Alkmaar: stad van kaas én bapaobroodjes
Alkmaar heeft véél meer te bieden dan kaas alleen. Ook bapaobroodjes en groenteburgers komen ervandaan. De zussen Sara en Lisa van Doorn maakten een tentoonstelling over voedsel uit Alkmaar, toen en nu.
>Vermaak voor als je graag met je voeten in de modder staat
Noord-Holland kent veel historische steden zoals Hoorn, Enkhuizen, Alkmaar en Haarlem. Maar ook de natuur en het platteland kent haar historische charme. Stolpboerderijen, kaasmarkten, groenteveilingen, tuinen, veekeuringen en een Concours Hippique. Dit en meer nostalgie van het leven buiten de stad vind je bij onderstaande evenementen en musea. Een top vijf van ons.
>Het Juffertje: De eerste houtzaagmolen
Het is 1592 en de eerste tumultueuze jaren van de Nederlandse Opstand zijn voorbij als Cornelis Cornelisz. van Uitgeest, ook wel Krelis Lootjes genoemd, de houtzaagmolen uitvindt.
>Stad omsingeld, Spanjaarden in de modder
Het beleg van Alkmaar begon in augustus 1573 en eindigde met het Alkmaars Ontzet op acht oktober dat jaar. De stad wist toen een einde te maken aan de belegering en was een van de eerste Hollandse steden die koningsgezinde troepen uit Spanje met succes wist te weerstaan. Kokend teer, brandende takkenbossen, vestingwerken van vuilnis en het doorbreken van dijken kwamen er aan te pas. Elk jaar op acht oktober wordt het ontzet gevierd.
>Hofleverancier Otto’s in Broek op Langedijk
Piet Otto (1855-1940) begon als een marskramer met ambulante handel in schrijfwaren en papier maar ook koolmessen. Als jongeman trok hij er op de fiets en lopend vanuit Broek op Langedijk op uit naar onder andere Warmenhuizen, Schoorl, Bergen om zijn handelsproducten te verkopen.
>Hortus Alkmaar, groene oase op een bedrijventerrein
Het oudste stuk van de Hortus Alkmaar is in 1981 aangelegd als kruidentuin voor VSM Geneesmiddelen. In dat jaar verhuisde VSM van Zaandam naar het bedrijventerrein Beverkoog in Alkmaar.
>Molen de Viaan
Het werk van de in 1952 te Wormerveer geboren Jan Groenhart is heel geliefd. Het door en door Noord-Hollandse karakter heeft daar veel mee te maken. Deze aquarel uit 1985 van de Viaanse molen van de Bergermeer bij Alkmaar vormt een mooi voorbeeld van Groenharts gevoel voor het landschap. Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier heeft een hele serie molenaquarellen van Groenhart in de collectie.
>Dikkevretsavond
Zo komen we de donkere wintermaanden wel door! De oude man op de afbeelding hieronder heeft niets te klagen. Hij zit lekker warm bij het vuur en naast hem staat een fraai gedekte tafel. Op de achtergrond zijn schaatsende en kolvende figuren te zien. Kolven is een traditioneel Hollands spel waarbij men met een soort houten golfclub een bal tegen een paal moet slaan. Kortom, dit maandbordje voor de maand december toont precies wat men doorgaans graag doet in die koude wintermaand: lekker genieten en plezier maken.
>Interview Paul Post van Archief Alkmaar
Van beroemde voorouders tot oude stadskaarten, in het Regionaal Archief Alkmaar is van alles te ontdekken. Directeur Paul Post vertelt over de kerntaken van het archief, van behoud tot educatie.
>Modern kleuteronderwijs in Alkmaar
Het was de Duitse opvoedkundige en onderwijsvernieuwer Friedrich Fröbel die de eerste kleuterschool oprichtte aan het begin van de negentiende eeuw. Spelenderwijs wilde hij de kinderen de basisprincipes van het leven leren. In zijn methode benadrukte hij de zelfwerkzaamheid en eigen creativiteit van de kinderen. Ook natuurbeleving vond hij erg belangrijk. Kleuterscholen die volgens zijn methode werkten, werden al snel Fröbelscholen genoemd.
>Alkmaarders en hun huisvuil…
Scheiden van afval doen we tegenwoordig zelf. Vroeger was dat anders. Tot ver na de Tweede Wereldoorlog kwamen er overal “mannetjes” langs de deuren die geïnteresseerd waren in bepaalde soorten afval. Wie kent niet van vroeger de voddenboer en de schillenboer? Deze beroepen zijn echter, mede door de Alkmaarse uitvinding van de kliko’s, uit het straatbeeld verdwenen.
>Alkmaar op een haar na universiteitsstad
Het had niet veel gescheeld of Alkmaar was nu een universiteitsstad. In de jaren zestig bestonden er serieuze plannen om in de Schermer een vierde technische hogeschool te vestigen, na die van Delft, Eindhoven en Twente. Als de plannen waren gerealiseerd zou de uitbreiding van Alkmaar zich veel meer in oostelijke richting hebben voltrokken en was er van het polderlandschap van de Schermer weinig overgebleven.
>Zonder geld naar de Kattenberg
Schuin tegenover Huis Nijenburg aan de Kennemerstraatweg te Heiloo ligt de Kattenberg. Het is een favoriete plek voor bruidsreportages, sportliefhebbers en dagjesmensen. In een ver verleden vonden hier talrijke openluchtmeetings plaats. Vele generaties zullen de Kattenberg echter vooral associëren met minder welvarende tijden, waarin een bezoek aan de Mont Mauw het hoogtepunt vormde van menige zomervakantie.
>Limburgse militairen brachten patat naar Alkmaar
Vóór de Tweede Wereldoorlog was patates frites nog een onbekend verschijnsel in noordelijke streken. De patatkraam was aanvankelijk een kermisattractie die zich vanuit het zuiden geleidelijk over Nederland verspreidde. Alkmaar kwam tijdens de mobilisatie reeds in aanraking met het fenomeen patat.
>Spijkerbroek in Alkmaar
In de jaren zestig verruilde een nieuwe generatie jongeren de kamgaren pantalon voor een spijkerbroek. Deze spijkerbroek of ‘jeans’, zoals de Amerikanen zeggen, werd het kenmerk van een nieuwe generatie en het symbool van protest tegen de gevestigde orde. Vets kledingbedrijf aan de Langestraat te Alkmaar haakte als een van de eersten in op dit verschijnsel en werd zelfs dé promotor van de spijkerbroek in Noord-Holland boven het IJ.
>Dagje uit in Langedijk
Op een mooie zomerdag is het een aanrader om eens naar het Noord-Hollandse dorp Langedijk te gaan, tien kilometer ten noordoosten van Alkmaar. Je kunt daar bijvoorbeeld een bootje huren en genieten van de mooie omgeving en de rust. De vele sloten in Langedijk geven je urenlang vaarplezier. Het meer ‘De Noorderplas’ nodigt uit voor een frisse duik op een warme zomerdag. Je kunt met een groep vrienden of familie kano’s te huren, het Oosterdelgebied verkennen en dan ook nog overstappen naar het kanaal tussen Alkmaar en Kolhorn.
>De Grote of Sint-Laurenskerk in Alkmaar
De Grote of St.-Laurenskerk is gebouwd in de periode 1470 tot 1520 en geldt als een van de meest zuivere voorbeelden van de Brabantse gotiek in Holland. De kerk is gebouwd voor de rooms-katholieke eredienst en had een rijk versierd interieur. Het hoogaltaar schitterde met een drieluik van Maarten van Heemskerk.
>Doelestallen
Als rijpaarden na een lange rit in de stad kwamen, moesten ze verzorgd worden. Veel steden hadden een zogenaamde ‘paardenwed’: een drinkplaats voor de edele viervoeter. Maar ook de meeste koffiehuizen en eetgelegenheden hadden een uitspanning. Dit is een stal waar de paarden werden uitgespannen en ondergebracht voor verzorging. Tegenwoordig is een autoparkeerplaats een vereiste bij zo’n etablissement.
>Het reliek van het Heilige Bloedwonder van Alkmaar
Op 1 mei 1429 mocht een zekere Folkert voor de eerste keer na zijn inwijding als priester de Heilige Mis opdragen. Alle voorbereidingen waren getroffen. Hij had een mooi kazuifel aan en kreeg assistentie van andere priesters. Toch was hij verschrikkelijk zenuwachtig. En dat had een reden.
>Binnen de muren van de Hervormde Kerk van Broek op Langedijk
Welkom bij het oudste kerkgebouw van Broek op Langedijk. Vermoedelijk werd met de bouw van de kerk begonnen in de vijftiende eeuw waarna het gebouw in de zestiende eeuw is voltooid. Tijdens de bouw keek men af bij andere al gebouwde kerken. Zo zie je de gebruikte baksteen ook terug in de Alkmaarse Grote Kerk, de Kapelkerk en de stadhuistoren. Maar wat deze kerk, vroeger Pontianuskerk geheten, uniek maakt is wat er binnen in het bedehuis is te zien. Zo zijn er grafzerken met uien en wortels en is tijdens een verbouwing ooit een mysterieus briefje gevonden.
>