Wie wel eens van het Rembrandtplein naar de Munttoren heeft gewandeld of andersom, zal bioscoop Tuschinski ongetwijfeld zijn opgevallen. De oosters aandoende gevel, versierd met geglazuurde tegels, keramische sculpturen en smeedijzeren decoraties leidt de bezoeker binnen in een flamboyant, weelderig en extravagant interieur. Achter het opvallende pand gaat een rijke geschiedenis schuil.
>
3 min
Albertus Brondgeest (1786-1849) was een Nederlandse tekenaar, schilder, etser en kopiist die in zijn latere leven ook een succesvolle kunsthandelaar was. Hij verzamelde en bestudeerde veel kunst uit de zeventiende eeuw en haalde daar ook zijn inspiratie uit. De Amsterdamse kunstenaar kreeg veel waardering voor zijn tekeningen en schilderijen van vooral landschappen.
> 3 min
Het was een mooie dag in Amsterdam-Noord, 17 juli 1943. In de katholieke Sint Ritakerk vindt een eucharistieviering plaats vanwege het 25 jarig bestaan van de kerk. Er zijn meer dan 700 mensen binnen als er een hard gegier boven de kerk klinkt, gevolgd door het geluid van gebroken glas. Daarna wordt het donker. De kerk is gehuld in een grote stofwolk. Er klinkt gekrijs en gekerm van gewonden.
> 2 min
‘Waar komen de baby’s vandaan?’ Menig ouder zal deze vraag krijgen van zijn of haar kroost. In de loop der eeuwen hebben zich creatieve oplossingen aangediend als antwoord op deze vraag. Komen ze van de ooievaar, uit putten en onder stenen vandaan of uit een kool? Een van deze oplossingen was de kinderboom, die volgens de volksoverlevering te vinden was op de Volewijck in Amsterdam-Noord.
> 1 min
De verhalen over Jip en Janneke, versjes als Dikkertje Dap en vele anderen: wie is er niet groot mee geworden? Het blijmoedige werk van Annie M.G. Schmidt heeft generaties Nederlanders weten te boeien en doet dat nog steeds. Je zou kunnen stellen dat haar rijke oeuvre een deel is geworden van ons collectieve geheugen. Hoewel Annie niet afkomstig was uit Noord-Holland, was Amsterdam de plek waar zij het liefste was en een groot deel van haar leven woonde.
> 2 min
Gouden bergen, een tolerante atmosfeer en een schitterende grachtengordel: al in de zeventiende eeuw is Amsterdam ‘the place to be’. De stad bruist van levenslust en ontpopt zich tot een zeer populaire reisbestemming. Wat was er tijdens een bezoek aan de hoofdstad van 400 jaar geleden het bezoeken zeker waard?
> 3 min
Isaac, of Isaak, Ouwater was een beroemde Nederlandse kunstschilder die vooral bekend staat om zijn achttiende-eeuwse stadsgezichten. Hoewel hij ook veel Haarlemse gezichten en scènes uit Den Haag, Utrecht, Edam en Delft heeft geschilderd, woonde en werkte hij voor het grootste deel van zijn leven in Amsterdam.
> 2 min
Bij de naam Anne Frank denken we aan de Tweede Wereldoorlog, de Jodenvervolging, het achterhuis en natuurlijk het dagboek dat zij schreef. Haar dagboek is in bijna alle talen verschenen en het verhaal is diverse keren verfilmd of in het theater gespeeld. Anne is een icoon geworden en zal dat vermoedelijk nog lang blijven.
> 2 min
Op het IJplein in Amsterdam Noord staat een herdenkingszuil, opgetrokken uit zwart gepolijst natuursteen en voorzien van drie plaquettes. In 1916 vestigde Hollandia Kattenburg, het textielbedrijf van de Joodse familie Kattenburg zich hier. In november 1942 voltrok zich een groot drama in de textielfabriek in Amsterdam.
> 3 min
Aan het begin van de twintigste eeuw werden er op meerdere plekken in Nederland ‘openluchtscholen’ opgericht in verband met nieuwe inzichten in de gezondheidszorg. Zieke kinderen of kinderen met een verzwakte gezondheid konden terecht in de speciaal gebouwde scholen met lokalen met open of glazen wanden, zodat ze in de frisse buitenlucht les konden krijgen. Op verschillende plekken in Noord-Holland werden deze bijzondere scholen gebouwd.
> 4 min
Aan het begin van de twintigste eeuw werden er op meerdere plekken in Nederland ‘openluchtscholen’ opgericht in verband met nieuwe inzichten in de gezondheidszorg. In Amsterdam konden kinderen met astma of bronchitis en later ook gezonde kinderen terecht op scholen als de Eerste Gemeentelijke openluchtschool aan het vondelpark, de Oosterparkschool (nu de W.B. Notenboomschool), de Clioschool en de Spartaschool, waar zonlicht en frisse buitenlucht een vast onderdeel waren van het dagprogramma.
> 4 min
Op 2 maart 1820 werd in de Korsjespoortsteeg in Amsterdam Eduard Douwes Dekker geboren. Hij ontwikkelde zich tot een intelligent kind dat de Latijnse school bezocht en al vroeg kritische vragen kon en durfde te stellen. Een reis naar Nederlands-Indië in 1838 zou het leven van de jonge Douwes Dekker voor altijd veranderen.
> 3 min
Op de derde maandag van augustus wordt van oudsher ‘Hartjesdag’ gevierd in Haarlem, Bloemendaal en delen van Amsterdam: het Haarlemmerplein, de Jordaan en de Dapperbuurt. Gedurende het ludieke gemeenschapsfeest werden vroeger vuurtjes gestookt en vuurwerk afgeschoten. Later kwam het in de carnavalssferen terecht, waarbij mannen verkleed als vrouw en vrouwen als man al dansend en zingend straten doortrokken. Tegenwoordig is Hartjesdag een meerdaags evenement in de omgeving van de Zeedijk in Amsterdam, waarbij onder andere een optocht wordt gehouden over de Zeedijk met verklede mannen en vrouwen.
> 4 min
Anthony Fokker werd op 6 april 1890 op Java werd geboren, als zoon van een koffieplanter. Vier jaar later verhuisde hij met zijn familie naar Haarlem. Zijn schooltijd bracht hij echter in Duitsland door, waar hij in 1910 zijn eerste propellorvliegtuigje bouwde, De Spin. Op 31 augustus 1911 maakt hij er een rondje mee boven de Grote Markt van Haarlem.
> 4 min
Wat begon met een geplempte kade langs de Amstel werd in de jaren dertig van de twintigste eeuw door de demping een ware verkeersader. Hier volgt een korte ontstaansgeschiedenis van zowel het Rokin als de opmerkelijke naam.
> 3 min
In juli 1753 klonk er een ijselijk gekerm, geklaag en geschreeuw over de Zeedijk in Amsterdam. De buurtbewoners lagen bibberend in hun bed. Huiszoekingen door de schout en zijn rakkers liepen op niets uit. Precies een eeuw later, in 1853, klonk op dezelfde plek opnieuw geluid. “Alsof een smartelijke stem door een scheeproeper schreeuwde”. Opnieuw was er geen bron van het geluid te vinden. Wat is de oorsprong van het enge geluid, dat tot twee keer toe over de Zeedijk klonk?
> 3 min
Strenge vormen en vlakken, trotse huizen langs donkere grachten en bomen die zwart afsteken tegen grauwe luchten. Fors en monumentaal, maar ook ijl en vergankelijk. Zo is het Amsterdamse werk van de uit de hoofdstad afkomstige kunstschilder Willem Witsen te typeren. Het werk van Witsen neemt een bijzondere plaats in in de verscheidene kunstvormen die aan Amsterdam worden gewijd en geven een mooi zicht op de stad rond 1900.
> 2 min
Op 15 juni 1812 stroomde het plein bij de Waag op de Nieuwmarkt in Amsterdam vol met nieuwsgierige mensen. Hier vond de terechtstelling plaats van de 37-jarige Hester Rebekka Nepping, haar 22-jarige minnaar Gerrit Verkerk en de 25-jarige dienstmeid Adriana van Rijswijk . Zij waren schuldig bevonden aan meervoudige moord door vergiftiging. De executie was openbaar, ter afschrikking en vermaak. Om de doodstraf te voltrekken werd er gebruik gemaakt van een guillotine. In Frankrijk werd dit wapen gebruikt om talloze executies te voltrekken tijdens de Franse Revolutie. De Amsterdamse guillotine kende echter een stuk minder slachtoffers.
> 3 min
De Westergasfabriek is een begrip in Amsterdam: het terrein is een bruisende plek voor festivals, creatieve ondernemers en andere initiatieven. De geschiedenis van het terrein is bij velen echter iets minder bekend. En wist je bijvoorbeeld dat er tegelijk met de Wester- ook een Oostergasfabriek werd gebouwd?
> 2 min
Amsterdam en omstreken heeft van oudsher een prominente positie in de cacao-industrie. De cacaohaven van Amsterdam is veruit de grootste ter wereld. Jaarlijks komt ongeveer 14,5 procent van de mondiale oogst via Amsterdam Europa binnen. Deze bonen worden vervolgens verwerkt door de vele ondernemingen van voedingsmiddelengiganten die in Wormer en Zaandam zijn te vinden. Bekende namen als Van Houten, Verkade en De Zaan vinden hun oorsprong in deze regio.
> 3 min