Van keukenmachine tot korset: 75e editie Huishoudbeurs

Al decennialang is de Huishoudbeurs in de RAI een waar fenomeen. Vrouwen – en tegenwoordig ook mannen – uit het hele land haasten zich sinds 1955 naar Amsterdam voor de nieuwste huishoudelijke snufjes en de beste koopjes. Om aan het einde van de dag met volgeladen trolleys weer voldaan naar huis terug te keren. In de geschiedenis van de Huishoudbeurs is de naoorlogse ontwikkeling te zien naar een steeds modernere en welvarender maatschappij.

De historie van het zelfbenoemde ‘gezelligste evenement van Nederland’ start in 1920, als in het Amsterdamse Bellevue voor het eerst een zogeheten Damesbeurs wordt gehouden. De Damesbeurs is een initiatief van de Amsterdamse Dameskroniek (‘het weekblad voor de ontwikkelde vrouw’) en wordt als de directe voorloper van de Huishoudbeurs gezien. In 1922 verhuist de Damesbeurs naar de RAI aan de Ferdinand Bolstraat, die dat jaar net geopend is. De 6.000 m2 grote tentoonstellingshal is in nog geen drie maanden tijd volledig opgetrokken uit hout.

De opening van de Damesbeurs door mevrouw M. Ketelaar-van Goch in de RAI, 1929. Collectie Stadsarchief Amsterdam.

Pas in 1950 mogen we écht spreken van de Huishoudbeurs, die dat jaar als opvolger van de Damesbeurs in de Houtrusthallen in Den Haag georganiseerd wordt. Er komen zo’n 50.000 dames af op de beurs, waar dan nog vooral huishoudelijke apparaten getoond worden. Maar er is ook vermaak: cabaret en een modeshow luisteren de boel op. Met de gezinnen van de huisvrouwen in het achterhoofd sluit de beurs al tussen vijf en zes uur, zodat de dames op tijd thuis zijn om het avondeten te verzorgen.

Vijf dames inspecteren een kinderwagen op de Huishoudbeurs, 1960. Collectie Stadsarchief Amsterdam.

Hoeden, petten en dameskorsetten

Maar de RAI, inmiddels meerdere malen uitgebreid, blijft toch een aantrekkelijke locatie. Vijf jaar na de start in Den Haag en tweejaarlijkse edities in wisselende steden, wijkt de Huishoudbeurs uit naar Amsterdam, om daar nooit meer weg te gaan. Vanaf dat moment wordt de beurs jaarlijks in de RAI georganiseerd. Er zijn innovatieve producten te zien, zoals een ei-stoompannetje, een sierritssluiting en een ‘modern’ korset. In de jaren die volgen, worden ook elektrische apparaten steeds populairder. Het aantal Nederlandse huishoudens dat is aangesloten op het stroomnetwerk groeit en apparaten zoals de ijskast en de wasmachine zijn in opkomst. Ze maken het leven van veel huisvrouwen een stuk gemakkelijker.

Het ‘uitbesteden’ van het huishouden aan machines zorgt voor meer vrije tijd. Dat blijkt wel uit de Huishoudbeurs van 1972, waar voor het eerst een groot scala aan hobby- en doe-het-zelf artikelen te koop zijn. Maar ook steeds meer vrouwen gaan werken en combineren hun baan met het huishouden. De magnetron, die begin jaren tachtig zijn intrede in Nederland doet, wordt steeds populairder vanwege het razendsnelle kookgemak. Want: ‘Wie lang werkt, wil kort koken’, aldus De Telegraaf in 1984. De traditionele rolverdeling binnen het gezin verandert in rap tempo naar een modern huishouden.

Vrouwen proeven Unox soep tijdens de Huishoudbeurs, 1978. Foto: Peters, Hans / Anefo, Nationaal Archief.

Aandacht voor de vrouw

Ook het aanbod van de Huishoudbeurs past zich aan naar de veranderende maatschappij. De focus verschuift langzaam van huishoudelijke producten naar een breed aanbod aan mode, verzorging, eten en woonaccessoires. In 1990 leggen mode- en make-upshows de nadruk op de verschijning van de vrouw, boven de verschijning van haar huis. Het is de tijd van glamour en girlpower. En natuurlijk kunnen in het nieuwe millennium technische gadgets niet achterblijven. Voor elk probleem wordt wel een elektronische oplossing bedacht, van een betere gezondheid tot een beter seksleven (denk aan de grote publiekstrekker van 2011: een 24-karaat gouden vibrator ter waarde van €10.000). Huishoudelijke apparaten nemen nog maar een fractie van de beursvloer in beslag.

Waar vroeger de focus lag op huishoudelijke apparaten, is er tegenwoordig veel kleding te koop op de Huishoudbeurs. Foto: Huishoudbeurs.

Voor de 75e editie van de Huishoudbeurs, van 22 februari tot en met 1 maart 2020 in de RAI, belooft de organisatie alles uit de kast te trekken. Ter ere van het jubileum wordt onder meer een eigen geur gepresenteerd. Daarnaast krijgen bezoekers de kans om op de set van Goede Tijden, Slechte Tijden te staan. En natuurlijk wordt er met cadeautjes gestrooid. Ook op de zusterevenementen, de Negenmaandenbeurs, het Pasar Colours Festival en The Model Convention, zullen bezoekers verrast worden met speciale activiteiten. Kijk voor meer informatie en ticketverkoop op de website van de Huishoudbeurs.

Tekst: Sarah Remmerts de Vries

Bronnen:

Publicatiedatum: 11/02/2020