Amstelveen

Broersepark Annakerk en Engelbewaarderschool Café ’t Hert in Amstelveen Arme kinderen moeten naar Veenhuizen Buitenplaats Wester-Amstel: Stukje paradijs aan de Amstel Amsterdam drukt stempel op Amstelveen Amstel krijgt een eiland Banpaal Amsteldijk: tot hier en niet verder De herberg van Kalf De Lange Brug naar museum Burgerweeshuis redt bovenland Blustoren kruitfabriek De Oude Molen Amstelveen verzet zich tegen aanleg bos Amsterdammers bouwen buitenhuizen aan Amstel Brede sloot was haven Amstelveen Bankraskerk, monument van Samen Op Weg De Amstel ligt boven het maaiveld Amstelveen kent verscholen bunkertje Amstelveen lokt forensen met parken

Buskruit maken aan de Amstel

In 1719 verrees hier op een weiland aan de Amstel ‘Buskruitmolen nr. 3’ of ‘De Oude Molen’. Aanvankelijk was dit een rosmolen. Een paard zorgde voor de aandrijving van de machines. Er werd zwart buskruit geproduceerd, later ook schietkatoen. Af en toe ging er echter iets mis in de buskruitmolen.

>

De Lange Brug naar museum

Je kan zien dat er tussen de Amstelzijde en de Brugstraat aan de overkant van de Amstel een verbinding is geweest. Hier lag eeuwenlang een brug. Het was een van de weinige plekken waar reizigers de Amstel over konden steken. De rivier was hier ondiep.

>

Paardenburg: rustpunt voor man en paard

Waarom de buurt aan de Amstelzijde een beschermd dorpsgezicht is, zie je meteen. Van alles herinnert aan de jaren dat scheepsjagers hier passeerden met hun trekschuiten. Dit (Amstelveense) deel van Ouderkerk was een knooppunt van vaarroutes. In Paardenburg en iets verderop in De Rustende Jager (nu: Jagershuis) konden viervoeters, bemanning en passagiers op krachten komen.

>

Tulpenburg trok hoge gasten

Tulpenburg was de naam van een nu niet meer bestaande buitenplaats aan de Amstel. In het begin van de 17e eeuw bouwden veel rijke kooplieden uit Amsterdam een fraai buiten aan de Amstel. Volgens de overlevering verbleef Benedictus de Spinoza hier enige tijd, nadat hij 1656 uit Amsterdam was verbannen. Iets voorbij de banpaal en buiten het rechtsgebied van de stad Amsterdam: dat mocht nog net.

>

Oostermeer: juweel aan de Amstel

Een juweeltje om te zien is de buitenplaats Oostermeer. Het statige gebouw is nu bijna 300 jaar oud. De tuin is begin 1900 gereconstrueerd door tuinarchitect Leonard Springer. Hij combineerde daarbij symmetrische Franse elementen met landschappelijke Engelse.

>

Burgerweeshuis redt bovenland

Wie hier een eeuw geleden was zou de Middelpolder van nu niet herkennen. Meer dan de helft van het weidse polderland is opgerold voor groeiend Amstelveen. Van de lange Middenweg die de polder van zuid (Burg. van Sonweg) naar noord (Kalfjeslaan) doorsneed, valt niets meer terug te vinden.

>

Kostverloren: ‘kasteel’ aan de Amstel

Reizigers zullen op de Amsteldijk, iets ten zuiden van de Kalfjeslaan, vol ontzag hebben staan kijken. Huis Kostverloren stond er namelijk imposant bij. Deze buitenplaats leek wel een kasteel. Je ziet er niets meer van terug in het landschap, maar schetsen van Rembrandt leveren het bewijs dat Kostverloren bestond.

>

Macht aan molenwieken

Malende wieken. Vanaf de Amsteldijk zag je in de tijd dat de Bovenkerkerpolder droog werd gelegd tientallen wieken draaien. De klus was zo immens dat steeds meer molens nodig waren.

>

Urbanuskerk – het baken van Nes

Als een baken staat de Urbanuskerk in het open polderland. ’s Avonds lijkt de verlichte kerk wel een vuurtoren aan de Amstel. Met dank aan bouwpastoor Van Zanten. En aan architect Jozef Cuypers die in Nes zijn eerste grote project realiseerde.

>

Varen langs Ouderkerkerlaan

Verwarrend is het wel. De weg die bij de Amstel uitkomt heet nu Kruitmolen. Maar van oudsher is dit de Ouderkerkerlaan. Verderop heet de laan nog zo. Dit was jarenlang dé verbinding tussen Amstelveen en Ouderkerk. Naast de met hoge bomen omzoomde laan ligt de ringvaart.   De schipper kon hierover van Amstelveen naar de Amstel varen. Dat is verleden tijd. De oude route naar Ouderkerk is door autowegen en hoge gebouwen geblokkeerd. De Ouderkerkerlaan ligt van oudsher tussen de Bovenkerkerpolder (aan de zuidzijde) en de Middelpolder. Op oude kaarten staat de laan als Loopveld vermeld.

>

Kruispunt in hart polder

Op het kruispunt van Nesserlaan en Middenweg sta je in het hart van de Bovenkerkerpolder. Tijdens de drooglegging van deze polder (1770) waren op papier al strakke lijnen getrokken voor wegen en sloten. De Middenweg kwam noord-zuid te liggen, de Nesserlaan oost-west. De bedoeling was dat er boerderijen zouden verrijzen langs de Middenweg. Die weg kreeg daartoe een bredere berm dan de Nesserlaan – destijds Kruislaan genoemd. Het pakte anders uit. Keizer Karelpark, Groenelaan, Waardhuizen, Middenhoven – deze woonwijken van Amstelveen hebben het oorspronkelijke open land van de Bovenkerkerpolder gehalveerd.

>

De weegbrug van Ouderkerk aan de Amstel

Deze vooertuigenweegbrug is gebouwd in 1951 voor de Coöperatieve Vereniging tot Instandhouding van een Wegbrug te Ouderkerk aan de Amstel. De weegbrug is gebouwd door de firma GEDO Weegwerktuigenfabriek in Amsterdam. Het bijbehorende weeghuisje annex urinoir is ontworpen door architect W. Pool Rzn uit Amsterdam. De weegbrug diende voor het wegen van landbouwvoertuigen met lading en voor de controle van voertuiggewicht door de politie. In 1991 is de weegbrug buiten dienst gesteld. Het complex is gelegen binnen het beschermde dorpsgezicht van Ouderkerk aan de Amstel.

>