In de jaren zestig en zeventig trokken duizenden hippies oostwaarts. De een liet zich verleiden door de mystieke spiritualiteit van India, de ander door goedkope hasj uit Afghanistan. Maar allemaal waren ze op zoek naar avontuur en een uitvlucht uit de westerse consumptiemaatschappij. Zo groeide de Hippie Trail, van Amsterdam via Istanboel naar India, uit tot een mythische route die nog steeds tot de verbeelding spreekt.
>
6 min
Zodra het water dichtvriest en het licht over het ijs strijkt, ontstaat een wereld die kunstenaars al eeuwenlang fascineert. Van druk ijsvermaak vol schaatsers tot verstilde vaarten: Nederlandse schilders en tekenaars wisten als geen ander hoe ze de winter moesten vastleggen. Vijf winterlandschappen nemen je mee het ijs op: elk in een andere stijl, maar allemaal even betoverend.
> 4 min
Tegenwoordig kijken we niet op of om als iemand een getatoeëerd plaatje op zijn arm heeft staan. De objectkeuze van de tattoo verraad echter wel iemands persoonlijke smaak en afkomst. Vroeger kon je nog veel meer aflezen aan iemands ´inkt´. Zo lieten zeelieden tatoeages zetten met een (bij)gelovige betekenis. Ankers, kompassen, vuurtorens en zwaluwen waren symbolen van geluk, de juiste koers en een veilige terugkeer naar het vasteland. Daarnaast kon een visser door zijn zeemanstatoeages worden geïdentificeerd, mocht hij tijdens de reis verdrinken en ergens aanspoelen…
> 7 min
In 1968 kwam een eind aan een nieuwjaarstraditie van 331 jaar: de opvoering van Vondels Gijsbrecht van Amstel in de Stadsschouwburg. Hoe kwam dit gebruik tot stand? En hoe liep het ooit stuk?
> 9 min
Voor de serie ‘Binnenkijker’ van Boerderijenstichting Noord-Holland gaat agrarisch erfgoed specialist Anna Groentjes op bezoek bij bijzondere stolpboerderijen. Trotse eigenaren vertellen haar alles over de geschiedenis en het interieur van de stolp. De interieurs verschillen nog meer van elkaar dan de buitenkanten. Bij woonboerderijen zien we de zoektocht naar het toepassen van nieuwe functies, op basis van de oorspronkelijke indeling. Deze keer reist Anna af naar boerderij Nijenburg in Heiloo.
> 5 min
De haven van Amsterdam werd vroeger vaak als een woud van scheepsmasten beschreven. In dit bos waren ook ‘bomen’, een soort slagbomen op het water waarmee de haven ’s avonds kon worden afgesloten. Hoe werkte dat? En wat gebeurde daar?
> 7 min
Het Noord-Hollands Archief (NHA) herbergt niet alleen hele oude en bijzondere collecties die dankzij digitalisering een stuk toegankelijker zijn geworden. Het archief heeft ook een breed werkgebied, want veel Noord-Hollandse gemeenten hebben er hun archief ondergebracht.
> 6 min
De kraamtijd is een bijzondere periode voor een moeder en haar pasgeboren baby. Vroeger werd de komst van een nieuw gezinslid anders gevierd dan nu. Geen grote ooievaar in de tuin, maar een linnen lapje om de deurklopper. En voor het kraambezoek was er een glas kandeel (alcoholische drank) in plaats van een beschuit met muisjes. Tijd om een aantal bijzondere kraamgebruiken uit het verleden toe te lichten.
> 9 min
Als spoorlijnen in de negentiende eeuw hun intrede doen in Nederland, kunnen nog niet alle streken direct ontsloten worden. Om het platteland met de steden te verbinden, wordt voor een goedkopere optie gekozen: de tramweg. Over de tramweg rijden stoomtrams, licht uitgevoerde versies van stoomtreinen die uiterst geschikt zijn voor korte afstanden. De kleine, stapvoets rijdende trammetjes groeien al snel uit tot een vertrouwd gezicht in veel Noord-Hollandse dorpen en steden.
> 7 min
Het Noord-Hollands Archief (NHA) is de schatkamer van de provincie Noord-Holland. Het archief herbergt een schat aan historische prenten en foto’s, dus het werd hoog tijd om daar een keuze uit te maken. Dat leverde zowel een tentoonstelling als een boek op.
> 9 min
Ter Coulster in Heiloo is het enige historische landgoed boven het Noordzeekanaal dat nog particulier eigendom is. In het bos mag je vrij wandelen, maar niet iedereen weet dat er bijna vier eeuwen lang een kasteel en in de negentiende eeuw een landhuis heeft gestaan.
> 10 min
Molen De Bonte Hen is een iconisch onderdeel van de Zaanse Schans in Zaandam. De karakteristieke oliemolen vertelt het verhaal van eeuwen industriële bedrijvigheid aan de oevers van de Zaan. Oorspronkelijk gebouwd in de zeventiende eeuw, onderging de molen verval, restauratie en wederopbouw. Tegenwoordig draait hij weer en produceert hij lijnolie op traditionele wijze.
> 5 min
Nederlanders zijn al eeuwenlang gefascineerd door het oude Egypte. De indrukwekkende piramides, mysterieuze koningsgraven en het raadselachtige hiërogliefenschrift spraken ook vroeger al erg tot de verbeelding. In de zeventiende en achttiende eeuw verzamelden liefhebbers daarom beeldjes en artefacten voor hun rariteitenkabinetten. Vanaf de negentiende eeuw kreeg die belangstelling een steeds serieuzer karakter en kwam de egyptologie op om de oude cultuur op een wetenschappelijk manier te bestuderen.
> 6 min
‘Theater van de lach’ was een joods theater dat de oorlog niet zou overleven. En homo’s waren in de achttiende eeuw hun leven niet zeker. Het zijn maar twee onderwerpen uit het gevarieerde jubileum-jaarboek van Genootschap Amstelodamum, dat 125 jaar bestaat.
> 7 min
In de Purmer woonde enkele eeuwen geleden een woeste struikrover, die opvallend genoeg meer bewonderd dan gevreesd werd: Platte Thijs. Thijs was namelijk een rover met een duivelse sluwheid maar het hart op de juiste plaats. Hij stal van de rijken en gaf aan de armen, als een ware Robin Hood.
> 6 min
Andreas van Braam (1739–1801) was een VOC-man, maar geen gewone handelaar. Hij reisde naar China en de Verenigde Staten, leerde talen, respecteerde rituelen en begreep dat echte uitwisseling begint bij gelijkwaardigheid. Van Braam verbond Oost en West, niet door te overheersen, maar door te luisteren en te leren. Hij zag mensen, niet markten. Vandaag zouden we hem een echte wereldreiziger én een vroeg voorbeeld van culturele sensitiviteit noemen.
> 6 min
In het zuiden van Zaandijk staat een molen met een wel heel lugubere naam: ‘De Bleeke Dood’ of ‘De Dood’. Tegenover deze molen stond eeuwenlang, in het uiterste noorden, watermolen ‘Het Leven’. De Zaandijkers woonden en leefden dus letterlijk tussen ‘het leven en de dood’ in. Bakkers uit het dorp waren tot aan de negentiende eeuw verplicht om hun tarwe tot meel te laten malen in de korenmolen. Door concurrentie, brand en andere omstandigheden raakte de molen in verval. Gelukkig werd De Bleeke Dood in 1950 aangekocht door Vereniging de Zaansche Molen, die hem liet restaureren en weer geheel bedrijfsvaardig maakte.
> 7 min
Op het strand van Texel spoelen geregeld bijzondere vondsten aan. Zo werd in de eerste dagen van 2024 bij Paal 11 een groot stuk hout met een wel heel opvallende vorm ontdekt. Aan één zijde van het hout waren duidelijk uitgesneden trappen zichtbaar, die uitnodigden tot verder onderzoek. Het bleek te gaan om een gedeelte van een ‘rolpaard’: een houten onderstel van een scheepskanon. Wat was er met het schip gebeurd waar dit rolpaard ooit bij hoorde?
> 6 min
Aan het eind van de negentiende eeuw deed de arts Cornelis Bakker (1863-1933) veldwerk in Broek in Waterland en omgeving. Hij was niet alleen arts, maar ook verzamelaar van volksverhalen. Terwijl hij zijn patiënten bezocht, luisterde hij aandachtig naar wat ze te vertellen hadden. Zo nu en dan kwamen er bijzondere anekdotes voorbij over heksen, tovenaars en magie. Zoals over Herk Ooievaar, een mysterieuze boer uit Berkhout, en de voorspellende gaven van ‘toverkol’ Grietje Holleman uit Broek in Waterland.
> 6 min
Aan de Gierstraat 35 in Haarlem hebben archeologen een laatmiddeleeuwse kelder en beerput gevonden. De resten van zeventiende-eeuwse tegeltableaus en luxe serviesgoed laten zien dat de vroegere bewoners welvarend waren. Maar wat doet die keramieken kanarie daartussen?
> 5 min
‘Amsterdam in Motion’, een nieuwe ‘museale experience’, is een aardige en speelse manier om iets over de geschiedenis van Amsterdam te weten te komen.
> 4 min