Religie

Soms zijn ze klein, soms juist heel groot. Soms staan ze aan een plein in een drukke stad, soms in het midden van een klein dorpshart. En in uitzonderlijke gevallen beperkt het zich tot een zoldertje. Geen gebouw zo divers als de kerk.

Verhalen

Strijden voor de paus: de Zouaven

Voetbalvereniging de Zouaven uit Lutjebroek heeft voetbalhelden Frank en Ronald de Boer in de gelederen gehad. Maar wist je dat die opmerkelijke clubnaam is afgeleid van een heel ander soort strijders?

>

Bakenesserkerk krijgt tweede leven

In het Haarlemse stadsbeeld prijkt de witte toren van de Bakenesserkerk. Toch is het niet vanzelfsprekend dat deze kerk er nog staat. Na jaren van leegstand biedt het godshuis sinds 2011 ruimte aan Bureau Archeologie.

>

Landgoed Willibrordus: omgekeerde integratie

Sint Willibrordus in Heiloo vormde sinds de oprichting in 1929 een besloten wereld waar psychiatrische patiënten mochten rekenen op de hulp van katholieke broeders. Vandaag de dag is er, naast 250 patiënten, ook het Willibrordus Business Centrum te vinden.

>

De Belleman van de Sijpekerk

Schuin tegenover kasteelmuseum Sijpesteijn in Nieuw-Loosdrecht staat de middeleeuwse dorpskerk met een mooie toren. In de kerk zijn verschillende bezienswaardigheden uit voorbije eeuwen bewaard gebleven, zoals de Belleman, een houten mannetje dat met een flinke tik op een bel aangaf dat het tijd was voor de dominee om zijn preek af te ronden.

>

De Zieneres van Amsterdam

Hoog scoort Amsterdam nog niet op de lijst van katholieke bedevaartsplaatsen. Maar als het aan de zusters van de kloostergemeenschap Familie van Maria ligt komt daar ooit verandering in.

>

‘We hebben de kerk klaargemaakt voor de toekomst’

Op een idyllische plek achter de Westfriese Omringdijk staat de Martinuskerk van Schellinkhout. Schuin achter de dijk ligt een mooi strandje, waar zwemmers, surfers en andere recreanten een favoriet plekje hebben gevonden.

>

De nieuwe oude kleuren van de Zuiderkerk

De Zuiderkerkstoren van Amsterdam is in de winter van 2016-2017 warm ingepakt geweest. Door restauratiewerkzaamheden heeft de toren maandenlang in de steigers gestaan, maar als alles volgens plan verloopt zullen de eerste in de week van 24 april weer worden afgebroken. Het nieuwe kleurbeeld wordt vanaf dan geleidelijk aan de stad gepresenteerd. Het kleurbeeld zoals Hendrick de Keyser (1565-1621) dat vierhonderd jaar geleden heeft bedoeld.

>

Kerken in Den Helder: wat er staat is Waterstaat

In Den Helder staan twee kerken uit de eerste helft van de negentiende eeuw die nogal op elkaar lijken, al is de ene protestants en de andere rooms-katholiek. Het zijn zogeheten waterstaatskerken en zij behoren tot de weinige bewaard gebleven historische bouwwerken van de stad. De protestantse kerk had korte tijd een voorganger die later een bekende dichter werd. Het heeft niet veel gescheeld of de beide gebouwen verdwenen tijdens de Tweede Wereldoorlog, zoals met een derde waterstaatskerk gebeurde.

>

Kerken door Zuiderzeewater verwoest

Toen de dijken van de Zuiderzee in januari 1916 na dagenlang stormweer op verschillende plaatsen doorbraken, overstroomde het water snel het laaggelegen Waterland, het oostelijke gedeelte van de Zaanstreek en de Anna Paulownapolder. De inwoners moesten in allerijl het vege lijf zien te redden.

>

Het lot van de Sint Agneskerk

De Sint Agneskerk in Egmond aan Zee heeft maar weinig voorspoed gekend. Haar robuuste vierkante toren rees hoog boven het dorp en de duinen uit. Lange tijd was de kerk een belangrijk baken voor schippers. ´s Nachts brandde er voor de zeelui een steenkoolvuur in een korf op een hoge paal, tot het noodlot toesloeg tijdens een zware storm op 27 november 1741.

>

Een koepelkerk op het Rembrandtplein

Nooit gebouwd Amsterdam: bekende voorbeelden zijn de hoge toren voor de Nieuwe Kerk op de Dam en de brug over het IJ. Een beetje in de vergetelheid geraakt, is het plan voor een koepelkerk op het Rembrandtplein, de vroegere Botermarkt, waar vanaf 1669 iedere maandag zuivel werd verhandeld.

>

De orgelluiken van de Alkmaarse Grote Kerk

De Alkmaarse schilder Caesar van Everdingen heeft zijn roem vooral te danken aan de belangrijke bijdrage die hij leverde aan de versiering van de Oranjezaal in het Huis ten Bosch bij Den Haag. Rond het midden van de zeventiende eeuw bracht hij daar veelgeprezen historische en allegorische voorstellingen aan. Sindsdien geldt hij als een van de belangrijkste vertegenwoordigers van het zogeheten Hollandse classicisme. Enkele jaren eerder had de jonge Van Everdingen al naam gemaakt door de orgelluiken van de Grote of Sint-Laurenskerk in zijn geboortestad te beschilderen met een bekend verhaal uit de bijbel.

>

Modern en devoot: jonge vrouwen in een middeleeuws klooster

In een zijstraatje in de binnenstad van Weesp kun je zomaar middeleeuwse kloostermuren tegenkomen, resten van het ‘Jonge Convent’. Dit was één van de twee vrouwenkloosters van de Moderne Devotie in deze stad. Zij waren vanaf 1397 gesticht en boden woon- en werkruimte aan vrouwen die hun leven op eenvoudige, praktische wijze in dienst stelden van het geloof. Na opheffing in 1577 werd het Jonge Convent in een groot aantal woonhuizen verdeeld, die voor een deel nog bestaan.

>

Pinkster Drie, Bokkiesdag

De dinsdag na Pinksteren is in de Zaanstreek en Purmerend traditioneel de dag waarop derde pinksterdag of Pinkster Drie wordt gevierd; ook wel 'Bokkiesdag'. Mensen uit verschillende plaatsen in de provincie trokken sinds oudsher op deze dag naar Purmerend om een bokje (geit) te kopen.

>

De HH. Petrus en Pauluskerk in Den Helder

Een katholieke jeugd in Den Helder in de jaren vijftig en zestig. Het klinkt weinig buitenissig, maar in de terugblik van oud-Heldenaar Hans van Rossum lijkt het toenmalige katholicisme van een andere wereld. Aantekeningen bij een geleidelijk afscheid van de kerk.

>

De kogel is door de kerk

Na lang twijfelen is een besluit genomen, met andere woorden: 'de kogel is door de kerk'. Een uitdrukking die al sinds de achttiende eeuw bekend is. De eerste vermelding kun je vinden in het spreekwoordenboek van theoloog en letterkundige Carolus Tuinman, maar waar de uitdrukking exact vandaan komt, is onzeker.

>

Ons’ Lieve Heer op Solder: een kerk in huis

Vanaf de straat is er niets wat verwijst naar de aanwezigheid van de gewijde ruimte op de zolder van het Amsterdamse grachtenpand. Als je niet weet dat die er zit, dan heb je hem waarschijnlijk nog nooit gezien. Het is de schuilkerk Ons' Lieve Heer op Solder.

>

Alaaf! Carnaval in Noord-Holland?

Wanneer het in de zuidelijke provincies meters bier begint te regenen en verschillende plaatsen alternatieve naamborden als Oeteldonk en Bollemeppersgat onder het stof vandaan halen, weet je dat het jaarlijkse carnaval begonnen is.

>

Sinterklaas, de held van de zeelieden

Wie denkt aan Sinterklaas, denkt aan de winter en vijf december. In Amsterdam kunnen echter het hele jaar door referenties aan de goedheiligman gevonden worden. De stad kent drie Sint Nicolaaskerken: de Oude Kerk, de Rooms-Katholieke schuilkerk Ons' Lieve Heer op Solder en de Basiliek van de Heilige Nicolaas tegenover het Centraal Station. Ook is op de Dam een prachtige Sinterklaas-gevelsteen te zien. De reden dat de Sint zo goed vertegenwoordigd is in de hoofdstad, heeft alles te maken met één van de overgeleverde legendes rondom de heilige.

>

Halloween: iets van de laatste tijd?

Het lijkt erop dat het zoete Sint Maarten een concurrent heeft gekregen. Een kleine twee weken vóór kinderen met hun zelfgemaakte lampionnen langs de deuren gaan en een liedje zingen om snoep te halen, worden steeds vaker de verkleedkleren uit de kast getrokken voor Halloween. Het griezelfeest is lang niet zo groot als in Noord-Amerika maar wordt wel met veel enthousiasme, onder andere van bedrijven, omarmd. Sommigen noemen het feest een symptoom van de amerikanisering van Nederland. Maar waar komt dit feest eigenlijk vandaan?

>