Buitenplaats Wester-Amstel: Stukje paradijs aan de Amstel

Søren Ludvig Movig is vrijwel elke zaterdag te vinden op buitenplaats Wester- Amstel. Voor hem is Wester- Amstel een paradijselijk landschap dat ondanks zijn lange geschiedenis in essentie hetzelfde is gebleven.

Opgepimpte boerderij

Søren Ludvig Movig is voorzitter van de Stichting J. Ph.J.F. Lissone en als rentmeester hoeder van zijn familie-erfgoed.

‘Er is iets raars met de buitenplaats Wester- Amstel aan de hand. Ooit waren er zestig buitenplaatsen aan de rivier de Amstel. Nu zijn er nog maar drie. Zo beginnen alle verhalen over Wester- Amstel. Waarom heeft dit betrekkelijk eenvoudig gebouw alle tijden overleefd?’

Wester-Amstel

Wester-Amstel

‘Toen Nicolaas Pancras in de zeventiende eeuw Wester- Amstel liet bouwen was het een soort opgepimpte boerderij. En dat op een moment dat de rijken steeds grotere pronkpaleizen voor zichzelf lieten bouwen. Vervolgens kwam er economische neerval, erfgenamen konden niks meer met zo’n pronkpaleis. Gevolg was dat er veel werden gesloopt. En wat is nou het grappige van Wester- Amstel? Nicolaas Pancras had geen pronkpaleis gebouwd maar een chique herenboerderij. En het gebouw bleek later heel geschikt voor ander gebruik. Wanneer het namelijk bergafwaarts gaat in de republiek kunnen de eigenaren van Wester- Amstel niet langer hun buitenplaats onderhouden. Er moet een nieuwe functie worden gezocht voor het gebouw.  En al snel blijkt dat het prima tijdelijk kan functioneren als herberg. Ook nu nog word het pand deels als bedrijfsruimte gebruikt. Een gebouw met meerdere functies. Wester- Amstel is wat dat betreft een écht koopmansbuiten. Nut en genoegen gaan hand in hand. Daardoor heeft het de tijd overleefd en is het de afgelopen eeuwen in essentie hetzelfde gebleven.’

Goede huisvader

‘Wester- Amstel is een buitenplaats die rust op drie pijlers. De eerste is Groengebied Amstelland. Het huis en het grootste deel van de tuin is voor dertig jaar aan hen verpacht. In het contract staat dat: ‘ze als een goed huisvader voor Wester- Amstel zullen zorgen’. Eind jaren tachtig van de vorige eeuw heeft Groengebied Amstelland Wester- Amstel ingrijpend gerestaureerd. Tot die tijd werd het huis nog verwarmd met houtkachels en kwamen de waterleidingen en het elektra nog uit 1916.’

Poort van Wester-Amstel

Poort van Wester-Amstel

Het gezicht van Wester- Amstel

‘De tweede pijler is de familie en de Stichting Lissone. De stichting behartigt de belangen van de erfgenamen. Beide zijn hier voor de lange termijn en geven de buitenplaats een stuk historie en een gezicht. Veel van de familie komt hier regelmatig over de vloer. Wester- Amstel wordt door hun voor veel familieaangelegenheden gebruikt. Ook wordt er voor elke kind dat wordt geboren een geboorteboom geplant. Het is dus echt het familiehuis.’

Vrienden van Wester- Amstel

‘De derde pijler zijn de Vrienden van Wester- Amstel. Dezen zorgen voor het echte buitenplaatsgevoel. Dan gebeurt o.a. door de hele actieve tuingroep die een stinzentuin* en een moestuin onderhoudt. De Vrienden organiseren verder concerten, wisselexposities, de beeldentuin en de gedichtenroute. Culturele evenementen die ervoor zorgen dat de buitenplaats wordt gebruikt waarvoor het bedoeld is. De vrienden zijn een geweldige groep mensen die van grote waarden zijn voor Wester- Amstel.’

Bankje op Wester-Amstel

Bankje op Wester-Amstel

Stukje lager

‘Er is in twee eeuwen niet revolutionaire veel veranderd op Wester- Amstel, maar het ligt wel allemaal een stukje lager. Doordat de grond van het Amstelland uit veen bestaat, zakt de aarde onder Wester- Amstel per honderd jaar één meter. Wanneer je in de tuin staat kijk je nu tegen de Amsteldijk aan. De rivier Amstel zelf staat namelijk twee meter hoger dan zijn achterland.’

Tuinieren in het paradijs

‘Als ik hier zaterdag ben probeer ik puur fysieke noeste arbeid te doen. M’n hoofd leeg maken. Door de weeks heb ik gewoon een kantoorbaan. Dan ben ik de hele dag bezig met computers. Het is gewoon heerlijk om hier aan het werk te zijn. Wester- Amstel is een soort paradijselijk landschap. Alsof je in het paradijs verblijft.’

‘Verder is het hier op de zaterdagen een zoete inval. Onze vrijwilligersgroep van de tuin zijn dan hier dan aan de slag en er komen allerlei bezoekers langs. Doorgaans zijn bezoekers heel erg gefocust op het huis. Maar wat maakt een buitenplaats nou zo bijzonder? Dat is het park. Eigenlijk de samenhang tussen het park en het huis. Het is een wisselwerking. Je merkt het aan de mensen die binnen komen. Het lijkt wel of iedereen die door het poortje binnenkomt ineens een stukje opveren. Alsof er iets van ze af valt. Een stukje rust, ontspanning. Dat doet een buitenplaats met je.’

Interview door Barbara Eelman

*In een stinzentuin staan stinzen planten, een bijzondere groep verwilderende (voorjaars)sierplanten. Stinzenplanten horen thuis op oude buitenplaatsen en zijn daar vaak al eeuwen geleden geplant.

Vrienden van Wester-Amstel
Groengebied Amstelland

Publicatiedatum: 14/07/2012