2 min

Jan Jacob Spohler werd in 1811 in Nederhorst den Berg (Wijdemeren) geboren als zoon van commissionair Jacob Sohler en diens vrouw Maria Musculus. Spohler werd door de succesvolle schilder Jan Willem Pieneman (1779-1853) tot schilder opgeleid in diens eigen atelier. Anders dan zijn leermeester richtte Spohler zich niet zozeer op historische stukken en portretten. Net als zijn vriend en Belgische kunstschilder, Charles Leickert (1816-1907), schilderde hij Hollandse landschappen in zowel de zomer als de winter, waarvan vooral de winterse taferelen bekend zijn.

Portret van de schilder Jan Jacob Spohler, tekening door Jacobus Ludovicus Cornet, 1849. Collectie Rijksmuseum, objectnummer RP-T-1940-316.

Dromerige winterlandschappen

Zowel de zomerse riviergezichten met zeilbootjes en waterpret als de koele wintergezichten met spiegelend ijs en ijspret, wist Jan Jacob tot in detail uit te werken tot idyllische Hollandse landschappen met een soms bijna dromerige sfeer. Neem Spohlers winterlandschap uit 1845, dat te zien is in het Teylers museum in Haarlem. De geel-blauwe lucht met grijze, bijna lila wolken gaat bij de horizon haast onzichtbaar over in het bevroren water met een vergelijkbaar kleurenschema dat ervoor zorgt dat het lijkt alsof het magere licht van de winterzon door de wolken voor een subtiele lichtval op het ijs zorgt. Ver op de achtergrond schaatsen veel mensen, maar de scène blijft sereen. Links van het midden staat een Hollands molentje in de sneeuw.

Winterlandschap van Jan Jacob Spohler, 1830. Collectie Teylers Museum. Beeld via Wikimedia Commons, publiek domein.

Zo vader zo zoons

In 1835 trouwde Spohler met Catharina Wilhelmina Elisabeth Giethoorn en samen met haar kreeg hij twee zoons: Jacob Jan Coenraad Spohler (1837-1894) en Johannes Franciscus Spohler (1853-1923). Beiden gingen in de leer bij hun vader en volgden hem in het schildersvak, waarbij Jacob Jan Coenraad net als zijn vader wintertaferelen schilderde en Johannes Franciscus voornamelijk stadsgezichten. Spohler woonde en werkte naast Amsterdam ook in Haarlem, Brussel, Den Haag en Rotterdam. In 1845 werd hij lid van de Koninklijke Academie in Amsterdam. De kunstschilder overleed in 1866 in Amsterdam.

Winterlandschap, Jan Jacob Spholer, ca. 1840. Collectie Stedelijk Museum Kampen. Beeld via Wikimedia Commons, publiek domein.

Auteur: Liza Koppenrade

Bronnen:

• De Maarschalk. (22 oktober 2014). Jan Jacob Spohler bij Christie’s. Geraadpleegd op 22 juli 2015.
• Rijksbureau van Kunsthistorische Documentatie. (z.d.). Jan Jacob Spohler.
• Simonis en Buunk. (z.d.). Jan Jacob Spohler. Geraadpleegd op 22 juli 2015.

Publicatiedatum: 22/07/2015