De archivaresse van Haarlem

Tijdens haar leven is Gerda Kurtz (1899 – 1989) herhaaldelijk geëerd voor haar toegewijde werk als archivaris en historica. Ook in de oorlogsjaren wist Kurtz als archivaris een bijzondere rol te spelen. Wie was deze eerste vrouwelijke gemeentearchivaris van Haarlem? Klaartje Pompe, hoofd publiek van het Noord-Hollands Archief, neemt de lezers van ONH mee in Gerda Kurtz’s jeugd, opleiding en werkzame leven.

>

Manse vrouwen van Kennemerland

Honderd jaar na de zwaar bevochten invoering van het vrouwenkiesrecht zet Museum Kennemerland de vrouw op een voetstuk. Met honderd portretten van vrouwen uit de streek. Vrouwen uit heden en verleden, betrokken en bevlogen. De tentoonstelling ‘Manse vrouwen van Kennemerland’ is vanaf 8 juni te zien.

> Book 2 min

100 jaar vrouwenkiesrecht in Noord-Holland

De tentoonstelling ‘Stemt Hoopvol’ besteedt aandacht aan 100 jaar vrouwenkiesrecht. De eerste vrouwelijke politici in Noord-Holland worden uitgelicht en gekoppeld aan vier politici van nu.

> Book 2 min

Dolle mina Wilhelmina Drucker

Bij de uitdrukking ‘dolle mina’ denk je misschien aan de naoorlogse feministische golf en de actiegroep ‘Dolle Mina’ uit de jaren zeventig, aan het verbranden van een korset of aan de leus ‘Baas in eigen buik’. Een dolle mina is een actief strijdster voor de vrouwenemancipatie en wordt in het collectieve geheugen vaak gestereotypeerd als een jonge vrouw met veel durf die in een Bloomer-kostuum (een rokje en wijde broek) ludieke acties uitvoert voor gelijke betaling, abortus, de pil en crèches. Maar de naam ‘Dolle Mina’ is niet een bedenksel van de actiegroep zelf. De naam gaat veel verder terug dan 1970.

>

Adri en Gretha Pieck

Vanaf het laatste decennium van de negentiende eeuw tot en met de Eerste Wereldoorlog veranderde er veel in de maatschappij; deze periode kan dan ook met recht worden beschreven als een overgangstijd. Er werden bijvoorbeeld veel ontdekkingen gedaan (telefonie, elektriciteit, massaproductie) en de industrialisatie groeide snel. In de kunsten veranderde er in die periode ook veel. Er ontstonden destijds dan ook diverse nieuwe kunststromingen. Het werk van Vincent van Gogh heeft vanaf het begin van de twintigste eeuw tal van kunstenaars beïnvloed en hun oeuvre bepaald.  Bijvoorbeeld het werk van van de in Bussum wonende Adri en Gretha Pieck.

>

Suze Robertson: Schilder van sociale misstanden

Ondanks dat de armoede een geliefd onderwerp was onder kunstenaars, waren zij niet altijd bijzonder betrokken bij de omstandigheden waarin de plaatselijke bevolking verkeerde. Schilderijen over de lagere sociale klassen waren omstreeks 1890 veelal lieflijk en romatisch. Lien Heyting schrijft hierover in haar boek ‘De Wereld in een dop’ (1994) over de kunstenaars die eind negentiende eeuw naar Laren trokken het volgende: ‘Hoe meer de dorpse eenheid tussen mens en natuur bedreigd werd, des te zoetelijker die door de schilders werd weergegeven. Nooit eerder hebben ze in de armoede  […] zoveel lieflijks gezien als juist toen’.

>

Leren koken als een goede huisvrouw

Aan de Rapenburgerstraat in de Amsterdamse jodenbuurt staan de twee huizen waarin het Nederlands Israëlitisch Meisjes-Weeshuis (1861-1943) was gevestigd. Het Nederlands Israëlitisch Weesmeisjes Collegie bestond al vanaf 1761 en had als motto ‘tot de goede werken behoort de opvoeding van weesmeisjes’, zoals de gevelsteen op nummer 171 vermeldt. Meisjes kregen hier een orthodoxe opvoeding en les in huishoudelijke vakken opdat ze aan de slag konden als dienstmeisje of naaister.

>

Vrijpartijen in de molens

Romances, avontuurtjes, geflikflooi, kalverliefdes, buitenechtelijke uitstapjes en ongewenste intimiteiten op en rond de werkvloer zijn van alle tijden. In de papiermolens was dat niet anders. Het kon er soms heftig aan toe gaan, zoals blijkt uit Zaanse notariële stukken uit de achttiende eeuw.

>

5 mei 1946: vrouwen in bevrijdingsrok

Bij de viering van de eerste bevrijdingsdag in 1946 droegen veel vrouwen zo’n bevrijdingsrok, gemaakt uit resten van oude kleding en geborduurd met belangrijke nationale en persoonlijke data.

>

8 maart: Internationale Vrouwendag

Sinds de datum 8 maart door de Verenigde Naties in 1978 als feestdag werd erkend, wordt deze dag ook in Nederland door veel vrouwengroepen gevierd.

>
NL | EN