Amstelveen

Historische Vereniging Amstelveen zoekt mensen op Chris Broerse maakte groene rijksmonumenten Het Noord-Hollandpad: wandelen van Texel naar het Gooi Binnenkijker: stolpboerderij Kerkzicht in Nes aan de Amstel In de Amstelveense Dorpskerk worden nu gaatjes gevuld Tuinarchitect Dirk Tersteeg verafschuwde ‘imitatie-natuur’ Bijzondere (bij)namen: Amstelland en Meerlanden Mijn plek: ‘De Amstel staat voor mij op één’ On(t)roerend goed langs de Amstel Kruitfabriek De Oude Molen Het museum van de Jannen Heuvels als groene monumenten Kostverloren hervonden Een fatale achtervolging De opkomst van de accountant Middeldorpstraat en Roemerdorpstraat Rietwijkeroord: verdwenen in de tijd Elsenhove, bekende boerderij in minder bekende polder Fietsen over rijksweg 3 ‘Rondje Poel’ zonder brede boulevard Schinkelbos is compensatie voor ‘moord’ De nieuwe mode van het koffie- en theedrinken Exotisch Kostverloren Arme kinderen moeten naar Veenhuizen Buitenplaats Wester-Amstel: Stukje paradijs aan de Amstel Handwegkerk, eerste gereformeerde kerk Amstelveen Vanaf A9 zie je de Annakerk Oorlog over melkprijs Wester-Amstel Amsterdam drukt stempel op Amstelveen Amstel krijgt een eiland Banpaal Amsteldijk: tot hier en niet verder Pontje naar middeleeuwen De Zwarte Kat schrijft historie De herberg van Kalf De Lange Brug naar museum Paardenburg: rustpunt voor man en paard Tulpenburg trok hoge gasten Oostermeer: juweel aan de Amstel Burgerweeshuis redt bovenland Molens van de Bovenkerkerpolder Urbanuskerk: het baken van Nes Varen langs Ouderkerkerlaan Veldwachters jagen menigte met sabel uiteen Het droeve lot van weduwe Koopmanschap Amstelveen verzet zich tegen aanleg bos Nes aan de Amstel is een ‘pyjamadorp’ Amsterdammers bouwen buitenhuizen aan Amstel Brede sloot was haven Amstelveen Dirk moest dienen Bankraskerk, monument van Samen Op Weg Kadavers dreven in de Amstel De Amstel ligt boven het maaiveld Festivals op oude noodlandingsbaan in Amsterdamse Bos Limburgse vrienden bouwen mooiste kerk van Amstelland Tweede Wereldoorlog. In de directe omgeving verbleven">Amstelveen kent verscholen bunkertje Amstelveen lokt forensen met parken

Rietwijkeroord: verdwenen in de tijd

Nu zie je er hoge bomen – hier aan de rand van het Amsterdamse Bos bij de Karsebrug in Amstelveen. Van het raadhuisje van Rietwijkeroord dat hier gestaan heeft, valt niets meer terug te vinden. Sterker nog, de hele gemeente Rietwijkeroord bestaat niet meer. En dat de graaf van Holland hier een dijk had opgeworpen tegen het water uit het gebied van de bisschop van Utrecht zou je ook niet zeggen. Dit onopvallende hoekje in het Bos is een plek met een verhaal.

5 min

Elsenhove, bekende boerderij in minder bekende polder

Elsenhove is bekend in Amstelveen en omstreken. Deze boerderij ligt in een recreatiegebied aan de voet van de A9. Hier scharrelen boerderijdieren. En – voor kinderen minstens zo belangrijk – Elsenhove heeft een avontuurlijke speeltuin.

3 min

Fietsen over rijksweg 3

Op het Meijslootpad wandel of fiets je over een rijksweg. Althans een rijksweg die al meer dan tachtig jaar geleden op papier is getekend. Volgens het officiële Rijkswegenplan zou rijksweg nummer 3 van Amsterdam langs Amstelveen via Gouda leiden naar Rotterdam. Er was zelfs sprake van deze weg door te trekken tot Dordrecht.

3 min

‘Rondje Poel’ zonder brede boulevard

Kijk naar de oeverlanden van de Amstelveense Poel en je krijgt een indruk hoe Amstelland er eeuwen geleden heeft uitgezien. Veel water en wuivend riet. Je kunt hier een ringslang tegenkomen. In dit drassige land groeit welriekende nachtorchis. En vleesetende zonnedauw. Dat is volstrekt anders dan wat het Amstelveense gemeentebestuur voor ogen stond in 1927. Het Algemeen Handelsblad schreef toen over grootse recreatieplannen die men in het Amstelveense raadhuis koesterde. Langs de gehele Poel zou een brede boulevard komen met luxueuze villa’s.

3 min

Schinkelbos is compensatie voor ‘moord’

‘Kappen is Moord’. 1400 bomen in het Amsterdamse Bos waren beplakt met dergelijke pamfletten. Dat was in 1993. Bij de Bosbaan moest een tenniscomplex komen. Vandaar het omzagen van de bomen. Ter compensatie werd een hoekje van de Schinkelpolder in Aalsmeer bij het Amsterdamse Bos gevoegd. Maar dat nieuwe bos is pas over vijftig jaar volwassen, protesteerden de pamflettisten. Volgroeid is dit Schinkelbos inderdaad nog niet, maar het is in korte tijd wel een interessant natuurgebied geworden. Je ervaart daar hoe het Bos er in de beginjaren uit zag.

3 min

De nieuwe mode van het koffie- en theedrinken

‘De vrouwen drinken ’s morgens koffie en ’s middags thee, zo is de gehele dag bedorven,’ mopperde een publicist in 1701. Dankzij de VOC en de WIC hadden de Hollanders in de Gouden Eeuw kennisgemaakt met de bittere drankjes.

2 min

Exotisch Kostverloren

In 1994 is bij de buitenplaats Kostverloren aan de Amstel in Amstelveen drie maanden lang archeologisch onderzoek uitgevoerd. Archeologen waren verrast toen zij exotische schelpen vonden uit de Caraïben, Afrika en Brazilië. Dankzij tuinarcheologie komt de rijkdom van de buitenplaatsen nog meer tot leven.

5 min

Arme kinderen moeten naar Veenhuizen

‘Arme mensen hebben arme kinderen. Hun lot was vroeger zo mogelijk nog benarder dan dat van volwassenen. Dat gold in versterkte mate voor weeskinderen of kinderen die in de steek waren gelaten; zij misten elk houvast en bescherming. Zij werden ondergebracht in plaatselijke weeshuizen. De kosten die daaruit voortvloeiden waren als regel voor rekening van gemeentelijke armbesturen. Deze kosten rezen de pan uit, vonden Koning Willem I en zijn raadgevers omstreeks 1820. Er was daarom een slim plan uitgedacht en ook tot uitvoering gebracht.’ Voor rtvAmstelveen vertelt Peter van Schaik in zijn historische column hoe kinderen uit armlastige gezinnen gedwongen naar Veenhuizen werden getransporteerd. Velen stierven daar.

3 min

Buitenplaats Wester-Amstel: Stukje paradijs aan de Amstel

Søren Ludvig Movig is vrijwel elke zaterdag te vinden op buitenplaats Wester- Amstel. Voor hem is Wester- Amstel een paradijselijk landschap dat ondanks zijn lange geschiedenis in essentie hetzelfde is gebleven.

4 min

Handwegkerk, eerste gereformeerde kerk Amstelveen

Aan de Handweg tussen het Oude Dorp van Amstelveen en Bovenkerk staat de Handwegkerk. Als gebouw niet zo opvallend maar wel een kerk met geschiedenis. Het is de eerste gereformeerde kerk op Amstelveense bodem. Maar de toekomst is onzeker.

1 min

Vanaf A9 zie je de Annakerk

Rijdend over de A9 ziet men in Amstelveen een kerk met een opvallende spitse kerktoren. Dit is de rooms-katholieke Annakerk. Of eigenlijk was, want in 2011 is de kerk aan de eredienst onttrokken. Nu is het ANNA.

1 min

Oorlog over melkprijs

Over de melkvoorziening van Amsterdam kan je wel een boek schrijven, zegt Peter van Schaik. Voor rtvAmstelveen verzorgt hij historische columns over zijn gemeente. In april 2012 vertelde hij over de melk die Amstelveense boeren leverden aan Amsterdam. De concurrentie leidde op een gegeven moment tot een melkoorlog.

3 min

Wester-Amstel

Rijke families die in de zomer de stinkende stad wilden ontvluchten, kochten een buitenplaats. Liefst aan het water, zodat je er makkelijk kon komen. In de Gouden Eeuw zag je in het voorjaar menige trekschuit over de Amstel varen met de inboedel van gezinnen op weg naar hun zomerverblijf. Nicolaas Pancras kocht in 1662 twee boerderijen aan de Amstel. Hij sloopte ze en bouwde er een fraaie hofstede: Wester-Amstel. Je kan er nu, eeuwen later, nog een kijkje komen nemen.

5 min

Amsterdam drukt stempel op Amstelveen

De nabijheid van Amsterdam drukt een stempel op de ontwikkeling van Amstelveen. Dat is al eeuwen zo, vertelt Peter van Schaik in zijn historische radiocolumn voor rtvAmstelveen. ‘Groei van het aantal inwoners in de grootste stad van Nederland betekende bijvoorbeeld een toename van de vraag naar allerlei agrarische producten die Nieuwer-Amstel kon leveren.’

3 min

Amstel krijgt een eiland

De Amstel maakte voor 1700 ter hoogte van het huidige eiland ten zuiden van Ouderkerk een scherpe bocht. Trekschuiten kregen steeds meer moeite om deze bocht te ronden. De Schepenen van Amsterdam besloten om de rivier recht door te steken, zodat er een eiland ontstond.

1 min

Banpaal Amsteldijk: tot hier en niet verder

Je moet er oog voor hebben, wil je de banpaal aan de voet van de Amsteldijk zien. Maar reken maar dat vroeger misdadigers er wel voor zorgden om deze paal niet te passeren. Wie door het gerecht uit de stad was verbannen, wist dat bij deze paal de grens lag. Bannelingen die dit teken negeerden en zich in de hoofdstad waagden, liepen gevaar opgepakt te worden.

1 min

Pontje naar middeleeuwen

Op de hoek van de Amsteldijk-Zuid en de Nesserlaan in Amstelveen zie je de ontwikkeling van Amstelland in een notendop. Aan de ene kant ligt de diep uitgeveende Bovenkerkerpolder met het hoger gelegen bovenland naast de Amstel. Aan de overzijde van de rivier lokt een polder die sinds de middeleeuwen nauwelijks is aangetast. In de zomermaanden zet een pontje fietsers en wandelaars de rivier over. Je vaart in enkele minuten van de 21ste eeuw naar de middeleeuwen.

1 min

De Zwarte Kat schrijft historie

Buurtschap De Zwarte Kat speelt een rol in de geschiedenis van Amstelland. Hier lag indertijd een knooppunt van vaarwegen. Boten voeren hier langs over de Amstel. Maar van De Zwarte Kat kon je ook varen naar Bovenkerk. Op een kaart uit 1575 is te zien hoe de Simon Coolenvaart lag tussen een sluisje in de Bovenkerkerweg en de Amstel bij De Zwarte Kat.

1 min

De herberg van Kalf

Het Kleine Kalfje herinnert aan de herberg die eeuwenlang aan de overkant van de Kalfjeslaan heeft gestaan. Van die oude herberg’t Kalfje valt vrijwel niets terug te vinden. Alleen de fundamenten zijn nog zichtbaar. En een oude knotlinde dateert misschien nog uit de tijd dat ’t Kalfje drommen bezoekers trok.

1 min

De Lange Brug naar museum

Je kan zien dat er tussen de Amstelzijde en de Brugstraat aan de overkant van de Amstel een verbinding is geweest. Hier lag eeuwenlang een brug. Het was een van de weinige plekken waar reizigers de Amstel over konden steken. De rivier was hier ondiep.

1 min