De geschiedenis van onze provincie is gevormd door vele bekende en minder bekende mannen en vrouwen. Op Oneindig Noord-Holland zetten wij hun levens en verhalen in de spotlight.
Jan Willem Pieneman (1779-1853), ook wel beschouwd als grondlegger van de negentiende-eeuwse schilderkunst, kreeg veel lof als schilder van portretten en vooral zijn historische voorstellingen deden het in zijn eigen tijd en ook nu nog goed.
>
3 min
De negentiende-eeuwse kunstschilder, Adrianus Eversen (1813-1897), onderscheidt zich van andere landschapsschilders door de vele zonnige stadsgezichten. De typisch Nederlandse sfeerbeelden zijn weliswaar herkenbaar, maar de geschilderde stadsgezichten zijn lastig terug te vinden in steden als Haarlem, Amersfoort, Alkmaar en Amsterdam.
> 2 min
Jozef Israëls was één van de toonaangevende Nederlandse schilders uit de Haagse school. De Joodse schilder kreeg internationale bekendheid met zijn ingetogen figuurstukken van boeren en visserslieden. De twee bekendste schilderijen van Israëls zijn de ‘Joodse Bruiloft’ en ‘Kinderen der Zee’. Beide zijn te zien in het Rijksmuseum.
> 3 min
Nederlandse kunstenaars, bijvoorbeeld Rembrandt van Rijn, zijn tegenwoordig wereldwijd bekend, maar dat was in hun eigen tijd vaak wel anders. Er verzameld zich nu dagelijks een grote groep mensen voor de Nachtwacht in het Rijksmuseum, terwijl Van Rijn in zijn eigen tijd veel minder waardering kreeg. Dit was echter niet voor alle Nederlandse kunstenaars zo. Hieronder een lijstje met zeven Noord-Hollandse kunstschilders, door de tijd heen, die tijdens hun leven al veel waardering kregen voor hun werk en veel van hun werk konden verkopen en zodanig een vermogend bestaan hadden.
> 5 min
Er zijn veel meer vrouwelijke kunstenaars in de Nederlandse kunstgeschiedenis te vinden dan tot in de jaren zeventig van de twintigste eeuw nog werd gedacht. Vele grootmeesters in de beeldende kunst van het vrouwelijke geslacht zijn overschaduwt door hun mannelijke tegenhangers. Hieronder een aantal succesvolle Noord-Hollandse kunstenaressen die uit deze schaduw tevoorschijn zijn gekomen en te bewonderen zijn in verscheidene Nederlandse en ook buitenlandse musea.
> 6 min
Adriaen Jansz. van Ostade (1610-1685) is een bekende Haarlemse kunstenaar uit de Gouden Eeuw. Hij staat veelal bekend om zijn ietwat spottende boerentaferelen. Er staan ruim achthonderd schilderijen, een honderdtal aan tekeningen en aquarellen en een aantal etsen op zijn naam. De kunstschilder is in de leer geweest bij Frans Hals en was lid van de Haarlemse schildersgilde en schutterij.
> 3 min
Albertus Brondgeest (1786-1849) was een Nederlandse tekenaar, schilder, etser en kopiist die in zijn latere leven ook een succesvolle kunsthandelaar was. Hij verzamelde en bestudeerde veel kunst uit de zeventiende eeuw en haalde daar ook zijn inspiratie uit. De Amsterdamse kunstenaar kreeg veel waardering voor zijn tekeningen en schilderijen van vooral landschappen.
> 3 min
De zeventiende-eeuwse schilder Philips Pouwelsz. Wouwerman (1619-1668) kan als de meest succesvolle schilder van de Gouden Eeuw worden beschouwd. De cavalerie trekt met veel dramatiek ten strijde, paarden komen na de jacht terug in de stal en worden door ruiters en knechten van hun tuig ontdaan, een koets wordt overvallen en een wit trekpaard wacht op zijn ruiter die in de berm een sanitaire stop houdt. De Haarlemse kunstenaar schilderde achter elkaar door, allerlei landschappen, slagvelden, jachtpartijen en andere voorstellingen waarin vooral paarden een grote rol kregen.
> 3 min
Paulus Potter werd op 20 november 1625 geboren in het Noord-Hollandse haringstadje Enkhuizen aan de Zuiderzee. Slechts 29 jaar oud en met een honderdtal werken in zijn oeuvre overleed de kunstschilder in Amsterdam. Het klinkt niet als de succesformule om het te schoppen tot één van de Hollandse Meesters van de Gouden Eeuw, maar toch wist Potter hierin te slagen.
> 2 min
“Mijn God, ik ga liever naar Europa dan naar de hemel”, antwoordde kunstschilder William Merritt Chase in 1871 op de vraag van een groep zakenlieden of hij in Europa wilde gaan studeren met een beurs op hun kosten. Hij vertrok naar München en volgde daar onderwijs aan de Academie voor Schone Kunsten. Tijdens zijn reizen naar Europa moet de kunstschilder Nederland vaak hebben bezocht, omdat hij er meerdere werken heeft geschilderd.
> 1 min
Werkpaarden, trekpaarden of renpaarden, het was kunstschilder Pieter Frederick van Os (Amsterdam, 8 oktober 1808 – Haarlem, 31 maart 1892) om het even. Als zoon van de kunstschilder Pieter Gerardus van Os, trad Pieter Frederick in zijn voetsporen. Hij specialiseerde zich in het schilderen van dieren, waarbij paarden zijn favoriet waren.
> 2 min
Bij de naam Anne Frank denken we aan de Tweede Wereldoorlog, de Jodenvervolging, het achterhuis en natuurlijk het dagboek dat zij schreef. Haar dagboek is in bijna alle talen verschenen en het verhaal is diverse keren verfilmd of in het theater gespeeld. Anne is een icoon geworden en zal dat vermoedelijk nog lang blijven.
> 2 min
Cornelis Troost is een bekende veelzijdige Nederlandse kunstenaar uit de 18de eeuw. In zijn leven heeft Troost diverse portretten, genreschilderingen, militaire voorstellingen en toneelscènes gemaakt. Hij werd ook wel de Nederlandse ‘Hogarth’ genoemd, naar de Engelse kunstenaar William Hogarth die met satirische schilderijen de hogere klasse becommentarieerde. Troost tekende en schilderde ook huiselijke taferelen waarmee hij de gegoede burgerij te kijk wist te zetten.
> 3 min
Op 19 juni 1854 zag Jacob Simon Hendrik Kever, alias ‘Hein’, het levenslicht in Amsterdam. Al vroeg had de dromerige Hein een neiging tot tekenen en schilderen. Hij kon op school niet makkelijk meekomen en het ontbrak hem aan belangstelling voor de zakelijke en nuchtere dingen in het leven. Zijn moeder was bevriend met de familie van Jozef Israels en besloot de oude meester-schilder om hulp te vragen. Israels bemiddelde meerdere malen voor de jonge Kever, die zou uitgroeien tot één van de bekendste Larense schilders.
> 2 min
Judith Leyster is de bekendste vrouwelijke schilder uit de 17de eeuw. De Haarlemse kunstenares is gezien haar schildertechniek waarschijnlijk in de leer geweest bij Frans Hals (1583-1666). Ze schilderde genrestukken, portretten en stillevens met als onderwerp vaak spelende kinderen of muzikanten. Als een van de weinige vrouwelijke schilders liet Leyster zich als lid inschrijven in het Haarlemse schildersgilde en werd, zover bekend, als eerste vrouw in 1633 vervolgens uitgeroepen tot ‘meester-schilder’.
> 4 min
Manke Nelis is een Amsterdamse zanger van het levenslied. Hij treedt op met onder meer Tante Leen, Johnny Jordaan en André Hazes en speelt 41 jaar lang samen met zijn zwager, de accordeonist Johnny Meijer. Zijn grootste successen zijn Kleine Jodeljongen, Laat De Boel Maar Waaien en Tante Saar. Manke Nelis wordt in 1990 benoemd tot ereburger van Amsterdam.
> 3 min
Hendrik P. Bremmer (1871-1956) was ooit zelf als kunstenaar begonnen, maar ontwikkelde zich in de periode 1900 tot 1930 tot een ware ‘kunstpaus’: een man met een grote macht en aanzien in de wereld van kunst en cultuur.
> 5 min
Het Gooi staat met name bekend om de kunstenaars die vanaf het derde kwartaal in grote groepen kwamen: de Haagse Scholers. Ook hebben er kunstenaars gewoond en gewerkt in het Gooi die tot de tweede generatie vernieuwers behoorden: Ferdinand Hart Nibbrig, Jan Sluijters, maar ook kunstenares Jo Koster zijn hier sprekende voorbeelden van.
> 3 min
Vanaf het laatste decennium van de negentiende eeuw tot en met de Eerste Wereldoorlog veranderde er veel in de maatschappij; deze periode kan dan ook met recht worden beschreven als een overgangstijd. Er werden bijvoorbeeld veel ontdekkingen gedaan (telefonie, elektriciteit, massaproductie) en de industrialisatie groeide snel. In de kunsten veranderde er in die periode ook veel. Er ontstonden destijds dan ook diverse nieuwe kunststromingen. Het werk van Vincent van Gogh heeft vanaf het begin van de twintigste eeuw tal van kunstenaars beïnvloed en hun oeuvre bepaald. Bijvoorbeeld het werk van van de in Bussum wonende Adri en Gretha Pieck.
> 3 min
Ondanks dat de armoede een geliefd onderwerp was onder kunstenaars, waren zij niet altijd bijzonder betrokken bij de omstandigheden waarin de plaatselijke bevolking verkeerde. Schilderijen over de lagere sociale klassen waren omstreeks 1890 veelal lieflijk en romatisch. Lien Heyting schrijft hierover in haar boek ‘De Wereld in een dop’ (1994) over de kunstenaars die eind negentiende eeuw naar Laren trokken het volgende: ‘Hoe meer de dorpse eenheid tussen mens en natuur bedreigd werd, des te zoetelijker die door de schilders werd weergegeven. Nooit eerder hebben ze in de armoede […] zoveel lieflijks gezien als juist toen’.
> 2 min