Noorderbegraafplaats te Hilversum

Vanwege het groeiende aantal inwoners in Hilversum kreeg architect W.M. Dudok de opdracht een plan in te dienen voor een nieuwe begraafplaats. De Noorderbegraafplaats is aangelegd in 1929 aan de rand van de bebouwde kom. Na de oorlog is hier de wijk Hilversum Noord omheen gebouwd. In tegenstelling tot de meeste begraafplaatsen, die in landschapsstijl zijn aangelegd, volgde Dudok een strengere lijn. De bomen en planten moesten zorgen voor een voorname stilte.

Noorderbegraafplaats.

Noorderbegraafplaats.Noorderbegraafplaats.

Bomen

Dudok pleitte voor eenvoudige zerken omgeven door struikrozen. Zo kon een “schoon geheel ontstaan, gekenmerkt door de onverbiddelijke herhaling van het graf tusschen bloemen en fraai geboomte”. Bij de begraafplaats is plantsoenmeester J.H. Meijer betrokken. Hij was een groot liefhebber van bomen. In de gemeentelijke boomkwekerij bevonden zich bij zijn aanstelling 900 linden en 300 iepen, veel te weinig voor Hilversum. Meijer zorgde ervoor dat er op de boomkwekerij een grote variatie aan bomen voorradig was. Op de Noorderbegraafplaats bevinden zich vele soorten bijzondere bomen. De begraafplaats is dan ook een geliefd uitje voor bomenliefhebbers.

Bekende Nederlanders

De beroemde bouwmeester Dudok ligt zelf op de Noorderbegraafplaats begraven. Het is bekend dat Dudok graag de touwtjes in handen hield. Het is dan ook niet verwonderlijk dat hij zijn eigen graf heeft ontworpen (sectie XIII). De architect koos voor het voorname carrara marmer en liet zijn naam en die van zijn vrouw graveren in goud. Ontroerend is het hartje dat blijk geeft van zijn liefde voor zijn vrouw Aletta Dudok-Smit. Ook de bekende conferencier Fons Jansen ligt hier. Beroemd zijn diens conferences over de katholieke kerk, waarin hij de terreur van de katholieke moraal op de hak nam. Tijdens zijn begrafenis was een geluidsband te horen, waarop hij zijn gedicht ‘Doorstaan’ voordroeg. Het gedicht eindigde met “En zet op het graf maar ‘Hier ligt er een die heeft met hangen en wurgen de angst overleefd’.” Op zijn grafsteen kijkt een nar door de toneelgordijnen. Ook is er het pronkgraf van Geert van Mesdag. Hij had veel oog voor de armen en was tijdens de Eerste Wereldoorlog gemeenteraadslid.

Het graf van Dudok en zijn vrouw.

Het graf van Dudok en zijn vrouw.Het graf van Dudok en zijn vrouw.

Aanslag

Op de begraafplaats staat het bronzen oorlogsmonument ‘Twee minuten stilte’ uit 1991, ontworpen door Hetty Noorman-Hogenhout. Ook in Hilversum is er tijdens de Tweede Wereldoorlog flink strijd gevoerd. Veel indruk maakte de dood van dertien Britse militairen na een aanslag van een Duitse soldaat. Veel Hilversummers begeleidden de omgekomen soldaten op 12 mei 1945 naar hun laatste rustplaats.

Auteur: Margriet van Seumeren (redactie) m.m.v. Corry Dubois

Dit is een routepunt van de Dudokroute, een fietsroute door Hilversum.

Bronnen

Oases van rust, geschiedenis van Hilversumse begraafplaatsen, uitgegeven door de Hilversumse Historische Kring “Albertus Perk” en Museum Hilversum, i.s.m. het Streekarchief Gooi en Vechtstreek.
www.tgooi.info
Annette Koenders, Hilversum: Architectuur en stedenbouw 1850 – 1940, Monumenten inventarisatie project, 2001.
E. de Paepe, Met hart en ziel: Jan Hendrik Meijer, meester der plantsoenen.

Publicatiedatum: 07/07/2011