Niet alle oude gebouwen verdienen het predicaat provinciaal monument. Pak de fiets of trek de wandelschoenen aan en ga over het lange Jaagpad van De Kwakel (bij Uithoorn) naar de Tolhuissluis. Daar zie je bescheiden sluiswachtershuisjes met monumentale status. En een theetuin. Om bij te komen.
>Vogels, wijnliefhebbers en saunagasten, ze hebben allemaal baat bij de forten die destijds als onderdeel van de Stelling van Amsterdam zijn gebouwd. Agnes de Boer sprak met mensen die op de forten hebben gewoond en gewerkt. Dat leidde tot drie boeken, waarvan het laatste deel net is verschenen.
>Wie denkt dat boerenprotest alleen iets van de laatste tijd is, heeft het mis. In de jaren zestig behaalde de opstandige Boerenpartij grote successen bij de gemeenteraadsverkiezingen. In steden als Amsterdam en Haarlem konden de boeren rekenen op veel sympathie – én stemmen.
>Wie loopt er nog in klederdracht? Elk dorp eigen kledingvoorschriften? Ondenkbaar. Dat was vroeger in veel plaatsen anders. Daar liep je twee jaar in de rouw na de dood van een ouder.
>In de zomer geeft poppenspeler Egon Adel voorstellingen op de Dam, maar tijdens de herfstvakantie speelt Jan Klaassen in het Scheepvaartmuseum zijn avonturen met een walvis na.
>Jan Haring was een onverschrokken geus. In Monnickendam zijn ze hem niet vergeten. De geuzen uit het stadje namen de Spaanse admiraal Bossu op de Zuiderzee gevangen. Buit gemaakte kanonnen werden omgegoten tot klokken. Dat het carillon uit 1595 wat vals klinkt, horen ze in Monnickendam niet meer.
>Wat hebben keizerin Sisi en een oor op sterk water met elkaar te maken? Zandvoort! Kijk maar in het Zandvoorts Museum. Een verhaal van bomschuiten, zeebaden en een bonbonnière die koningin Victoria aan de kleine (84 cm) Paap schonk.
>Deze zomer neemt Jan Feith je mee op reis door onze provincie. Zijn historische teksten uit het album ‘Zwerftochten door ons land: Noord-Holland’ (1933) geven een beeld van zonnige duinen, drukke pleinen en pittoreske polders. Deze week: Amsterdam, ‘van visschersdorp tot machtige koopstad’.
>Als je wel eens door Amsterdam gefietst hebt, ben je er ongetwijfeld langs gekomen: de kleine brugwachtershuisjes aan het water. Sommigen gaan helemaal op in de wijk, anderen vormen juist een contrast met de omgeving. Vanaf 2018 is het mogelijk om te overnachten in deze kleine stukjes erfgoed.
>De drie panden aan het Vooreiland nummer 10, 11 en 12 vormen samen ‘Het Scheve Huis’ van Medemblik. De gevels zijn doelbewust iets naar voren hellend gebouwd.
>De grootste Keith Haring van Europa bevindt zich in Amsterdam-West, op het terrein van het Food Center. Precies een jaar geleden werd het kunstwerk, dat dertig jaar lang verborgen heeft gezeten achter metalen beplating, onthuld.
>Nadat bekendgemaakt werd dat woningcorporatie Stadgenoot de karakteristieke Van Tijen-flats aan de Amsterdamse Nolensstraat gaat slopen, roerden voor- en tegenstanders zich. Maar wie was Van Tijen eigenlijk? En wat maakt zijn woningen zo bijzonder?
>De komende jaren staat ons een grote energietransitie te wachten. Steeds meer woningen worden aardgasvrij en het doel is om in 2050 een CO2-arme samenleving te hebben. Ook voor monumenten is verduurzamen mogelijk. Tijdens het Duurzaam Erfgoed Congres werd duidelijk dat er een hoop te winnen valt.
>In het kader van 200 jaar Noordhollandsch Kanaal schreef historicus Maarten Hell voor ons een aantal verhalen over de geschiedenis van dit bijzondere kanaal. We beginnen met dit eerste verhaal in het Amsterdam van de 19e eeuw.
>De monumentale Centrale Markthal voorzag Amsterdam zo’n zestig jaar lang van verse producten. Groente en fruit uit de regio werden vroeger per boot aangevoerd en in de hal aan marktkooplieden, winkels en restaurants verkocht.
>Op 15 september 1774 werd de oude Stadsschouwburg van Amsterdam geopend: een houten tempel aan het Leidseplein. Meer dan honderd jaar zou het gebouw vermaak bieden, tot het in 1890 afbrandde. Fragmenten van de gevel zijn bewaard gebleven in de collectie van het Amsterdam Museum.
>De Amsterdamse Nieuwmarktbuurt was in de jaren zeventig centrum van verzet tegen grootschalige sloop, wat leidde tot een nieuwe aanpak: bouwen voor de buurt. In maart vierde ontmoetingscentrum Huis De Pinto het eerste lustrum, reden voor een duik in de historie.
>Scheldwoorden als ‘Gij snoodaard’ of ‘bliksemse pluizenbol’ bewijzen dat het ontcijferen van eeuwenoude notarisstukken allesbehalve saai werk is. Twee vrijwilligers van het Stadsarchief Amsterdam vertellen over hun ervaringen.
>Om notariële stukken voor het grote publiek toegankelijk te maken, leren vrijwilligers van het Amsterdamse Stadsarchief de computer om met de hand geschreven teksten te ontcijferen.
>Karel Appel was niet altijd de gevierde kunstenaar die hij nu is. Een muurschildering in het Amsterdamse stadhuis leverde hem een berg kritiek op.
>