Oneindig Noord-HollandBeleef de geschiedenis van jouw provincie

Video

Bottenvloer in Alkmaar

Vrijwel uitsluitend middenhands- en middenvoetsbeenderen van runderen. Dat is de samenstelling van de bottenvloer die onze archeologen in december 2024 vonden aan de Achterdam 7. Om meer over deze bijzondere vloer te weten te komen, zijn 22 van de botten onderworpen aan specialistisch onderzoek. Daaruit blijkt onder meer dat de vloer waarschijnlijk al in de vijftiende eeuw is aangelegd. En dat de botten zijn gebruikt van meer dan dertig runderen.
De vloer is bewaard gebleven en ligt nu onder glas. Het pand aan de Achterdam 7 is opgeknapt en sinds kort in gebruik door GGD Hollands Noorden.

>

Tien vergeten kinderfilms

Herinner jij je nog de tijd dat een middagje film kijken pure magie was? Dat moment waarop het zaallicht doofde, de projector begon te ratelen en je samen met de hele klas of buurt vol spanning naar het witte doek staarde… In deze video duiken we terug in de gouden jaren van de Nederlandse kinderfilm. Van Ciske de Rat tot Pinkeltje, van Fanfare tot Peter en de Vliegende Autobus, dit zijn de films die generaties Nederlanders hebben gevormd. Films die je vandaag de dag bijna nergens meer ziet, maar die diepe sporen hebben achtergelaten in ons collectieve geheugen.

>

Zuiderzeemuseum: In de stilte van de diepe waterkelder

Voor het Zuiderzeemuseum heeft Nynke Koster een kunstwerk gemaakt op de binnenplaats van het Schathuys, geïnspireerd op de achttiende-eeuwse waterkelders die daaronder verborgen liggen. Deze kelders, aangelegd in 1755, werden gebruikt om regenwater op te vangen en op te slaan – in een tijd zonder drinkwaterleidingen was dat de schoonste vorm van water. Koster maakte een afgietsel van de baksteenwanden in de kelder en vertaalde dit naar een hedendaagse vorm. Het kleurverloop en de sporen van de waterlijn zijn daarbij zichtbaar gebleven. Door in het werk te zitten en het aan te raken, wordt een verborgen stukje geschiedenis tastbaar. Met behulp van audio komt de historische waterkelder opnieuw tot leven.

>

Molen ‘De Hoop’ draait weer volop

Molen De Hoop in Den Oever heeft een nieuw wiekenkruis in gebruik genomen. Burgemeester Rian van Dam heeft dit officieel in werking gesteld door de vang te lichten, waarmee de molen een nieuwe fase ingaat. Het nieuwe kruis symboliseert niet alleen de hernieuwde kracht van de molen, maar ook de trots van de gemeenschap.

>

Andere Tijden: Hoe de F1 naar Zandvoort kwam en weer verdween

Zandvoort en het circuit. In de jaren 60 en 70 weten elk jaar zo’n 70.000 toeristen en dagjesmensen de F1-races te vinden in de Noord-Hollandse badplaats. Maar in 1979 neemt de gemeenteraad een voor de meeste inwoners van Zandvoort onbegrijpelijk besluit: het circuit moet dicht.

>

Tien verdwenen winkels

De Nederlandse winkelstraat zag er ooit heel anders uit. Winkels waar je wekelijks kwam, zonder erbij stil te staan dat ze ooit zouden verdwijnen. Van supermarkten en warenhuizen tot speelgoedwinkels en videotheken. In deze video kijken we terug op tien bekende Nederlandse winkels die jarenlang onderdeel waren van het dagelijks leven, maar inmiddels uit het straatbeeld zijn verdwenen.

>

Koloniaal verleden: verzet en het heden

Het slavernijverleden van Nederland kent een lange geschiedenis. Eeuwenlang verhandelen Nederlanders in Azië, Afrika en de Amerika’s mensen om te werken op plantages, in mijnen en in huishoudens. Generaties mensen groeiden op binnen dit systeem zonder ooit vrijheid te kennen. Er was voortdurend klein en groot verzet vanuit de tot slaaf gemaakten, bijvoorbeeld in de vorm van muziek.

>

Andere Tijden: Hoe werd tuberculose uiteindelijk ingedamd in Nederland?

Tijdens en vlak na de Tweede Wereldoorlog vlamde de – al eeuwen gevreesde – ziekte weer hevig op in Nederland. Antibiotica waren er nog nauwelijks, een goed vaccin al helemaal niet. En toch probeerde een klein leger van artsen, verpleegkundigen en andere gezondheidsexperts tuberculose nu eindelijk de kop in te drukken.

>

De Amsterdamse Grachtengordel: UNESCO Werelderfgoed

De Grachtengordel, Droogmakerij de Beemster en de Stelling van Amsterdam delen hetzelfde, grote verhaal: hoe de inwoners van Holland door de eeuwen heen in staat zijn geweest om het landschap waarin men leefde, vorm te geven en dienstbaar te maken. Of het nu ging om het Amsterdams stadsbestuur, de durf-investeerders van de Beemster Compagnie of het Ministerie van Oorlog: voor allen gold dat technische innovaties hen in staat stelden om steeds verdergaande ingrepen in het landschap te verrichten. De Werelderfgoedgebieden in Noord-Holland laten als geen ander zien wat de ‘bouwstenen’ van Nederland zijn geweest. Aan ons de taak de unieke kwaliteiten van deze gebieden te behouden zodat volgende generaties evenzeer kunnen genieten van een oneindige bomenlaan in de Beemster, een rondvaart door de grachten en de open, groene schootsvelden van weleer. Drie UNESCO Werelderfgoedmonumenten, uniek voor nu en later!

>

Frisdrank van vroeger

Weet je het nog? Die zaterdagavonden waarop frisdrank een echte traktatie was. Geen dagelijkse luxe, maar iets waar je de hele week naar uitkeek. In deze video nemen we je mee terug naar de tijd van Exota, Herschi, Snor Cola, Green Spot en nog veel meer verdwenen klassiekers. We duiken in negen nostalgische drankjes die ooit onmisbaar waren in Nederlandse huishoudens, maar nu bijna nergens meer te vinden zijn. Van schuimsnorren tot beugelflessen en driehoekige pakjes — deze merken roepen gegarandeerd herinneringen op.

>

Amsterdamse Metro voor het eerst ondergronds (1977)

De Amsterdamse metrobuis tussen Amstelstation en Weesperplein is zo goed als klaar en wordt al ingezet voor instructieritten. Een groep journalisten en gemeentebestuurders mochten als eerste passagiers vanuit de Bijlmer de ondergrondse rit maken. Dit fragment komt uit de collectie van het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid, doorzoek hier de volledige collectie.

>

Andere Tijden: Hoe de grootste landverrader radicaliseerde

Anton Mussert wordt op 7 mei 1945, twee dagen na de Duitse capitulatie, gearresteerd. Niet veel later volgt de doodstraf. Tien jaar daarvoor lacht het leven hem nog toe. De leider van de NSB, de Nationaal-Socialistische Beweging, gaat dan op tournee naar Nederlands-Indië. Hij raakt daar geïnspireerd, maar slaat ook een weg in die steeds extremer wordt. Wat is er in Indië gebeurd?

>

Twaalf klassieke kinderboeken

Stap terug in de tijd en ontdek twaalf kinderboeken die een onvergetelijke indruk hebben achtergelaten op generaties Nederlandse kinderen. In deze video duiken we in de verhalen die vroeger in elke huiskamer, schoolbibliotheek en slaapkamer te vinden waren. Van ondeugende avonturiers tot dappere helden en magische werelden, dit zijn de boeken die ons hebben leren dromen, lachen en soms zelfs een traantje lieten wegpinken. Veel van deze titels roepen direct een warm gevoel van herkenning op. Misschien zie je jezelf weer zitten op de bank, luisterend naar een voorleesstem. Welke herinnering komt bij jou als eerste naar boven?

>

Wist je dat… de oudste afgebeelde Hollanders in deze kerk begraven liggen?

We zijn hier bij de Abdij van Egmond, de oudste abdij van Holland. In het begin was dit een simpel houten vrouwenklooster, waar de botten van de heilige Adelbert bewaard werden. Adelbert was een christelijke missionaris, die uit Ierland kwam om het geloof te verkondigen in de Lage Landen. Zijn schedel ligt nog steeds onder het altaar (en maakt van de abdijkerk een belangrijk bedevaartsoord). Maar de abdij zou nooit zo groot zijn geworden zonder de Hollandse graaf Dirk II. Hij liet hier rond het jaar 975 een mannenklooster met een stenen abdijkerk bouwen. In de middeleeuwen groeide de abdij uit tot een belangrijke religieuze hotspot, mét een enorme bibliotheek. Hier bewaarden ze een bijzonder ‘evangeliarium’: een boek met de vier evangeliën uit de Bijbel. Dit was waarschijnlijk een geschenk van graaf Dirk en zijn vrouw Hildegard bij de wijding van de kerk. Dit weten we omdat zij zichzelf in het boek hebben laten vereeuwigen. Dirk en Hildegard leggen hier hun geschenk op het altaar. Met op de achtergrond: de abdijkerk van Egmond. Nu, meer dan 1000 jaar later, zijn Dirk en Hildegard de oudst bekende Hollanders van wie een afbeelding bestaat. Meer weten? Lees dan het verhaal ‘Dirk en Hildegard: de oudste afgebeelde Hollanders’.

>

Een jaar rond in de Eendenkooi ’t Zand

Wat gebeurt er achter de schermen van een eeuwenoude eendenkooi? In deze natuurdocumentaire volg je een jaar lang de kooiker van Eendenkooi ’t Zand, een verborgen natuurparel in Noord-Holland. Door de vier seizoenen heen ontdek je hoe een van de oudste Nederlandse tradities nog altijd voortleeft. Je ziet hoe vrijwilligers de karakteristieke rietschermen vlechten, hoe het kooikerhondje helpt bij het werk van de kooiker en hoe wilde eenden worden gevangen en geringd voor belangrijk wetenschappelijk onderzoek. Ondertussen ontvouwt zich de natuur van de eendenkooi: van winterse stilte en voorjaar vol vogelgeluiden en diverse eenden tot kleurrijke zomers en mistige herfstdagen. Daarnaast ontdek je de bijzondere geschiedenis van de eendenkooi en leer je waar bekende Nederlandse spreekwoorden als “de pijp uit gaan” vandaan komen.

>

Tien verdwenen pretparken

Zomerdagen in het pretpark, de geur van suikerspin en het geluid van attracties in de verte. In deze video gaan we terug naar tien Nederlandse pretparken van vroeger die inmiddels zijn verdwenen, maar bij veel mensen nog altijd herinneringen oproepen. Ooit waren deze parken vaste bestemmingen voor schoolreisjes, vakanties en een dagje weg met het gezin. Sommige bleven decennialang bestaan, andere verdwenen verrassend snel. Wat ze gemeen hadden, was de eenvoud: geen overdaad aan techniek, maar fantasie, sfeer en plezier dicht bij huis.

>

De eendenboeten op De Haukes

Aan de Waterweg op De Haukes staan verschillende houten barakken, die vroeger werden gebruikt als eendenboeten. Eind jaren twintig, toen de Amsteldiepdijk (in de volksmond de korte Afsluitdijk) werd aangelegd, stapten veel Wieringer visserlui over op het houden van eenden. Momenteel zijn de boeten in slechte staat. Bert Lont is één van de eigenaren. Hij zorgde ervoor dat de eendeneieren werden geraapt en doorverkocht aan fabrieken. “Het was prachtig en mooi werk. Om een uur of zes in de morgen raapten wij de eieren op en werden in een mand naar het voerboetje gebracht. Hier werden ze in een kistje en later in een tray gedaan. Elke week kwam dan de vrachtwagen om ze naar de beschuitfabriek te brengen”. Wat er met deze boeten gaat gebeuren is nog onbekend. Geheel slopen, of toch proberen de boel te herstellen? De boeten zijn voor Wieringen altijd van groot belang geweest.

>

Nederlandse autofabrieken van vroeger

Nederland had ooit een bruisende auto-industrie, met fabrieken waar dagelijks duizenden mensen werkten aan auto’s die nu echte klassiekers zijn. In deze video nemen we je mee langs zes Nederlandse autofabrieken die inmiddels volledig uit het straatbeeld zijn verdwenen. Van DAF tot Ford, van Citroën tot Triumph — dit is een reis terug naar de tijd dat ons land zelf auto’s produceerde. Je ziet welke iconische modellen hier werden gebouwd, hoe deze fabrieken een hele regio van werk voorzagen, en waarom ze uiteindelijk hun deuren moesten sluiten.

>