering tot het katholicisme van joden in Spanje en Portugal in respectievelijk 1492 en 1497 en in het bijzonder na de instelling van de Inquisitie, was er in deze landen nauwelijks nog een veilig leven mogelijk voor joden.
>Van 1892 tot 1940 was de Hollandsche Schouwburg een populair theater in de Plantagebuurt in Amsterdam. Operettes, toneelvoorstellingen en revues werden opgevoerd in het theater, dat onder wisselende namen het uitgaansleven in de Plantagebuurt stimuleerde. In 1941 veranderde de Duitse bezetter de naam van het theater in ‘Joodsche Schouwburg’. In de loop van de oorlogsjaren kreeg de Schouwburg een andere functie toegewezen door de Duitse bezetter. Vanaf augustus 1942 moesten joden uit Amsterdam en omstreken zich melden voor deportatie, of werden hier onder dwang naar toe gebracht. Vele duizenden mannen, vrouwen en kinderen wachtten vervolgens in de Hollandsche Schouwburg op hun deportatie naar doorgangskamp Westerbork. Van daaruit werden zij op transport gezet naar concentratie- en venietigingskampen. Sinds de jaren 60 is het gebouw een monument ter nagedachtenis aan de meer dan 104.000 joden die vanuit Nederland werden gedeporteerd. Uitvoeriger informatie over de geschiedenis van de Hollandsche Schouwburg is te vinden op http://www.hollandscheschouwburg.nl
>Toen Napoleon in de herfst van 1811 Amsterdam bezocht, bood een groep vooraanstaande burgers onder leiding van de burgemeester hem de sleutels van de stad aan. Mattheus van Bree schilderde het tafereel. August Allebé maakte later een tekening naar dat schilderij.
>Om 18.35 uur meldt de luchtverkeersleiding in de verkeerstoren van Schiphol: ‘het is gebeurd’. Op dat moment stijgen er dikke rookwolken op boven Amsterdam. De rookpluimen werpen een dreigende schaduw over 4 oktober 1992, dag van de Bijlmerramp.
>‘Gelijktijdig met de verdrukking, steeg de moed der verdrukten; die tegenstelling mag ons met regtmatige dankbaarheid vervullen: – in hetzelfde tijdstip, dat men den naam van Nederlander trachtte in vergetelheid te brengen, weêrklonk die naam, met onbevlekten roem, èn op den Oceaan, en op Europa’s bloedige slagvelden.’
>Keizersgracht Amsterdam, 20 september 1810. Douaniers doorzoeken het huis van de koopman Klahn op zoek naar smokkelwaar. Klahn is niet thuis, wel zijn hoogzwangere vrouw. De douaniers, nog onder invloed van voorgaande avond, vloeken en dwingen haar hen rond te leiden in het huis. Al snel gaat het gerucht over hun actie rond. Honderden Amsterdammers verzamelen zich aan de gracht.
>Een van de zalen van het Paleis op de Dam te Amsterdam, 21 oktober 1811. Zoals elke dag is de keizer vroeg opgestaan. Vier weken is hij nu in het Nederlandse deel van zijn rijk. De afgelopen dagen heeft keizer Napoleon veel militaire inspecties verricht. Vandaag is het tijd om de indrukken die hij heeft gekregen om te zetten in decreten en besluiten.
>Vanaf de weg van Utrecht trekt de indrukwekkende stoet door de Muiderpoort, door de Plantage, over de Blauwbrug, langs de Botermarkt en de Munt, door de Kalverstraat naar de Dam. Voorop de gardelansiers, gehuld in rode uniformen en fraaie helmen. Aan hun lansen wapperen vaandels.
>Hoewel zijn naam anders doet vermoeden, is de Oranje Nassau Kazerne aan de Sarphatistraat opgetrokken in opdracht van Napoleon Bonaparte. De keizer heeft er tijdens de bouw ook een bezoek aan gebracht, maar heeft de oplevering niet meer meegemaakt.
>Op 9 oktober 1811 trok keizer Napoleon via de Muiderpoort de stad binnen. Bij de poort stond een speciale ereboog opgesteld. Ook de rest van de stad was ter gelegenheid van deze ‘Blijde Intocht’ schitterend versierd.
>Op dinsdag 22 oktober 1811 woonden keizer Napoleon en echtgenote Marie Louise een groot bal bij in Felix Meritis. Het feest was georganiseerd door de gemeente Amsterdam. Het keizerlijk paar verbleef twee weken in Amsterdam, als onderdeel van een reis door Holland.
>In 1808 had koning Lodewijk Napoleon het voormalig stadhuis van Amsterdam een ware metamorfose laten ondergaan. Van ambtelijk kantoorpand werd het een waar stadspaleis, een koning waardig. En twee weken lang, in 1811, ook een keizer waardig.
>Op 11 oktober 1811 werd Keizer Napoleon met zijn vrouw verwacht in de Amsterdamse Stadsschouwburg. Hij was echter onwel en kon niet komen. De dag erop woonde hij een toneelstuk bij van Racine. Een paar dagen later was het keizerlijk paar nogmaals in de Stadsschouwburg te vinden.
>Van 24 september tot 31 oktober 1811 bracht Napoleon een bezoek aan Nederland. Twee weken verbleef hij in Amsterdam in het Paleis op de Dam. De stad wilde Napoleon een zo aangenaam en mooi mogelijk verblijf geven. Burgemeesters van omliggende gemeenten kregen de opdracht om een zo ‘vriendelijk’ mogelijke ontvangst te regelen. Ook wilde men de keizer allerlei feestelijkheden aanbieden, waaronder een groots vuurwerk.
>Tijdens zijn bezoek aan Amsterdam in 1811 gaf Napoleon een park cadeau aan de stad. De stad mocht dit echter zelf betalen. Dit oudste wandelpark van Amsterdam werd aangelegd in 1812. Het besloeg toen het hele terrein tussen de Plantage Middenlaan en de Nieuwe Rapenburgergracht (het huidige Entrepotdok).
>In de Amstelkerk werd het lot bepaald van vele jonge mannen. Wel of niet in dienst in het leger van Napoleon? De houten noodkerk speelde een bijzondere rol tijdens het bewind van de Franse keizer. Er wordt zelfs beweerd dat de kerk als stal diende voor zijn paarden, toen hij in oktober 1811 een paar weken lang in Amsterdam verbleef.
>In oktober 1811 bezocht keizer Napoleon Holland. Sinds een jaar behoorde dit gebied tot zijn keizerrijk. Hij bracht ook een bezoek aan Amsterdam. Aan de grens van de stad, bij het Rechthuis aan de Oetewalerweg, kreeg hij met veel ceremonieel vertoon de stadssleutels overhandigd.
>Het statige Amsterdamse pand Herengracht 40 is de vroegere residentie van gouverneur Charles-François Lebrun (1739-1824). In 1810 werd Holland ingelijfd bij het keizerrijk Frankrijk. Napoleon stelde Lebrun aan als gouverneur-generaal in de Hollandse departementen. Hij was de enige bestuurlijke ambtenaar die direct met de keizer mocht communiceren.
>