Religie

Soms zijn ze klein, soms juist heel groot. Soms staan ze aan een plein in een drukke stad, soms in het midden van een klein dorpshart. En in uitzonderlijke gevallen beperkt het zich tot een zoldertje. Geen gebouw zo divers als de kerk.

Verhalen

Religieus monument in de hoerenbuurt

De prostitutie wordt wel het oudste beroep ter wereld genoemd. Waar of niet, het Red Light District in Amsterdam bevindt zich in ieder geval in het oudste gedeelte van de stad. Morsige barretjes, nauwe steegjes en rode lichten geven de rosse buurt een schimmige sfeer. Het gebied heeft echter een grote historische waarde. In het hart van deze unieke buurt staat het oudste nog bestaande gebouw van Amsterdam: de Oude Kerk. Volgens de directeur van het monument hebben de meeste dames achter de nabijgelegen ramen er niets mee. Maar het is een juweel op het gebied van religieus erfgoed.

>

De Zuiderkerk: kerk, mortuarium en museum

"Verlosser heet ik. De bliksems beween ik. Mijn stem is de Stem des Levens. Ik roep u tot het Gewijde. Komt! In het jaar onzes Heren 1511 hebben de gebroeders Willem en Jaspar Moer mij gemaakt." Zo luidt de tekst op de ‘Salvator’, de oudste kerkklok van Amsterdam. De klok stamt uit 1511 en komt oorspronkelijk uit de Oude Kerk. Hij wordt nog altijd geluid, maar dan in de Zuiderkerk.

>

Paradiso, van gekraakte kerk tot Poptempel

Wat hebben The Rolling Stones, Pink Floyd en Lady Gaga met elkaar te maken? Ze traden allemaal op in Paradiso. Een podium, nachtclub en cultuurpaleis ineen. Feesten gaan er vaak door tot in de vroege uurtjes. En dat op een plek die oorspronkelijk religieus van aard was.

>

De Herboren Toren: Dorpskerk van Burgerbrug gered van sloop

Midden in het dorp Burgerbrug staat de karakteristieke dorpskerk uit het midden van de negentiende eeuw. In de jaren zestig van de vorige eeuw zag het ernaar uit dat het karakteristieke gebouw met het slanke torentje zou worden gesloopt wegens bouwvalligheid. Een aantal Burgerbruggers kwam in het geweer en zorgde er op verschillende manieren voor dat de sloop kon worden afgewend en dat er geld kwam voor het herstel van de kerk.

>

Het Kerkenpad van Beets naar Oudendijk

Eeuwenlang liep er een kerkenpad tussen de kerkjes van Oudendijk en Beets. Op een zeventiende-eeuwse kaart die in opdracht was vervaardigd voor het Hoogheemraadschap is te zien dat het wandelpad door de polder Beetskoog vroeger anders liep.

>

Hoofddorp krijgt kerk zonder tierelantijnen

De eerste katholieke inwoners van het dorp aan het Kruis (Hoofddorp) moesten naar de kerk in Heemstede, Bennebroek of Aalsmeer gaan. Dat was soms wel erg ver weg en men zat daar niet altijd te wachten op die onbeschaafde lieden uit De Meer. Een landeigenaar in het midden van de Haarlemmermeer bood daarom zowel voor de katholieken als de protestanten een grote loods aan die ze zondags konden gebruiken. Ideaal was dat niet, want protestanten en katholieken deelden toen nog niet de oecumenische gedachte. Toen de katholieken in 1856 een stuk land geschonken kregen, lieten ze er direct een houten noodkerk op zetten. Op 5 oktober 1856 droeg pastoor Steenvoorden de eerste mis op.

>

3 april 1975: toekomst Posthoornkerk onzeker

Op dit schilderij van Henk Huig kijken we van de Westerdokskade via het spoorwegemplacement in de richting van de Posthoornkerk aan de Haarlemmerstraat, waarvan de torens naar verhouding groot zijn weergegeven. Het schilderij is gemaakt in 1975, toen de toekomst van dit kerkgebouw bijzonder onzeker was.

>

15 maart 1345: Mirakel van Amsterdam

Eén van de belangrijkste gebeurtenissen in de vroege geschiedenis van Amsterdam is het Mirakel van Amsterdam, een wonder dat zich afspeelde in 1345.

>

Diemens oudste dorpskerk

Wie de kleine begraafplaats 'Gedenk te Sterven' in het buurtje Oud-Diemen bezoekt vindt daar tussen oude zerken de fundamenten van de oudste, ooit aan Maria gewijde dorpskerk van Diemen. Naast enkele andere, in de jaren 90 van de 20e eeuw herbouwde oude panden staat hier ook het voormalige Rechthuis van Diemen. Want wat nu Oud-Diemen heet was tot ver in de 18e eeuw de dorpskern van Diemen.

>

Zeewater verandert in Heilig Bloed

Met Pinksteren 1422 openbaarde zich het Heilig Bloed in Bergen. Dit wordt nog steeds regelmatig in het dorp herdacht met een stille omgang. Het mirakel van Bergen hangt nauw samen met de Sint-Elizabethsvloed van 18 op 19 november 1421. Tijdens deze gigantische ramp werd de Biesbosch gevormd. Maar ook in Noord-Holland hield de Sint-Elizabethsvloed geweldig huis.

>

Joodse begraafplaats in Ouderkerk aan de Amstel

Historische grond kun je het hier wel noemen. De Portugees-Israëlitische begraafplaats aan het riviertje de Bullewijk is ruim vier eeuwen oud. Onder de graven liggen vermoedelijk de fundamenten van het kasteel van de heren Van Amstel. Vlakbij, op de plek waar Bullewijk en Amstel samenstromen, vestigden zich de eerste bewoners van Amstelland. In Ouderkerk, met name op de begraafplaats Beth Haim, wandel je door eeuwen geschiedenis.

>

Kerkgang kost Piet hele dag wandelen

Uren moest Piet Kistemaker door de jonge Haarlemmermeerpolder zwoegen om naar de kerk te gaan. Vier lange uren heen, vier terug naar de kerk in Aalsmeer. Maar in 1855, drie jaar na het droogmalen van de polder, hoefden Piet en de andere kerkgangers op zondag niet meer de Ringvaart over te steken. Het was in Haarlemmermeer echter nog wel enkele jaren behelpen met godsdienstoefeningen in een schuur. Tot er in 1857 een heus kerkgebouw verrees aan de Hoofdweg in Hoofddorp.

>

De Hoop te Diemen, een gedoogde kerk

Van buiten een gewoon huis. Van binnen een kerk met een prachtig interieur. Dat achter de eenvoudige voorgevel een kerk uit de 18e eeuw schuil gaat is iets dat je moet weten. Dat is nu zo, maar toen De Hoop gebouwd werd, was dat niet anders.

>

De Maria van Hoorn

In 2007 heeft het Westfries Museum dankzij een actie onder de bevolking en het bedrijfsleven en met steun van de gemeente Hoorn op een veiling van Sotheby’s in New York een bijzonder 15e-eeuws Mariabeeld kunnen verwerven. Naar alle waarschijnlijkheid betreft het de ‘Maria van Hoorn’, een beeld dat in de 15e eeuw het middelpunt was van een Mariacultus.

>

De Pietà van het Geertruidenklooster

Op 12 september 1984 werd een beeld opgegraven op de plek aan de Amsterdamse Nieuwezijds Voorburgwal waar nu The Convent Hotel staat. In de late middeleeuwen stond hier het Geertruidenklooster met een eigen kapel en een kerkhof. Tussen de graven van de nonnen werd het bovenste deel van een Pietà gevonden, een 74 cm hoog zandstenen beeld van een treurende Maria met haar gestorven zoon in de armen.

>

Schuilkerk werd centrum van Haarlems verzet

Tegenwoordig biedt het gebouw gelegenheid aan jonge ondernemers om hun bedrijf op te starten. Voor de oorlog was er de oud-katholieke kerk gevestigd. Maar tijdens de oorlog was de schuilkerk aan de Kokstraat in Haarlem een centrum van verzetsactiviteiten. Onderduikers vonden er een veilig heenkomen en er stond een radiozender die contacten met Londen onderhield. Vanaf de tweede helft van 1944 was er het hoofdkwartier van district 12 van de Binnenlandse Strijdkrachten ondergebracht. Na de oorlog hield de eigenaar van het pand, Jan Kraakman, er een sociëteit waarin voormalige verzetsstrijders elkaar konden ontmoeten. Het hoogtepunt was op 21 mei 1968 toen Prins Bernhard en zijn schoonzoon Prins Claus op bezoek kwamen.

>