Napoleontische vestingtoren bij Halfweg

Tijdens voorbereidende werkzaamheden bij het nieuwe NS-station Halfweg-Zwanenburg in 2012 zijn bakstenen funderingen in de bodem gevonden. Het bleken resten te zijn van een Napoleontische vestingtoren uit 1812. Voorlopig worden de torenresten in de bodem behouden. De archeologische vondst bevindt zich op het westelijk sluiseiland in Zijkanaal F op de plaats waar de laatste dertig meter van het zuidelijk perron is aangelegd. De sluizen bij Halfweg dateren uit de zestiende eeuw en ze dienden om bij hoogwater het water vanuit het IJ naar de Haarlemmermeer tegen te houden.

Tour-modèles

De gevonden fundering maakt deel uit van een gebouw dat waarschijnlijk meerdere verdiepingen had en dat omringd was met een aarden wal. Deze verdedigingstoren neemt een aparte positie in binnen de toen bestaande verdediging rond Amsterdam. Voor de versterking van enkele bestaande Posten van Krayenhoff waren in 1812 zogenaamde tour-modèles gepland, maar er is geen één van gebouwd.

Overwelfde kelders

De archeologen vonden de funderingen van een zwaar bakstenen bouwwerk. Deze funderingen waren goed in de bodem bewaard en lagen soms op maar een halve meter onder het maaiveld. Er zijn bakstenen muurresten en een vloer aanwezig met daaronder de holle ruimtes van overwelfde kelders. Het opgegraven gebouw is ongeveer tien meter breed.

Behoud van de toren

De torenresten zijn uniek; indertijd zijn er in Nederland maar een paar van deze torens gebouwd en dit is de tweede waarvan daadwerkelijk resten zijn teruggevonden. De gemeente Haarlemmerliede en Spaarnwoude en ProRail hebben zich dan ook ingezet voor behoud van de toren. Te verwachten is dat de funderingsmuren tot zo’n vier meter diep in de ondergrond aanwezig zijn en dat ook de droge gracht nog na te speuren valt.

Publicatiedatum: 24/11/2014