In het kader van 200 jaar Noordhollandsch Kanaal schreef historicus Maarten Hell voor ons een aantal verhalen over de geschiedenis van dit bijzondere kanaal. Dit laatste verhaal gaat over de drijvende kracht achter de aanleg van het kanaal: ‘kanalenkoning’ Willem I.
>De roerige jaren twintig van de vorige eeuw kunnen gezien worden als de bakermat van de moderne cultuur. Het decennium staat bekend om zijn wilde uitgaansleven. Uitgaansgelegenheden als de bioscoop, het cabaret en het (muziek)café schoten als paddenstoelen uit de grond. Bij deze veranderde ‘vermaakcultuur’ raakte ook het gebruik van verdovende middelen als opium, morfine, heroïne en cocaïne in zwang.
>In het kader van 75 jaar bevrijding geeft Oneindig Noord-Holland dit voorjaar een overzicht van de meest spraakmakende oorlogsobjecten uit Noord-Hollandse collecties. De voorwerpen hebben elke maand een ander thema. Van de knikkers van Anne Frank tot een laatste groet uit de trein, deze maand staat de jodenvervolging centraal.
>Al decennialang is de Huishoudbeurs in de RAI een waar fenomeen. Vrouwen – en tegenwoordig ook mannen – uit het hele land haasten zich sinds 1955 naar Amsterdam voor de nieuwste huishoudelijke snufjes en de beste koopjes. Om aan het einde van de dag met volgeladen trolleys weer voldaan naar huis terug te keren. In de geschiedenis van de Huishoudbeurs is de naoorlogse ontwikkeling te zien naar een steeds modernere en welvarender maatschappij.
>Een wonderlijk idee dat eeuwen geleden bijna 200 ouden van dagen en weeskinderen hier samen in één eetzaal ontbeten. In een tehuis aan de gracht in Amsterdam. Een stuk brood met kaas kregen ze. Met een slap biertje. Met dank aan volgelingen van Luther. Het nog jonge Luther Museum presenteert het verhaal van het Luthers erfgoed.
>Naar de wc gaan, hoe deden onze voorouders dat eigenlijk? Van publieke latrines op Marken tot de open riolen van Amsterdam: wie de geschiedenis induikt, komt er al snel achter dat de historische toiletgewoontes aan hygiëne nogal te wensen overlieten.
>Sinterklaas is weer in het land. Het begin van een feestelijke periode voor alle kinderen, maar ook van het voeren van verhitte discussies over de toekomst van Zwarte Piet. Hoe zat het ook alweer met Sint en Piet, waar komen ze vandaan en waarom zien ze er zo uit? Oneindig Noord-Holland werpt licht op de geschiedenis van Nederlands populairste traditie.
>Twee heuvels in het groen. Hemelsbreed enkele honderden meters van elkaar gelegen. De hoge ligt in het Amsterdamse Bos, de kleine heeft zich verscholen in een park. Beide hebben te maken met Jac. P. Thijsse. Hoe dat zo?
>Fortgeesten, geheime gangen en militaire geheime plakplaatjes, het komt allemaal voor in ‘Herauten op de Stelling’, het derde en voorlopig laatste boek van Agnes de Boer over de Stelling van Amsterdam.
>Niet alle oude gebouwen verdienen het predicaat provinciaal monument. Pak de fiets of trek de wandelschoenen aan en ga over het lange Jaagpad van De Kwakel (bij Uithoorn) naar de Tolhuissluis. Daar zie je bescheiden sluiswachtershuisjes met monumentale status. En een theetuin. Om bij te komen.
>Vogels, wijnliefhebbers en saunagasten, ze hebben allemaal baat bij de forten die destijds als onderdeel van de Stelling van Amsterdam zijn gebouwd. Agnes de Boer sprak met mensen die op de forten hebben gewoond en gewerkt. Dat leidde tot drie boeken, waarvan het laatste deel net is verschenen.
>Wie denkt dat boerenprotest alleen iets van de laatste tijd is, heeft het mis. In de jaren zestig behaalde de opstandige Boerenpartij grote successen bij de gemeenteraadsverkiezingen. In steden als Amsterdam en Haarlem konden de boeren rekenen op veel sympathie – én stemmen.
>Wie loopt er nog in klederdracht? Elk dorp eigen kledingvoorschriften? Ondenkbaar. Dat was vroeger in veel plaatsen anders. Daar liep je twee jaar in de rouw na de dood van een ouder.
>In de zomer geeft poppenspeler Egon Adel voorstellingen op de Dam, maar tijdens de herfstvakantie speelt Jan Klaassen in het Scheepvaartmuseum zijn avonturen met een walvis na.
>Jan Haring was een onverschrokken geus. In Monnickendam zijn ze hem niet vergeten. De geuzen uit het stadje namen de Spaanse admiraal Bossu op de Zuiderzee gevangen. Buit gemaakte kanonnen werden omgegoten tot klokken. Dat het carillon uit 1595 wat vals klinkt, horen ze in Monnickendam niet meer.
>Wat hebben keizerin Sisi en een oor op sterk water met elkaar te maken? Zandvoort! Kijk maar in het Zandvoorts Museum. Een verhaal van bomschuiten, zeebaden en een bonbonnière die koningin Victoria aan de kleine (84 cm) Paap schonk.
>Deze zomer neemt Jan Feith je mee op reis door onze provincie. Zijn historische teksten uit het album ‘Zwerftochten door ons land: Noord-Holland’ (1933) geven een beeld van zonnige duinen, drukke pleinen en pittoreske polders. Deze week: Amsterdam, ‘van visschersdorp tot machtige koopstad’.
>Als je wel eens door Amsterdam gefietst hebt, ben je er ongetwijfeld langs gekomen: de kleine brugwachtershuisjes aan het water. Sommigen gaan helemaal op in de wijk, anderen vormen juist een contrast met de omgeving. Vanaf 2018 is het mogelijk om te overnachten in deze kleine stukjes erfgoed.
>De drie panden aan het Vooreiland nummer 10, 11 en 12 vormen samen ‘Het Scheve Huis’ van Medemblik. De gevels zijn doelbewust iets naar voren hellend gebouwd.
>De grootste Keith Haring van Europa bevindt zich in Amsterdam-West, op het terrein van het Food Center. Precies een jaar geleden werd het kunstwerk, dat dertig jaar lang verborgen heeft gezeten achter metalen beplating, onthuld.
>