Aan de kop van het Hilversumse Laapersveld staat het pompgemaal van architect W.M. Dudok. Het mooie park, waarin je heerlijk kunt wandelen is een ontwerp van Dudok samen met plantsoenmeester J.H. Meijer. Park en pompgemaal werden aangelegd rond 1920.
>
2 min
Het was in 1850 helemaal niet vanzelfsprekend dat kinderen naar school gingen. In de arme Hilversumse weversgezinnen werkten kinderen van zes jaar als spoeler of spinner. Dominee Molemans wilde wat doen aan het hoge percentage analfabeten onder zijn parochianen. Hij vroeg aan freule Johanna Henriëtta Corver Hooft geld te geven voor het bouwen van een school. De freule trok zich het lot van de Hilversumse kinderen aan en droeg graag bij. Op de grond van Lammert Kruimel aan het Noordse Bosje verrees een nieuwe school.
> 2 min
De opkomende industrialisatie in Hilversum eind negentiende eeuw bracht grote veranderingen. Het eens zo kleine dorp op de hei onderging een metamorfose. Hilversum werd een middelgrote provinciale stad. De nieuwe huurwoningen moesten voldoen aan strenge eisen. De woningbouwvereniging ‘Arbeidersbouwvereniging Hilversum’ ontwikkelde huizen in de toen nog jonge Bloemenbuurt. De architect Everwijn Verschuyl kreeg de opdracht woningen te bouwen aan de Cameliastraat, Egelantierstraat, Neuweg en Ericastraat.
> 2 min
Het kantongerecht is ontworpen door architect J.J.M. Vegter in samenwerking met F.W. Duthour Geerling, architect van de Rijksgebouwendienst. Het ligt op de grens van de villaparken Trompenberg en Boomberg. Het strakke witte gebouw uit 1967 oogt als een opengeslagen wetboek. Door de hoge ligging maakt het gebouw nog meer indruk. Het gerechtsgebouw valt op, zeker naast de vele negentiende-eeuwse villa’s aan de ’s-Gravelandseweg. Op deze plek stond tot 1959 de statige villa ‘De Limborg’.
> 2 min
Of je nu aankomt vanaf de Ruysdaellaan, Paulus Potterlaan of Fabritiuslaan, de Fabritiusschool (W.M. Dudok, 1929) blijft een parel voor de omgeving. De landelijke omgeving én wellicht het dubbele woonhuis met rieten kap inspireerden Dudok om deze school met riet te dekken. De school kreeg de bijnaam ‘de Rietendakschool’.
> 3 min
De oud-katholieke kerk-St.-Vitus werd in 1889 aan het Melkpad gebouwd, naar een ontwerp van de architect P.A. Weeldenburg. De nieuw gebouwde kerk verving de Achterhofsekerk, een schuilkerk aan de rand van het dorp.
> 3 min
Het lijkt wel een boeg van een schip dat boven het water zweeft. De ronde gevel, van onder tot boven van glas met uitzicht over het water: het is een prachtig bouwwerk. Het ronde paviljoen is in 1935 gebouwd naar ontwerp van architect W.M. Dudok, in de stijl van de Nieuwe Zakelijkheid.
> 3 min
In de burgemeesterskamer van het Oude Raadhuis worden nu fotografietentoonstellingen georganiseerd en in de raadszaal kun je een bruidspaar aantreffen. Tot 1931 ging het er hier heel anders aan toe. Anderhalve eeuw lang werd er recht gesproken.
> 3 min
De school werd gebouwd in 1929 in expressionistische bouwstijl. Bij de opening van School 7, zoals de Multatulischool toen werd genoemd, was iedereen enthousiast over het gebouw van architect W.M. Dudok. De inspecteur van het onderwijs noemde de Hilversumse school mooi, licht en voornaam. Maar de directeur van de school, de heer Van der Kamp, klaagde vijftig jaar later over het stof en de te kleine lokalen. De school lag aan de rand van de bebouwde kom. Dat is nu wel wat anders, het is een druk verkeersknooppunt geworden. Tegenover de school, waar nu het Mediapark ligt met het Instituut voor Beeld en Geluid, lag een grasveld waar de klassen 3 tot en met 6 (nu groep 5 tot en met 8) konden spelen. Rond de school lagen akkers van keuterboertjes.
> 3 min
In dit theater trad een jonge nog onbekende André van Duin op en vierden de revueartiesten Snip en Snap triomfen. Gooiland, een creatie van de bekende architect Jan Duiker uit 1934-1935, was het eerste moderne theater van ons land. Duiker was ook de ontwerper van sanatorium Zonnestraal dat eveneens gebouwd is in de stijl van het Nieuwe Bouwen. Lange tijd trok het theater alleen maar volle zalen. Maar door slecht onderhoud en teruglopende bezoekersaantallen leidde het theater vanaf de jaren zeventig een sluimerend bestaan.
> 3 min
De Snelliusschool (1930-1932) is de bekendste van de vele scholen die de architect W. M. Dudok als gemeentearchitect in Hilversum realiseerde. De school wordt beschouwd als hoogtepunt uit zijn oeuvre.
> 2 min
De historische overkapping van het tweede perron op Station Hilversum dateert uit 1892 en is bij de sloop van het stationsgebouw van architect Van Gendt intact gebleven. De kap rust op gietijzeren opengewerkte schragen en kolommen en werd vervaardigd door de firma D.A. Schretlen & Co. uit Leiden. Deze firma was gespecialiseerd in ornamentaal gietwerk voor de bouw, gietijzeren bruggen en vuurtorens.
> 3 min
De schrijver Jaap ter Haar, die onder andere de kinderboeken over Saskia en Jeroen en Lotje schreef, heeft in de Eikenlaan gewoond. Veel verhalen die hij schreef, waaronder die van Saskia en Jeroen, speelden zich af in die omgeving.
> 1 min
De Aardjesberg is een vijftien meter hoge heuvel op de Westerheide (Goois Natuurreservaat) bij Hilversum. De berg maakt deel uit van de stuwwal, ontstaan in de voorlaatste ijstijd zo’n 150.000 jaar geleden. De Aardjesberg is altijd al een bijzondere plek geweest. Al voor de laatste ijstijd die ongeveer 10.000 jaar geleden eindigde, heeft de prehistorische mens hier sporen achtergelaten.
> 1 min
Het blijft een apart gevoel om te wandelen op grond waar 5000 jaar geleden mensen werden begraven. Op de Westerheide bij Hilversum (Goois Natuurreservaat) zijn zeventien grafheuvels gevonden, waar bijzondere archeologische vondsten zijn gedaan.
> 2 min
Schapen en heide horen bij elkaar. Niet voor niets waren schilders als Anton Mauve en Jan van Ravenswaay onder de indruk van de schaapskuddes op de Gooise heide. Toch is het niet vanzelfsprekend om grazende schapen op de heide te zien. Lange tijd liepen er geen schapen op de Gooise heide. Totdat de Larense architect Wouter Hamdorff in 1935 opdracht kreeg een schaapskooi met een herderswoning te bouwen op de Aardjesberg.
> 2 min
Rijk worden is niet iets waar je meteen aan denkt als je zand ziet. Slimme Amsterdamse ondernemers hebben echter eeuwenlang Goois zand verkocht. Al in de zeventiende eeuw was er veel behoefte aan zand. De VOC gebruikte het zand als ballast in schepen en bouwde er in het Verre Oosten kades mee. Later gebruikten aannemers het zand om huizen te bouwen en wegen en spoorwegen aan te leggen.
> 2 min
Lang geleden moeten er mensen gewoond hebben op de Aardjesberg. Hier zijn namelijk waterputten gevonden uit de twaalfde eeuw. Over die nederzetting bestaat een prachtig volksverhaal: de Aardjesberg en de gruwelijke Aardman.
> 3 min
Met zijn 800 meter is de Natuurbrug Zanderij Crailoo de langste natuurbrug van de wereld. Als u op de brug staat heeft u een prachtig uitzicht over de golfvelden. Door zandafgravingen is het hier zo diep geworden. Dankzij de natuurbrug kunnen dieren nu zonder gevaar voor eigen leven gemakkelijk van de Bussummerheide naar Spanderswoud lopen. Met een beetje geluk komt u hier reeën tegen. Niet alleen de dieren hebben er voordeel bij, ook wandelaars, fietsers, ruiters en de planten maken gebruik van de brug.
> 1 min
In het landschap tussen Laren en Hilversum ligt een lage aarden wal die dwars over de heide loopt. We noemen deze wal een banscheiding. Tegenwoordig is precies bekend hoe de grenzen tussen de gemeenten lopen. Op kaarten en in documenten is alles goed vastgelegd. Maar rond 1400 was hier nog geen sprake van. Wanneer een schaap aan de verkeerde kant van de banscheiding liep, had de eigenaar een probleem.
> 2 min