De Oosterkerk: schipperskerk van Hoorn

In een stad die zo verbonden met het water is als Hoorn, kan een kerk voor schippers en vissers niet ontbreken. De Oosterkerk heeft al eeuwenlang deze speciale functie.

De kerk, oorspronkelijk Sint Anthoniskerk genaamd, lag vlakbij de havens.  In de details van de kerk is deze functie als schipperskerk terug te zien, zo is het windvaantje bijvoorbeeld een schip.

De Oosterkerk heeft naast het esthetische uiterlijk en interieur, ook een rijke geschiedenis. Al in 1453 werd er op de plaats van de Oosterkerk een houten kapel gesticht, die door de tijd heen steeds meer uitgroeide tot een kerk. In 1519 werd deze houten kerk omgebouwd tot een stenen kerk, en is daarmee de op één na oudste kerk in Hoorn. Het wapenschild op de kerk toont echter een ander jaartal, namelijk 1616. De oorzaak hiervan is een natuurramp die plaatsvond op 13 april 1603: een geweldige storm liet de voorgevel met een donderend geraas instorten. Een deel van de kerk bleef ongedeerd, maar de schade was aanzienlijk. Al snel werd er begonnen met de herbouw van de schipperskerk, die in 1616 werd voltooid.

Prent van de Oosterkerk te Hoorn, ca. 1790. Collectie Provinciale Atlas, Noord-Hollands Archief.

Vandaag de dag kun je in de voetsporen treden van vele schippers en vissers die je voorgingen, want de Oosterkerk is nog steeds in gebruik: iedere zondagochtend vindt hier een kerkdienst plaats. Soms komen Kaap Hoorn vaarders in de Oosterkerk om te bidden voor een goede terugkeer. Ook wordt de kerk als ‘huiskamer van Hoorn’ gebruikt voor concerten, theatervoorstellingen, festivals, congressen, vergaderingen, voorlichtingsbijeenkomsten, trouwerijen en afscheidsbijeenkomsten.

Dit verhaal is onderdeel van het thema Goudkust: verhalen over sporen van de Gouden Eeuw aan de West-Friese kust. Bekijk hier alle verhalen binnen dit thema.