Archeologie

De bodem van Noord-Holland geeft regelmatig schatten prijs: een 800 jaar oude sarcofaag, een zwaard uit de 1e eeuw, de resten van een oud kasteel, maar ook kleinere zaken als potten, pannen, munten. De provincie heeft de taak deze archeologische vondsten goed te bewaren en te beheren, en wil de inwoners van Noord-Holland graag betrekken bij de historie. Alle vondsten worden opgeslagen en tentoongesteld in archeologiecentrum Huis van Hilde te Castricum.

Verhalen

Exotisch Kostverloren

In 1994 is bij de buitenplaats Kostverloren aan de Amstel in Amstelveen drie maanden lang archeologisch onderzoek uitgevoerd. Archeologen waren verrast toen zij exotische schelpen vonden uit de Caraïben, Afrika en Brazilië. Dankzij tuinarcheologie komt de rijkdom van de buitenplaatsen nog meer tot leven.

>

Wester- en Oosterklief op Wieringen

Het glooiende landschap van Wieringen wordt gekenmerkt door twee stuwwallen die 150.000 jaar geleden tijdens de voorlaatste ijstijd, het Saalien, werden gevormd. Deze stuwwallen bestaan uit keileem, keien, grind, zand en leem. Westerklief ligt aan de westzijde van een stuwwal, waar door erosie van de zee in de tijd dat Wieringen nog een eiland was, een klifkust was ontstaan. Zowel Westerklief als het iets oostelijker gelegen Oosterklief danken hun naam hieraan.

>

Tussen Middelie en Hobrede: middeleeuwse sporen in het landschap

Veel oude veenpolders in Nederland hebben niet meer hun oorspronkelijke verkavelingsstructuur. Herinrichting van het landschap en grootschalige ruilverkavelingen in de jaren '50 en '60 maakten het land geschikt voor moderne machines en een efficiënte bedrijfsvoering. Een uitzondering hierop is het gebied tussen Middelie en Hobrede. Met name vanuit de lucht zijn de kronkelige veenstromen en het oude verkavelingspatroon goed zichtbaar. Maar ook op het land zelf is nog het een en ander te zien uit de vroegste ontginningsperiode, zoals daliebulten en restanten van veenterpen.

>

De plaats van Noord-Holland binnen Frisia

Binnen het vroegmiddeleeuwse koninkrijk Frisia had Noord-Holland een bijzondere plaats. Door zijn ligging terzijde van de handelsroutes gingen de volksverhuizingen aan het gebied voorbij. Archeologisch onderzoek van het aardewerk toont dit aan.

>

Zeldzame gouden munt uit 7e eeuw gevonden op Texel

Bij toeval vond een ervaren amateur-archeoloog in december 2012 een bijzondere gouden munt op het strand van Texel. Enkele weken later – in februari 2013 – ontdekte hij een gouden munt die nog zeldzamer is. Zo was Noord-Holland in korte tijd twee bijzondere archeologische vondsten rijker: een Engelse gouden nobel uit de 14e eeuw en een Frankische gouden tremissis uit de 7e eeuw.

>

Neanderthalers: de eerste mensen in het Gooi

De akkers in het Corversbos bij Hilversum vertellen een bijzonder verhaal over de eerste bewoners van het Gooi – en daarmee van Noord-Holland. Zo’n 120.000 jaar geleden was de Neanderthaler de allereerste mens die voet zette in het Gooi en overal zijn sporen achterliet.

>

Vondsten uit alle tijden in Gooise archeologische verzameling

De archeologische collectie van het voormalige Goois Museum – nu Museum Hilversum – gaat naar het archeologische depot van de provincie Noord-Holland. Na jaren van omzwervingen vindt de Gooise collectie nu een definitief onderkomen in het provinciale depot. De gemeente Hilversum droeg de collectie op 28 maart 2013 officieel over.

>

Gooise speerpunt naar archeologisch depot

Dankzij een schenking van archeologische vereniging Naerdincklant is het archeologisch depot van de provincie Noord-Holland in het bezit gekomen van vuurstenen werktuigen uit de prehistorie. Sommige vondsten zijn ongeveer 120.000 jaar oud en behoren tot de oudste ooit in Noord-Holland gedaan.

>

De mammoet van Langedijk

Oudkarspel, Noord-Scharwoude, Zuid-Scharwoude, Broek op Langedijk en Sint Pancras vormen samen de gemeente Langedijk. Verscholen tussen de huizen en de bebouwing van Langedijk liggen een aantal kleine musea en bezienswaardigheden te wachten om ontdekt te worden.

>

Blikvanger in staal

Op 1 april 2013 gaat de eerste paal voor het nieuwe Archeologisch Informatie Centrum de grond in. Dat verwacht architect Fons Verheijen: “Iedereen is enthousiast over het plan, alle procedures lopen. Als de eerste paal in april wordt geslagen, kan het Archeologisch Informatie Centrum in de tweede helft van 2014 zijn deuren openen.

>

Musketplaatje maakt vondst Engelse soldaat compleet

Tot 10 december 2012 is op de tentoonstelling ‘Expeditie Noordkop’ een 18e-eeuws musketplaatje te zien dat onlangs opdook bij werkzaamheden voor een Life-project in de Noordduinen bij Den Helder. Het musketplaatje wordt samen met andere recente archeologische vondsten tentoongesteld.

>

Opgraving Engelse soldaat uit 1799

In Noord-Holland is voor het eerst een graf uit de Franse tijd wetenschappelijk onderzocht. Tijdens het onderzoek kwamen zeer belangwekkende gegevens naar voren over een vergeten episode uit de vaderlandse historie.

>

Een idool van hout

Was de vondst van de vroegmiddeleeuwse waterputten bij Heiloo al een verrassing, nadere beschouwing van de archeologische vindplaats heeft nog een unieke vondst opgeleverd. Uit een van de putten kwam de kop van een houten afgodsbeeld tevoorschijn.

>

Waterput uit 600 opgegraven bij Heiloo

Bij archeologisch onderzoek in Zuiderloo, een nieuwe wijk aan de zuidkant van Heiloo bij Limmen, kwamen vroegmiddeleeuwse waterputten naar boven. Er werden drie boerderijerven gevonden. "Een verrassende vondst die werd gedaan dankzij goed archeologisch speurwerk", vertelt Rob van Eerden provinciaal archeoloog Noord-Holland en projectleider bij Huis van Hilde.

>

Een mikwe in de Nieuwe Synagoge

Het synagogencomplex aan het Jonas Daniël Meijerplein, nu het Joods Historisch Museum, vormde vanaf de 17e eeuw het hart van de joodse religieuze gemeenschap in Amsterdam. Voor een uitbreiding van het museum in 2007 werd de kruipruimte van de Nieuwe Synagoge verdiept. Om meer te weten te komen over de indeling en het gebruik van het gebouw, heeft Bureau Monumenten en Archeologie er archeologisch onderzoek uitgevoerd. Daarbij werd een mikwe, een bad voor rituele reiniging ontdekt.

>

Het verdwenen kasteel bij Wijdenes

Ook Wijdenes draagt de sporen van Floris V. Op 25 juni 1282 verbleef hij op het kasteel ter plaatse. Dat weten we, omdat hij op die datum vanuit Wijdenes een oorkonde uitvaardigde.

>

Neanderthaler in het Gooi

Meer dan 100.000 jaar geleden woonden er Neanderthalers in wat nu het Gooi is. Dit kan worden afgeleid uit archeologische vondsten, waaronder bewerkte (vuur)stenen. Het zijn meteen de oudste vondsten in Noord-Holland. De vuurstenen werktuigen zullen een ereplaats krijgen in het nieuwe Archeologisch Informatiecentrum dat voorjaar 2015 zijn deuren opent.

>