Paulus Potter

Paulus Potter werd op 20 november 1625 geboren in het Noord-Hollandse haringstadje Enkhuizen aan de Zuiderzee. Slechts 29 jaar oud en met een honderdtal werken in zijn oeuvre overleed de kunstschilder in Amsterdam. Het klinkt niet als de succesformule om het te schoppen tot één van de Hollandse Meesters van de Gouden Eeuw, maar toch wist Potter hierin te slagen.

Portret van Paulus Potter door Bartholomeus van der Helst

Bron: Wikimedia Commons

Portret van Paulus Potter door Bartholomeus van der HelstPortret van Paulus Potter door Bartholomeus van der Helst

Leven en werk

Paulus leerde het vak van kunstschilder van zijn vader Pieter Symonsz. Potter, die door sommige bronnen wordt benoemd als een onbeduidende kunstenaar. In zijn jonge jaren verhuisde Potter meerdere malen, eerst naar Leiden en vervolgens naar Amsterdam. In 1642 ging hij in de leer bij Jacob de Wet in Haarlem, om vervolgens in 1646 te worden ingeschreven als meester-schilder bij het Sint-Lucasgilde in Delft, waarmee zijn opleiding voltooid was.Potter ging in Den Haag wonen en schilderde onder andere werken voor de leden van het Huis van Oranje. In 1652 kreeg hij van dokter Nicolaes Tulp de uitnodiging om naar Amsterdam te komen en een schilderij voor hem te maken. Hij overleed twee jaar later aan tuberculose en werd begraven in de Nieuwezijds Kapel.

The Piebald Horse door Paulus Potter

Bron: Wikimedia Commons

The Piebald Horse door Paulus PotterThe Piebald Horse door Paulus Potter

De ‘Beestenschilder’

Het honderdtal schilderijen in het oeuvre van Paulus Potter zijn over het algemeen op klein formaat. Oorspronkelijk schilderde hij, net als zijn vader, historiestukken. Toch werd hij vooral beroemd als de ‘beestenschilder’, naar het vele vee dat hij vastlegde in het Nederlandse landschap. Zijn stijl was barok, realistisch en met veel aandacht voor de structuur van de huid, de uitdrukkingen op de koppen van dieren en hun houding. De verheerlijking van dieren zoals Potter deze schilderde  kwam alleen voor in Nederland.

Twee varkens in een stal, door Paulus Potter

Bron: Wikimedia Commons

Twee varkens in een stal, door Paulus PotterTwee varkens in een stal, door Paulus Potter

Beroemd werk

Het werk van Paulus Potter kan rekenen op grote bewondering en heeft op vele beroemde plekken gehangen. Zo nam Napoleon Bonaparte in 1795 zijn beroemdste werk, de stier, mee naar Parijs en hing het op in het Louvre. In de 19e eeuw was dit werk minstens zo populair als de Nachtwacht van Rembrandt van Rijn. Het werk was echter afkomstig uit de collectie van stadhouder Willem V en werd na de val van Napoleon in 1815 teruggehaald naar Nederland. Een ander beroemd werk, de Pissende Koe, is terug te vinden in de Hermitage in Sint Petersburg.

De Stier, door Paulus Potter

Bron: Wikimedia Commons

De Stier, door Paulus PotterDe Stier, door Paulus Potter

Invloedrijk en origineel

Paulus Potter wordt gezien als een invloedrijk en origineel kunstschilder van de Gouden Eeuw en wordt gerekend tot de Oude Hollandse Meesters. Ruim 40 Nederlandse gemeenten beschikken over een Paulus Potterstraat, – weg of –hof. Niet slecht, voor de zoon van een ‘onbeduidende kunstenaar’ die slechts een honderdtal schilderijen naliet.

Auteur: Eva Bleeker

Publicatiedatum: 20/05/2015