Oneindig Noord-HollandBeleef de geschiedenis van jouw provincie

Oudheidkamer Texel vindt eeuwenoude knikker en lepel onder eigen vloer

Tijdens het vervangen van de vloer in de Oudheidkamer in Den Burg op Texel, werd een opmerkelijke ontdekking gedaan: een eeuwenoude knikker en lepel kwamen tevoorschijn. Wat het nog interessanter maakt, is dat het museum na de renovatie een nieuwe tentoonstelling over speelgoed opent, waar de knikker perfect bij past.

> Book 1 min

Werktuig uit de prehistorie gevonden op Texel

Toevallig: net nu er bij Ecomare een tentoonstelling over Doggerland te zien is, wordt er een werktuig uit die tijd op het strand gevonden! Op 29 december trof Jonas Wachtel uit Recklinghausen, Duitsland bij paal 9 een bewerkt stuk hertengewei aan. Hij herkende het als iets bijzonders en bracht het naar Ecomare.

> Book 1 min

Hoorn viert uitbundig Slag op de Zuiderzee

Met een programma dat maar liefst tachtig voorstellingen omvat, plus een vlootschouw, viert Hoorn op zaterdag 14 en zondag 15 oktober 2023 de Slag op de Zuiderzee, die 450 jaar geleden plaatsvond. Dit is het derde en laatste deel uit een serie over die zeeslag.

>

Watergeuzen waren zowel piraten als bevrijders

Waren de watergeuzen piraten of bevrijders, of waren ze het allebei? Dit is het eerste deel van een driedelige serie over de watergeuzen, die de zeeën onveilig maakten, maar ook de Spaanse troepen van de Zuiderzee verjoegen. Op 14 en 15 oktober herdenkt de stad Hoorn de Slag op de Zuiderzee, die op 11 en 12 oktober 1573 plaatsvond.

>

Binnenkijker: stolpboerderij Rozenburg

Voor de serie ‘Binnenkijker’ van Boerderijenstichting Noord-Holland gaat agrarisch erfgoed specialist Anna Groentjes op bezoek bij bijzondere stolpboerderijen. Trotse eigenaren vertellen haar alles over de geschiedenis en het interieur van de stolp. De interieurs verschillen nog meer van elkaar dan de buitenkanten. Bij woonboerderijen zien we de zoektocht naar het toepassen van nieuwe functies, op basis van de oorspronkelijke indeling. Deze keer reist Anna af naar stolpboerderij Rozenburg op Texel.

>

Conservator is bijna ‘verliefd’ op toiletset uit Palmhoutwrak

De driedelige documentaire over de zeventiende eeuwse jurk die Texelse sportduikers in 2014 uit het Palmhoutwrak haalden (en de andere vondsten), zorgen waarschijnlijk voor het drukste jaar in de geschiedenis van het Texelse museum Kaap Skil. Reden voor een terugblik met conservator geschiedenis Alec Ewing.

>

Schatten uit de Waddenzee: de zilveren japon uit het Palmhoutwrak

Weet u nog hoe een 17e-eeuwse japon zeven jaar geleden het wereldnieuws haalde? Duikers vonden in een scheepswrak bij de kust van Texel een kist vol kostbare kledingstukken. Het pronkstuk uit deze bodemschat was een roodbruine zijden japon. Vorig jaar werd onthuld, dat nóg een bijzondere japon de schipbreuk overleefd heeft.

>

Het gele goud van het piskruikenwrak

Wat we tegenwoordig door de wc spoelen, was vroeger goud waard. Menselijke urine werd gebruikt voor het wassen en vilten van kleding en was daarmee eeuwenlang een onmisbaar onderdeel van de textielindustrie. Het zogenaamde ‘piskruikenwrak’ voor de kust van Texel, dat ooit honderden kruiken vol met urine bevatte, vormt het levende bewijs voor deze geurige geschiedenis.

>

Texels juttersbloed kruipt waar het niet gaan kan

Jutten hoort bij Texel. Al eeuwenlang verdienen de eilandbewoners wat bij met de scheepsladingen die na hevige stormen op het strand aanspoelen. Hoewel het jutten tegenwoordig meer een hobby dan noodzaak is, valt er nog steeds genoeg te vinden. Van een simpele reddingsboei tot een container vol gloednieuwe televisies.

>

Het Texelse schaap verovert de wereld

Op Texel wonen net zoveel schapen als mensen. Het Texelse schaap is vanwege haar fijne wol en smakelijke kaas zeer geliefd. De duizenden lammetjes trekken in het voorjaar veel bekijks van toeristen en Texelse rammen worden wereldwijd het meest als dekram gebruikt. Hoe komt het schapenras van dit kleine Noord-Hollandse eiland aan deze grootse reputatie?

>

Steentijd: de eerste boeren in Noord-Holland

De eerste boeren die zich in de Nieuwe Steentijd in Noord-Holland vestigden, kwamen terecht in een drassig landschap dat permanent onder invloed stond van de getijden. Op de strandwallen van Kennemerland en de kreekoevers van West-Friesland wisten ze akkers aan te leggen en met succes gewassen zoals emmertarwe en gerst te verbouwen, waardoor de leefwijze van de mens voorgoed zou veranderen.

>

Koloniaal scheepswrak bevat zoveel meer dan scherven

Ruim twintig jaar geleden trof garnalenkotter Emmie een mysterieuze houten kist met kapmessen in haar net. Deze vondst vormde het begin van een lang onderzoek naar het zogenaamde ‘Schervenwrak’, dat in 1822 op de Rede van Texel verging. Het schip, dat met gereedschap en luxegoederen op weg was naar een suikerplantage in de koloniën, was in de zomer van 2022 onderwerp van een nieuwe tentoonstelling in archeologiemuseum Huis van Hilde.

>

De goudschat van stolpboerderij De Strooppot

Stolpboerderij De Strooppot op Texel dankt haar naam aan een zoet en rijk verleden. Volgens de legende zou de indrukwekkende boerderij namelijk gebouwd zijn door een arme jutter, die dankzij geluk en bluf tot grote rijkdom kwam. In het verhaal van De Strooppot ligt de wensdroom van elke arme Texelaar verborgen.

>

Waren zij werkelijk zo slecht?

Werkdruk, onderbetaling en de daarmee samenhangende kwaliteit van het onderwijs krijgen veel aandacht in de media. Niet voor het eerst, want al aan het einde van de 18de en het begin van de 19de eeuw werd binnen de Bataafse Republiek een debat over de kwaliteit van het lager onderwijs gevoerd. Ook destijds presteerde het onderwijs volgens velen onvoldoende om zijn maatschappelijke taak te vervullen. In 1801 werd een nieuwe onderwijswet ingevoerd.

>

Gekaapte brieven uit de 17de en 18de eeuw

Wat geeft een beter beeld van de zeventiende en achttiende eeuw dan persoonlijke brieven? De verhalen van gewone Hollanders die de geschiedenisboeken niet hebben gehaald. Hun brieven werden door de Engelsen in beslag genomen op gekaapte Nederlandse schepen. Ze hebben hun bestemming nooit bereikt, maar worden nog steeds bewaard in het archief van de High Court of Admiralty in Londen. In het boek ‘Zeepost’ krijgen sommigen van hun een stem.

>

Bijzondere (bij)namen: Kop van Noord-Holland

Noord-Holland kent veel plaatsen met bijzondere namen. Van sommige is de oorsprong snel vast te stellen, bij andere is het nodig om wat dieper te graven in het verleden. In deze serie verhalen onderzoeken we elke maand een andere regio van onze provincie, om achter de herkomst van de lokale plaatsnamen én bijnamen van de inwoners te komen. Deze maand: de Kop van Noord-Holland.

>

Tessels. Taal over zee

Het dialect van Texel, het Tessels, is sinds kort tot in detail vastgelegd in een dik boek: ‘Tessels. Taal over zee’. De schrijver is verrassend genoeg een Overkònter, dus iemand van overzee, geen geboren Texelaar. Toch is Texel voor Marcel Plaatsman (34) nooit ver weg. Hij woont in Alkmaar, maar is vaak op Texel, het eiland waar zijn familie vandaan komt. Hun taal beschreef hij in zijn boek, waar hij vijf jaar aan werkte. Voor Oneindig Noord-Holland schreef Plaatsman een inleiding op het Tessels.

>