Tegenwoordig hebben we CNN dat live verslag doet als er ergens een oorlog uitbreekt. Tv hebben ze in de zeventiende eeuw nog niet, maar ze hebben wel Willem van de Velde de Oude die met de oorlogsvloot meevaart en schetsen maakt als de kanonnen bulderen.
>Het dialect van Texel, het Tessels, is sinds kort tot in detail vastgelegd in een dik boek: ‘Tessels. Taal over zee’. De schrijver is verrassend genoeg een Overkònter, dus iemand van overzee, geen geboren Texelaar. Toch is Texel voor Marcel Plaatsman (34) nooit ver weg. Hij woont in Alkmaar, maar is vaak op Texel, het eiland waar zijn familie vandaan komt. Hun taal beschreef hij in zijn boek, waar hij vijf jaar aan werkte. Voor Oneindig Noord-Holland schreef Plaatsman een inleiding op het Tessels.
>In 1892 stuurde mejuffrouw M.A. Ferwerda uit Amsterdam vier anekdotes op naar Gerrit Jacob Boekenoogen, een Nederlands taalkundige uit Wormerveer, die destijds bezig was met het verzamelen en optekenen van Nederlandse volksverhalen. Één van haar verhalen vertelde over de geschiedenis van het Huis met de Hoofden aan de Keizersgracht 123. Lees en huiver mee met deze bloederige historie.
>Geluiden maken de stad. Wat zou Amsterdam zijn zonder rinkelende trambellen, de weemoedige klanken van een draaiorgel of het geroezemoes op de markt? Maar geluiden kunnen naast nostalgie ook irritatie oproepen. Denk aan de vaak beklaagde rolkoffers, overvliegende vliegtuigen of luide ringtones van mobiele telefoons. Welke geluiden hoorde men vroeger in de stad en wat was er toen anders dan nu?
>De Amsterdam Rainbow Dress is een kunstwerk in de vorm van een jurk. Hij reist de wereld over om aandacht te vragen en bewustwording te stimuleren omtrent de wereldwijde anti-LHBTI+ wetgeving (LHBTI+ staat voor lesbisch, homoseksueel, biseksueel, transgender en intersekse). De jurk heeft een diameter van meer dan 16 meter, en bestaat uit de 71 nationale vlaggen van landen waar homoseksualiteit nog steeds strafbaar is. Wanneer een land zijn wetgeving aanpast wordt de vlag vervangen door een regenboogvlag.
>Dat de Amsterdamse grachten vroeger niet al te aangenaam roken, zal niemand verbazen. Maar er zijn slechts weinig mensen die zich nog de lucht kunnen herinneren van kalkovens of bleekvelden. En wat te denken van mirre of ambergrijs, geuren die lang geleden uit ons collectieve geurpalet verdwenen zijn? Duik met ons in het kleurrijke bouquet van de zeventiende eeuw.
>In 1540 duurde de zomer maar liefst zeven maanden, op 1 augustus 1674 raasde een zware orkaan over de stad, 1947 telde 64 dagen met temperaturen boven de 25 ˚C.
Hoe kwamen de Amsterdammers in de loop der eeuwen de zomers door?
Standwerkers, je komt ze nauwelijks meer tegen op de markt. En zeker niet van het kaliber van Kokadorus.
>In Huis van Hilde is een nieuwe vaste tentoonstelling geopend over de zeventiende eeuw. Er zijn bijzondere archeologische vondsten te zien. Speciaal voor deze nieuwe expositie zijn twee mensfiguren gemaakt: een Amsterdamse koopman en vrouw. De figuren zijn gemaakt door Mieneke van Gogh en de bijbehorende historische kleding is gemaakt door Suzanne Spruijt van Het Atelier van Toen.
>Het Amsterdamse beursgebouw mag dan wel de naam van zijn architect Berlage dragen, in werkelijkheid was het een Gesamtkunstwerk: een creatie van verschillende moderne kunstenaars. Albert Verwey was één van hen. Als vriend van Berlage kreeg hij de taak om de wanden van de nieuwe beurs op te luisteren met dichtregels over Amsterdam als handelsstad. Dat deed Verwey, als overtuigd socialist, met de nodige scherpe kanttekeningen.
>In een bijzondere tentoonstelling vol persoonlijke verhalen besteedde het Rijksmuseum tijdens de zomer van 2021 aandacht aan het Nederlandse aandeel in de slavernij.
>Bij Rembrandt denk je niet meteen aan olifanten. Toch tekende hij ooit een jonge Aziatische olifant, die door de koning van Ceylon (Sri Lanka) aan de VOC cadeau was gedaan. Museum Het Rembrandthuis wijdt er een tentoonstelling aan.
>De eerste resultaten van ‘Crowd Leert Computer Lezen’ waren nog maar net online, toen kunsthistorica Saskia Kuus via twitter liet weten wat een goudmijn dit was voor haar onderzoek naar historische (kinder-)kleding.
>Nog even en we kunnen weer vrij reizen, zoals we dat 125 jaar geleden ook al konden. Toen reisde je nog met de stoomboot en kon je attracties bezoeken over het leven van Jezus Christus.
>Coronatijden. Achter de Dam in Amsterdam is het stil bij café Scheltema. Eén voordeel, de normaal drukbezette uitbaters Joke en Wim hebben nu alle tijd om te vertellen over het beruchte verleden van het café en wat Scheltema in hun ogen zo essentieel maakt. “Je bént iemand als je hierbinnen komt.”
>Oranje was in het verleden een zeer omstreden kleur. Het is de kleur van het huis Oranje, en juist daardoor heeft het een politieke betekenis in Nederland.
>Welke plaats vind jij het meest kenmerkend voor Noord-Holland? Fred van de Water neemt ons mee naar Sloten, inmiddels opgeslokt door Amsterdam. Vanuit gemeente Sloten stoomden in 1839 de eerste treinen in ons land. Tuinders uit Sloten bezorgden Amsterdammers hun verse groenten. Door Sloten liepen pelgrims over de ‘heilige weg’, vanwege het Mirakel. De keizer kwam in 1489 in dit dorp. Op naar dit onbekende Sloten!
>Damesorkesten in Schots, Volendams of Zeeuws kostuum, orgeldraaiers die door oom agent worden belaagd en ‘brutale’ Engelse matrozen: de horeca van begin 1900 is allerminst saai.
>Vele Nederlandse zeelieden waren tijdens de Tweede Wereldoorlog vijf jaar lang van huis. Zo ook Laurens Johannes Swart (1891-1977). Op 19 april 1940 voer hij als chef hofmeester uit op het m.s. Tanimbar van de Stoomvaart Maatschappij Nederland (SMN), om pas weer in juli 1945 per m.s. Salland van de Koninklijke Hollandsche Lloyd (KHL) naar huis terug te keren. Een reis die een oorlog lang duurde.
>In menig Hollands interieur was in de zeventiende en achttiende eeuw een keur aan beschilderd meubilair in gebruik. Van kasten met gedetailleerde Bijbelse voorstellingen tot theeblaadjes met fleurige bloemmotieven, vervaardigd door Amsterdamse witwerkers. De meubels werden gemaakt van betaalbaar naaldhout en waren daarom zeer populair bij een groot deel van de bevolking.
>