Oneindig Noord-HollandBeleef de geschiedenis van jouw provincie

Video

Andere Tijden: Hoe de grootste landverrader radicaliseerde

Anton Mussert wordt op 7 mei 1945, twee dagen na de Duitse capitulatie, gearresteerd. Niet veel later volgt de doodstraf. Tien jaar daarvoor lacht het leven hem nog toe. De leider van de NSB, de Nationaal-Socialistische Beweging, gaat dan op tournee naar Nederlands-Indië. Hij raakt daar geïnspireerd, maar slaat ook een weg in die steeds extremer wordt. Wat is er in Indië gebeurd?

>

Twaalf klassieke kinderboeken

Stap terug in de tijd en ontdek twaalf kinderboeken die een onvergetelijke indruk hebben achtergelaten op generaties Nederlandse kinderen. In deze video duiken we in de verhalen die vroeger in elke huiskamer, schoolbibliotheek en slaapkamer te vinden waren. Van ondeugende avonturiers tot dappere helden en magische werelden, dit zijn de boeken die ons hebben leren dromen, lachen en soms zelfs een traantje lieten wegpinken. Veel van deze titels roepen direct een warm gevoel van herkenning op. Misschien zie je jezelf weer zitten op de bank, luisterend naar een voorleesstem. Welke herinnering komt bij jou als eerste naar boven?

>

Wist je dat… de oudste afgebeelde Hollanders in deze kerk begraven liggen?

We zijn hier bij de Abdij van Egmond, de oudste abdij van Holland. In het begin was dit een simpel houten vrouwenklooster, waar de botten van de heilige Adelbert bewaard werden. Adelbert was een christelijke missionaris, die uit Ierland kwam om het geloof te verkondigen in de Lage Landen. Zijn schedel ligt nog steeds onder het altaar (en maakt van de abdijkerk een belangrijk bedevaartsoord). Maar de abdij zou nooit zo groot zijn geworden zonder de Hollandse graaf Dirk II. Hij liet hier rond het jaar 975 een mannenklooster met een stenen abdijkerk bouwen. In de middeleeuwen groeide de abdij uit tot een belangrijke religieuze hotspot, mét een enorme bibliotheek. Hier bewaarden ze een bijzonder ‘evangeliarium’: een boek met de vier evangeliën uit de Bijbel. Dit was waarschijnlijk een geschenk van graaf Dirk en zijn vrouw Hildegard bij de wijding van de kerk. Dit weten we omdat zij zichzelf in het boek hebben laten vereeuwigen. Dirk en Hildegard leggen hier hun geschenk op het altaar. Met op de achtergrond: de abdijkerk van Egmond. Nu, meer dan 1000 jaar later, zijn Dirk en Hildegard de oudst bekende Hollanders van wie een afbeelding bestaat. Meer weten? Lees dan het verhaal ‘Dirk en Hildegard: de oudste afgebeelde Hollanders’.

>

Een jaar rond in de Eendenkooi ’t Zand

Wat gebeurt er achter de schermen van een eeuwenoude eendenkooi? In deze natuurdocumentaire volg je een jaar lang de kooiker van Eendenkooi ’t Zand, een verborgen natuurparel in Noord-Holland. Door de vier seizoenen heen ontdek je hoe een van de oudste Nederlandse tradities nog altijd voortleeft. Je ziet hoe vrijwilligers de karakteristieke rietschermen vlechten, hoe het kooikerhondje helpt bij het werk van de kooiker en hoe wilde eenden worden gevangen en geringd voor belangrijk wetenschappelijk onderzoek. Ondertussen ontvouwt zich de natuur van de eendenkooi: van winterse stilte en voorjaar vol vogelgeluiden en diverse eenden tot kleurrijke zomers en mistige herfstdagen. Daarnaast ontdek je de bijzondere geschiedenis van de eendenkooi en leer je waar bekende Nederlandse spreekwoorden als “de pijp uit gaan” vandaan komen.

>

Tien verdwenen pretparken

Zomerdagen in het pretpark, de geur van suikerspin en het geluid van attracties in de verte. In deze video gaan we terug naar tien Nederlandse pretparken van vroeger die inmiddels zijn verdwenen, maar bij veel mensen nog altijd herinneringen oproepen. Ooit waren deze parken vaste bestemmingen voor schoolreisjes, vakanties en een dagje weg met het gezin. Sommige bleven decennialang bestaan, andere verdwenen verrassend snel. Wat ze gemeen hadden, was de eenvoud: geen overdaad aan techniek, maar fantasie, sfeer en plezier dicht bij huis.

>

De eendenboeten op De Haukes

Aan de Waterweg op De Haukes staan verschillende houten barakken, die vroeger werden gebruikt als eendenboeten. Eind jaren twintig, toen de Amsteldiepdijk (in de volksmond de korte Afsluitdijk) werd aangelegd, stapten veel Wieringer visserlui over op het houden van eenden. Momenteel zijn de boeten in slechte staat. Bert Lont is één van de eigenaren. Hij zorgde ervoor dat de eendeneieren werden geraapt en doorverkocht aan fabrieken. “Het was prachtig en mooi werk. Om een uur of zes in de morgen raapten wij de eieren op en werden in een mand naar het voerboetje gebracht. Hier werden ze in een kistje en later in een tray gedaan. Elke week kwam dan de vrachtwagen om ze naar de beschuitfabriek te brengen”. Wat er met deze boeten gaat gebeuren is nog onbekend. Geheel slopen, of toch proberen de boel te herstellen? De boeten zijn voor Wieringen altijd van groot belang geweest.

>

Nederlandse autofabrieken van vroeger

Nederland had ooit een bruisende auto-industrie, met fabrieken waar dagelijks duizenden mensen werkten aan auto’s die nu echte klassiekers zijn. In deze video nemen we je mee langs zes Nederlandse autofabrieken die inmiddels volledig uit het straatbeeld zijn verdwenen. Van DAF tot Ford, van Citroën tot Triumph — dit is een reis terug naar de tijd dat ons land zelf auto’s produceerde. Je ziet welke iconische modellen hier werden gebouwd, hoe deze fabrieken een hele regio van werk voorzagen, en waarom ze uiteindelijk hun deuren moesten sluiten.

>

Oude scheldwoorden die je bijna nooit meer hoort

De Nederlandse taal zit vol kleurrijke scheldwoorden die ooit het straatbeeld, de bouwplaatsen en zelfs de kantoren domineerden. In deze video duiken we terug in de wereld van ouderwetse, soms komische en vaak verrassend creatieve beledigingen die je tegenwoordig bijna niet meer hoort. Van Bargoense onderwereldtaal tot vriendelijke plagen uit grootmoeders tijd, dit is een nostalgische reis door 20 vergeten parels van typisch Nederlandse volkstaal.

>

Storm raast over Nederland (1962)

Een storm met windkracht 11 veroorzaakt in 1962 overlast aan de kust. Bij de Hondsbosse Zeewering worden de golven gebroken door golfbrekers en bij Den Helder slaat de zee enkele stukken uit de duinen. Bij Harlingen worden de houten gebouwen van het zeezwembad door de storm beschadigd. Op Schiermonnikoog is de zuidelijke dijk, bij het kruispunt van de in aanbouw zijnde nieuwe pier, doorgebroken, waardoor de Banckspolder met zes boerderijen is ondergelopen. Dijkwerkers uit Friesland en militairen uit Assen hebben samen met bewoners het gat gedicht.

>

Elf verdwenen supermarkten

Denk jij nog wel eens terug aan de tijd van guldens bij de kassa, spaaracties voor servies en de legendarische Giga-weken van C1000? In deze video duiken we in de wereld van verdwenen Nederlandse supermarktketens die ooit het straatbeeld bepaalden. Van iconische prijsvechters tot regionale familiebedrijven: deze supermarkten waren méér dan alleen winkels. Het waren ontmoetingsplekken in de buurt, waar je als kind met grote ogen langs de schappen liep en de caissière je ouders nog bij naam kende.

>

Videobellen in de jaren 70 (1974)

Bellen, elkaar zien en visuele informatie delen, het kon al in 1974 via een experimenteel proefnet van de PTT. Bij Philips Telecommunicatie Industrie in Hilversum wordt het gedemonstreerd. Zo worden zelfs vergaderingen op afstand mogelijk! Dit fragment komt uit de collectie van het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid, doorzoek hier de volledige collectie.

>

Waarom Nederlanders vroeger slanker waren dan nu

Denk eens terug aan de tijd van zwart-witfoto’s en vergeelde filmbeelden. Een Nederland waarin bijna iedereen vanzelfsprekend slank was. Geen sportscholen op elke hoek, geen calorie-apps op de telefoon, geen dieetindustrie die ons vertelt wat we moeten eten en toch bleef de broekriem moeiteloos op hetzelfde gaatje. In deze video duiken we in tien redenen waarom Nederlanders vroeger slanker waren dan nu. Van fysiek zwaar werk en eindeloos fietsen tot kleinere porties, minder suiker en nauwelijks fastfood. We kijken naar hoe onze samenleving veranderde.

>

Andere Tijden: Op vakantie met de caravan

Het is zomervakantie, dus kan de ‘sleurhut’ weer uit de winterstalling. Op avontuur met je eigen bed, met je eigen Nederlandse Kip-caravan. Waar komt de caravan eigenlijk vandaan?

>

Wist je dat… Egmondse vissers in de Eerste Wereldoorlog omkwamen door zeemijnen?

Egmond aan Zee was vroeger een echt vissersdorp. Hele families konden goed leven van de visserij. Maar het werk op de Noordzee was niet zonder gevaren… Talloze vissers, vaders en zonen, zijn door metershoge golven en sterke stromingen ten onder gegaan. Tijdens de Eerste Wereldoorlog, waar Nederland helemaal niet aan mee deed, was het hier nog gevaarlijker… de Noordzee lag toen vol met zeemijnen. In 1917 kondigde de Duitse regering een duikbotenoorlog af. Om de doorvaart van de Duitse schepen te bemoeilijken, werden er zeemijnen geplaatst. De beroepsvisserij én de invoer van belangrijke levensmiddelen kwam hierdoor stil te liggen. Door armoede gedreven gingen sommige vissers tóch de zee op. Vele schepen werden naar de bodem gejaagd en Egmond aan Zee verloor 95 vissers. In 1918 spoelden er 15 zeemijnen aan. Één kwam tot ontploffing en zorgde voor grote schade aan het dorp. Ook na de oorlog werden 26 vissers het slachtoffer van losgeslagen mijnen. Elk jaar worden zij herdacht bij het vissersmonument. Op het monument staan alle namen van de vissers die zijn omgekomen door de Eerste Wereldoorlog. Van oudsher was de Vureboetsduin een geliefde plek om over de zee uit te kijken. Het Derper Vraauwtje is een eerbetoon aan de vele weduwen die achterbleven. 

>

Zaans houten huis uit 1870 verhuist (1965)

Een houten huis uit 1870 wordt verplaatst naar de Zaanse Schans bij Zaandam, omdat het moet wijken voor de industrie. (Polygoon, 1965). Dit fragment komt uit de collectie van het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid, doorzoek hier de volledige collectie.

>

De Geheimen van het Palmhoutwrak: Schip vol Raadsels

In de serie De Geheimen van het Palmhoutwrak duiken we in de verhalen achter een van de meest bijzondere scheepsvondsten van Nederland. De serie behandelt het mysterieuze verhaal van het Palmhoutwrak; een uitzonderlijk goed bewaard 17e-eeuws scheepswrak, verborgen onder het zand van de Waddenzee voor de kust van Texel. In 2016 werd het wrak wereldnieuws door de vondst van een compleet bewaard gebleven zijden jurk uit de 17e eeuw. Maar behalve deze ‘Nachtwacht van het textiel’ zijn er meer dan 1.000 objecten opgedoken die stuk voor stuk een verhaal vertellen. Samen met conservator Anouk Veldman volgen we de zoektocht naar die verhalen. Voor de tentoonstelling Schip vol Raadsels in archeologiemuseum Huis van Hilde selecteert zij bijzondere stukken en gaat zij langs specialisten om hun betekenis te ontrafelen. Zo ontvouwt zich stap voor stap het verhaal van het gezonken schip. De serie laat zien hoe dat verborgen verleden stap voor stap wordt blootgelegd. Van opduiken en conserveren tot onderzoek en presentatie: het maritiem archeologisch proces vraagt tijd, precisie en samenwerking. Door het proces mee te maken wordt de kijker deelgenoot van de expertise en zoektocht van de betrokken specialisten. Het zijn allemaal puzzelstukjes die steeds iets meer prijsgeven over het schip en zijn lading. Toch blijft veel onbekend: we weten nog altijd niet precies welk schip het was en wie er aan boord waren. Het antwoord op die vragen ligt nog altijd verborgen onder het zand.

>

Verborgen tunnel onder de Keizersgracht

Wist je dat er in Amsterdam een tunnel onder de grachtengordel ligt? De Poentunnel loopt diep onder het water van de Keizersgracht en verbindt de oude bankgebouwen De Bazel en de Vijzelbank met elkaar.

>

Klederdracht, ambachten en muziek: West-Friese Folklore begint

De West-Friese Folklore in Schagen is op donderdag 2 juli 2026 van start gegaan. Tijdens deze jaarlijkse traditie, die tien weken duurt, gaan vrijwilligers in traditionele kledij gekleed. Daarnaast vinden er iedere week verschillende activiteiten plaats.

>