Rembrandts mensen zitten altijd vol leven, zegt Epco Runia van Het Rembrandthuis. De 24 etsen van de tentoonstelling ‘Rembrandt observeert mensen’ geven een fantastisch beeld van het dagelijks leven in de zeventiende eeuw.
>Potige kerels, allemaal keurig gekleed in dezelfde trui met vlinderdas. Het zijn deelnemers aan de Olympische Zomerspelen van 1928 en ze bevinden zich in het Stedelijk Museum Amsterdam. Kunst was tussen 1912 en 1948 namelijk vast onderdeel. Waar komt dit idee vandaan en waar is het vandaag de dag gebleven?
>Haarlemmermeer ademt dynamiek. Schiphol werkt dag en nacht. Treinen schichten door de polder. Automobilisten razen banenbreed voort. Hier pufte een eeuw geleden een stoomtreintje.
>In 1977 geven de punkers van de Sex Pistols twee optredens in Paradiso Amsterdam. Het jongerencentrum is dan nog een ingedutte hippietempel. Het worden roerige punkjaren.
>Amsterdam is door stormen ontstaan. En de eerste bewoners waren geen boeren of vissers, maar handelaren en ambachtslieden. Dat is de overtuiging van hoogleraar Jerzy Gawronski, tevens hoofd archeologie van de gemeente Amsterdam.
>De winter betekent in het algemeen donkere dagen. Daar kunnen we wel een lichtje bij gebruiken. In de donkerste maanden van het jaar worden daarom in veel huishoudens de strengen lichtjes uit de kast getrokken en massaal de kaarsjes aangestoken. Behalve een knusse sfeer creëren, kun je echter zoveel meer met licht.
>Eeuwenoud is het Abcoudermeer. Hierover voer de trekschuit van Amsterdam naar Utrecht. Qua natuur ooit een ‘wonderwereld’. Nu kabbelt het midden in de razende Randstad, pal naast de A2. Op de grens van Noord-Holland en Utrecht.
>Waar de rivier ’t Gein samenstroomt met de Gaasp stond ooit een indrukwekkende buitenplaats. Passanten die er in de trekschuit langs voeren vergaapten zich, zoveel pracht en praal zag je daar. In Driemond.
>Waar ooit het Bijlmermeer klotste is een complete stad verrezen: Amsterdam-Zuidoost. Pal aan de provinciegrens. Het Jan Schaeferpad hier herinnert aan een actievoerder die het tot staatssecretaris stadsvernieuwing schopte.
>In de Bensdorpfabriek, waar nog niet zo lang geleden Brosrepen werden geproduceerd, verrijst een nieuwe stadswijk. In 2018 nemen de eerste bewoners er hun intrek.
>Alleen een straatnaambordje naast een weggetje in de weilanden tussen Nederhorst den Berg en Nigtevecht herinnert aan de buitenplaats Petersburg. Ooit tot in Siberië en Moskou bekend. Deze buitenplaats lag vlakbij de Vecht, zodat je er van Amsterdam makkelijk heen kon varen. Tsaar Peter de Grote heeft op het naar hem genoemde buiten gelogeerd.
>Op de grens van Noord-Holland en Utrecht in ’t Gooi groeide ooit een oerbos. Nu wandel je er over makkelijke paden door het Cronebos of het Smitshuyserbos. Maar wie eeuwen geleden hier liep, moest zich een weg banen door het dichte woud.
>Vennetjes van het Laarder Wasmeer waren ooit het ‘afvoerputje’ van Hilversum. Hier werd onvoldoende gezuiverd rioolwater op geloosd. Na een grootscheepse sanering is het nu een interessant natuurgebied.
>Het begon meer dan vijftig jaar geleden met één moederpoes en haar kittens. In 1966 vond Henriëtte van Weelde de poezen naast een boom tegenover haar woning aan de Herengracht. Ze besloot de beestjes een thuis te geven en al gauw volgden er meer. Haar eerste opvangsinspanningen zijn ondertussen uitgegroeid tot dierenasiel De Poezenboot, een begrip in Amsterdam.
>Hoog scoort Amsterdam nog niet op de lijst van katholieke bedevaartsplaatsen. Maar als het aan de zusters van de kloostergemeenschap Familie van Maria ligt komt daar ooit verandering in.
>Volkstuinen zijn voor de meeste tuinders een ware passie. Het Stadsarchief Amsterdam wijdt er een kleine tentoonstelling aan.
>Op zaterdag houden de Joden sabbat, zo ook op 22 februari 1941. In de Amsterdamse Jodenbuurt is het dus relatief rustig, tot om vier uur ’s middags legertrucks de straten in rijden.
>De haven van Amsterdam had in vroeger tijden te kampen met een grote moeilijkheid: het IJ werd voortdurend bedreigd door verzanding. Een bijzondere Amsterdamse uitvinding moest de bron van de stedelijke welvaart bereikbaar houden voor de koopvaardijschepen uit alle windstreken. Het lukte de moddermolen maar ten dele. Pas bij de aanleg van het Noordzeekanaal kwam er voorgoed een oplossing voor het probleem.
>De Olympische Spelen hebben tot nu toe één keer plaats gevonden in Nederland. Nadat Amsterdam al twee keer eerder in 1920 en 1924 probeerde de eer te verkrijgen, werd de stad uiteindelijk in 1928 het decor voor het grootste sportevenement ter wereld. Het Olympisch Stadion in Amsterdam-Zuid werd gebouwd en twee weken lang stonden Amsterdam en omgeving volledig in het teken van het indrukwekkende sportfestijn. Het liet een blijvende indruk achter. En niet alleen vanwege de zes gouden plakken die Nederland als gastland binnensleepte. Van vele primeurs en een trits eendjes tot sporters in scholen en een bijna-vliegramp; Lees hier de leukste ‘wist je datjes’ over de Olympische Spelen van 1928.
>Elk jaar is het witte monument op de Dam het middelpunt van herdenkend Nederland. Duizenden mensen verzamelen zich rond het iconische bouwwerk om stil te staan bij de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog en alle oorlogssituaties en vredesmissies nadien. Maar rond het monument is het niet altijd rustig, het heeft in de loop der jaren veel kritiek ontvangen. Hoe kan het ook anders, bij een Nationaal Monument dat de bevolking van een heel land moet vertegenwoordigen?
>