Verhalen

Circuit Zandvoort en de korte terugkeer van de Grand Prix

Deze zomer wordt de laatste Nederlandse Grand Prix gereden, waarna de Formule 1 verdwijnt uit Zandvoort. Het beroemde race evenement, dat tussen 1948 en 1985 jaarlijks op het circuit van Zandvoort georganiseerd werd, maakte de afgelopen vijf jaar een indrukwekkende comeback. Hoe kon een kleine badplaats in de Noord-Hollandse duinen uitgroeien tot zo’n grote naam in de racewereld? En waarom komt er nu weer een einde aan die wereldfaam?

7 min

Brambergen: de oudste boerderij van ’s-Graveland?

Waar nu de weelderige buitenplaatsen van ’s-Graveland liggen, was 400 jaar geleden nog woeste heidegrond. Dat alles veranderde toen welgestelde Amsterdammers in 1625 toestemming kregen om het gebied te ontginnen. Langs het Noordereinde verschenen talloze boerderijen, die later plaats maakten voor luxe buitenhuizen. Maar één boerderij uit 1634 behield al die tijd zijn bescheiden karakter: ’t Huys Brambergen.

6 min

Jac. P. Burger: oud-onderwijzer in Wieringermeer

Vroeger keek je op tegen een meester op de lagere school. Je sprak hem aan met ‘meester’ en ‘u’. Wee je gebeente als je dat niet deed. De hoek van de klas was dan de plaats waar je voor korte of lange tijd mocht vertoeven. De meesters en juffen van weleer zijn er niet meer. Maar van sommige onderwijzers van vroeger hoor je de namen nog wel eens voorbijkomen. Naar de bekende meester Burger, die vanaf 1943 les gaf op de toenmalige Wieringermeerschool in Slootdorp, is nu zelfs een straat vernoemd.

8 min

Huis van Hilde toont zoektocht naar geheimen Palmhoutwrak

Wie wil weten wat de nieuwste onderzoeken naar het Palmhoutwrak hebben opgeleverd kan sinds kort in Huis van Hilde terecht.

7 min

Lou de Palingboer: de Christus van Muiden

In de jaren vijftig en zestig kreeg een eenvoudige palingboer uit Muiden landelijke bekendheid als de vleesgeworden God. Louwrens Voorthuijzen, beter bekend als Lou de Palingboer, woonde met zijn schare volgelingen in een villa in Muiderberg. Hij predikte in Frascati, of gewoon vanuit zijn luie stoel met een sigaar in de hand, over het redden van de mensheid uit de klauwen van Satan. Overtuigd van zijn eigen Opstanding beweerde hij zelfs dat hij niet kon sterven, totdat het ondenkbare gebeurde.

8 min

Nieuweweg Haarlem: verdwenen brug en herberg

Aan de Ringvaart in Haarlem lag van 1861 tot 1950 een draaibrug over het water. De Ringvaart was in 1852 gereedgekomen, waarna de Haarlemmermeerpolder was ontstaan. Om de nieuwe bewoners makkelijker naar Haarlem te kunnen laten reizen, werden verschillende bruggen over de Ringvaart aangelegd. Hiervoor moest ook een nieuwe weg worden aangelegd, zodat de draaibrug in verbinding kwam te staan met de Zomervaart richting het centrum van Haarlem.

4 min

Hendrik van den Eijnde: de Haarlemse buitenstaander van de Amsterdamse School

In Haarlem-Noord, op een klein pleintje, in een rustig buurtje staat een zuil. Het is een opmerkelijk monumentaal bouwwerk van rode baksteen met in de top vier even opmerkelijke beelden. De beelden werden gemaakt door de Haarlemse beeldhouwer Hendrik van den Eijnde. Zijn naam is wellicht niet zo bekend, maar veel mensen zullen zijn beelden op gebouwen in heel Nederland wel eens gezien hebben. Alleen de zuil in Haarlem-Noord staat daar relatief verscholen in de geborgenheid van een woonerf. Vreemde figuren kijken in vier windrichtingen. Wat zijn dit voor een figuren en waarom staan ze daar?

7 min

Schilderijen met Heintje terug in Huizen

Het Huizer Museum heeft een bescheiden, maar heel bijzondere tentoonstelling gewijd aan Huizer meisjes. Het is voor het eerst (en het laatst) dat topwerken uit andere musea met Heintje als model samen zijn te zien.

5 min

Radboud: koning van West-Friesland

De verhalen over Koning Radboud (670-719) spreken nog steeds tot de verbeelding. Zijn bijna bekering tot het christendom en de dramatische Slag bij Dorestad (697) vormen de inspiratie voor talloze boeken. Na een even dramatische film is er nu ook een tentoonstelling aan Radboud gewijd. In het West-Friese kasteel dat zijn naam draagt, maak je kennis met de man achter de legende. Wat weten we eigenlijk over deze koning in de kantlijn van de geschiedenis?

8 min

Veer Julianadorp-Anna Paulowna over het Noordhollandsch Kanaal

‘Het grootste kanaal ter wereld’ was het Noordhollandsch Kanaal toen het in gebruik werd genomen in 1824. Het was het persoonlijke project van koning Willem I, dat Nederland internationaal op de kaart moest zetten. Dit nieuwe kanaal bood een veilig alternatief voor de scheepvaart over de Zuiderzee, maar bracht ook wat lastigheden met zich mee: hoe moesten gewone burgers de brede waterweg oversteken?

3 min

Vernieuwd ARTIS Aquarium met duikbrillen ingewijd

De restauratie van het ARTIS Aquarium heeft lang geduurd; véél te lang eigenlijk. Méér dan vijf jaar moest de Amsterdamse dierentuin het zonder onderwaterleven stellen. Een ingrijpende restauratie was echter hard nodig en het resultaat mag er zijn.

6 min

Buitenhuizen, zwanen en Ajax: welkom in de Watergraafsmeer

Er zijn maar weinig historische clubs met een klein museum, dat ook nog eens tot de nok is gevuld met foto’s en voorwerpen. Hoog tijd dus voor een bezoek aan de ‘Vrienden van Watergraafsmeer.’

10 min

Een erfenis van duizend jaar

Wat vertelt archeologie over hoe we vandaag de dag met water omgaan? Volgens archeoloog Jan-Willem Oudhof van de Alliantie Markermeerdijken heel veel. “De geschiedenis van het gebied achter de 33 km lange dijkversterking laat zien hoe we al meer dan duizend jaar proberen te leven met water – én hoe de keuzes van toen doorwerken in het hier en nu.”

3 min

Chris Broerse maakte groene rijksmonumenten

De klap was hard aangekomen. Maar een eeuw geleden, in 1926, krabbelde Amstelveen weer langzaam overeind. Met één pennenstreek waren in mei 1896 maar liefst 28 duizend Amstelveners ongevraagd Amsterdammer geworden. Burgemeester Arie Colijn kwam in actie. Met aantrekkelijke huizen, parken, plantsoenen. Als er iemand is die Amstelveen een groen gezicht heeft gegeven, dan is dat Chris Broerse (1902-1995).

7 min

Van Zwarte Markt tot Bazaar Beverwijk

In het kleine Beverwijk huist, naar verluidt, de grootste overdekte markt van Europa. De Beverwijkse Bazaar is voor veel mensen een dagje vakantie in eigen land, waar ze kunnen genieten van koopwaar en gerechten uit de hele wereld. Maar weinigen weten dat de voorloper van de Zwarte Markt, zoals de Bazaar jarenlang bekendstond, al veel ouder is. Wel 750 jaar, om precies te zijn, toen Beverwijk marktrechten kreeg van graaf Floris V.

6 min

Keti Koti: geschiedenis van ons allemaal

Toen de slavernij in het Koninkrijk der Nederlanden op 1 juli 1863 werd afgeschaft, was daar in Nederland zelf niet veel van te merken. Terwijl in Paramaribo en Willemstad kanonschoten klonken, bleef het hier angstvallig stil. Hoe anders is dat tegenwoordig op 1 juli, als in de grote steden massaal Keti Koti wordt gevierd. Ook klinkt de roep om er een nationale feestdag van te maken steeds luider. Het slavernijverleden geldt niet langer als exclusief zwarte geschiedenis, maar als een gedeeld verleden van ons allemaal. Toch ging aan dat inzicht een lange weg vooraf.

7 min

50 jaar Stichting Santpoort: ‘parel aan een kroonjuweel’

Santpoort is wel eens ‘een parel aan het kroonjuweel van Kennemerland’ genoemd. En als het aan de Stichting Santpoort ligt, die vijftig jaar geleden werd opgericht, blijft dat zo.

8 min

Binnenkijker: The Irish Cottage in Oude Niedorp

Voor de serie ‘Binnenkijker’ van Boerderijenstichting Noord-Holland gaat agrarisch erfgoed specialist Anna Groentjes op bezoek bij bijzondere stolpboerderijen. Trotse eigenaren vertellen haar alles over de geschiedenis en het interieur van de stolp. De interieurs verschillen nog meer van elkaar dan de buitenkanten. Bij woonboerderijen zien we de zoektocht naar het toepassen van nieuwe functies, op basis van de oorspronkelijke indeling. Deze keer reist Anna af naar een stolpboerderij in Oude Niedorp, die een wereldberoemde Ierse pub en restaurant herbergt.

4 min

Zaans groen bestaat niet en andere verhalen over Zaanse monumenten

De Zaanstreek telt bijna 600 monumenten. In een groot aantal wordt gewoond. Vijf jaar geleden betrokken journalist/schrijver Rosa Koelemeijer en haar partner een monumentaal huis in het centrum van Krommenie. Ze wilde weten hoe andere mensen in hun ‘monument’ woonden, want tijdens Open Monumentendagen stellen maar weinig particuliere huiseigenaren hun huis open. Koelemeijer mocht bij twaalf bewoners van monumentale woonhuizen een kijkje nemen, om erachter te komen hoe het is om in een molen, een pakhuis, een kerk of een houten koopmanshuis te wonen. Vervolgens maakte ze er een prachtig vormgegeven boek van.

8 min

Wie was het meisje in het blauw?

In de zeventiende eeuw lieten trotse ouders graag een portret maken van hun kind. Alleen de rijkste families konden zich gerenommeerde kunstenaars, zoals de Haarlemse kunstschilder Johannes Verspronck, veroorloven. In 1640 en 1641 schilderde hij drie portretten van een meisje en haar ouders. ‘Portret van een meisje in het blauw’ groeide uit tot een van de publiekslievelingen van het Rijksmuseum. Maar wie was dit meisje? En wie waren haar ouders? Frans Grijzenhout, emeritus hoogleraar kunstgeschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam, deed uitgebreid onderzoek naar de identiteit van het mysterieuze drietal.

7 min

Zoektocht naar cijfers. De massamoord op de Amsterdamse Joden

De moord op de Joodse stadgenoten is de grootste tragedie in de geschiedenis van Amsterdam. Vóór de Tweede Wereldoorlog was ongeveer een op de tien Amsterdammers Joods. Bijna 80.000 mensen. Ze droegen sterk bij aan het karakter van de stad. Opmerkelijk genoeg is het exacte aantal slachtoffers onduidelijk.

9 min