De vier seizoenen volgens Maarten van Heemskerck

Maarten van Heemskerck (1498-1574) was een echte pionier. Hij maakte niet alleen schilderijen en tekeningen, maar ook honderden ontwerpen voor etsen en gravures. Zijn voorstellingen waren creatief en vernieuwend, maar zijn manier van werken was dat ook. Om op grote schaal prenten te kunnen maken, liet hij zijn ontwerpen door professionele graveurs in prent brengen. In zijn prentenserie ‘De vier seizoenen’ toonde Van Heemskerck zijn kennis van de klassieke literatuur. Hij beeldde de seizoenen af als personen, net als Ovidius deed in zijn beroemde Metamorfosen.

>

Open Dag Regionaal Archief Alkmaar ‘het archief, daar zit muziek in’

Zaterdag 30 november tussen 11.00 en 16.00 uur houdt het Regionaal Archief Alkmaar voor het eerst sinds 2019 weer een open dag. En een bijzondere dag belooft het te worden! Want het dit jaar gaat het over alles wat met muziek te maken heeft.

> 3 min

Roversbende van Grutte Pier zet Alkmaar in brand

Bij een opgraving in een winkelpand aan het Alkmaarse Ritsevoort stuitten archeologen op een opvallende zwarte grondlaag. Het bleek te gaan om de verkoolde resten van een grote stadsbrand uit 1517. Dat jaar werd het Ritsevoort in de as gelegd door een Fries-Gelderse roversbende onder leiding van Grutte Pier. Voor de Friezen was hij een nobele vrijheidsstrijder, voor de Hollanders een gewelddadige plunderaar. Wie was die Grutte Pier en wat deed hij in Alkmaar?

>

Archiefvondst werpt nieuw licht op de geschiedenis van het vrouwenvoetbal

Bij het Regionaal Archief in Alkmaar is een bijzondere collectie opgedoken uit het begin van de jaren zestig. Hierin zit onbekend materiaal over de eerste vrouwelijke scheidsrechters in het Nederlandse voetbal. Het gaat om tientallen foto’s, notulen en zelfs een eigen tijdschrift van die scheidsrechters. Bij één van die vrouwen is thuis ook nog een plakboek uit die tijd gevonden. Sporthistoricus Jurryt van de Vooren onderzoekt dit materiaal, in samenwerking met het Regionaal Archief en Walburg Pers.

> 2 min

Maarten van Heemskerck: één tentoonstelling in drie musea

De eerste overzichtstentoonstelling ooit over Maarten van Heemskerck (Heemskerk, 1498 – Haarlem, 1574) is van 28 september 2024 t/m 19 januari 2025 te zien in het Frans Hals Museum, Stedelijk Museum Alkmaar en Teylers Museum. Elk museum toont – 450 jaar na zijn dood – een periode uit de fascinerende loopbaan van deze invloedrijke en succesvolle kunstenaar. Ontdek het expressieve, theatrale en vernieuwende werk van deze 16de-eeuwse meester van de noordelijke Nederlanden.

> 2 min

Perkamenten fragmenten na 400 jaar herenigd

Het was groot nieuws begin dit jaar: de vondst van 21 perkamenten boekfragmenten van bijna duizend jaar oud in het Regionaal Archief in Alkmaar. Nu zijn deze Alkmaarse fragmenten voor één dag herenigd met een fragment dat tegenwoordig bewaard wordt in het Noord-Hollands Archief in Haarlem en dat afkomstig is uit hetzelfde middeleeuwse boek. Dat gebeurde tijdens een speciaal congres over de fragmenten, waarbij het Regionaal Archief wetenschappers van over de hele wereld ontving.

> 2 min

Crowdfunding Indië-monument Alkmaar van start

Op zondag 8 september vond de 24e editie van de Pasar Kecil Alkmaar plaats. Dit jaarlijks terugkerende evenement, georganiseerd door BersaMaju, onderdeel van de Vereniging Tropenvrienden Alkmaar, trok zo’n 3000 bezoekers die genoten van de Indische en Molukse cultuur. Tijdens de Pasar Kecil vond ook de aftrap plaats van de crowdfundingcampagne voor de realisatie van een Indië-monument in Alkmaar.

> 2 min

Overzichtstentoonstelling Anke Purmer in Museum Jan Boon

Onder de titel ‘Over Verwondering Gesproken – de wereld met andere ogen bekijken’ laat de Alkmaarse beeldend kunstenaar Anke Purmer (1984) in Museum Jan Boon in De Rijp in de maand september werk van de afgelopen tien jaar zien. Onderdeel van de overzichtstentoonstelling is een gezamenlijk kunstwerk dat tijdens de gehele expositieperiode zal groeien. Zaterdag 7 september om 15.00 uur is de opening. Iedereen is welkom.

> 3 min

Nieuwe Texelsche Courant online in te zien

Begin dit jaar heeft de Historische Vereniging Texel de Nieuwe Texelsche Courant uit de jaren 1896-1930 bij het Regionaal Archief Alkmaar in bewaring gegeven. De originele kranten staan nu in het archiefdepot. Ook zijn de kranten gescand en online te bekijken en te doorzoeken via de website van het Regionaal Archief: kranten.archiefalkmaar.nl.

> 3 min

Kermissen in Noord-Holland waren vrijbrief om alle remmen los te gooien

Menig vishandel is op 7 en 9 september gesloten, want dan zijn ze naar de kermis in Volendam. In september en oktober vinden de laatste kermissen van het seizoen plaats. Wat voor zuiderlingen carnaval is, is kermis voor menig dorp in de kop van Noord-Holland.

>

Stuk van de maand: Historische zwendel

Elke maand plaatst het Regionaal Archief Alkmaar een bijzonder archiefstuk uit de collectie in de schijnwerpers. Deze keer: frauduleuze negentiende-eeuwse bewijzen van grondbezit in het verzonnen land Poyais.

> 3 min

Alkmaars historie ontdekken of je stamboom uitpluizen

De rijke geschiedenis van Alkmaar ontdekken of een stamboom leren uitzoeken: het Regionaal Archief heeft ook dit najaar weer een uitgebreid en afwisselend programma aan cursussen en activiteiten voor iedereen, van beginners tot gevorderden.

> 2 min

Stuk van de maand: De Regels van het Spel

Elke maand plaatst het Regionaal Archief Alkmaar een bijzonder archiefstuk uit de collectie in de schijnwerpers. Deze keer: een boekje met spelregels voor voetbal van rond 1900.

> 3 min

Alkmaarse kaasdragers houden een pittige traditie levend

Sinds 1593 vindt op het Alkmaarse Waagplein een kaasmarkt plaats, waarbij eeuwenlange tradities in ere worden gehouden. Kaasdrager Marco Koopman vertelt.

>

Stuk van de maand: Het stadsrecht van Alkmaar

Elke maand plaatst het Regionaal Archief Alkmaar een bijzonder archiefstuk uit de collectie in de schijnwerpers. Deze keer: het middeleeuwse stadsrecht van Alkmaar.

> 2 min

Grootste polderkaart van Nederland gerestaureerd en schimmelvrij

In 1836 besloot het bestuur van de Schermer een nieuwe polderkaart maken. Landmeter Arie van Diggelen uit Alkmaar ging aan het werk en leverde een verbluffend product af: een uiterst exacte kaart van maar liefst 225 bij 175 centimeter. Voor zover bekend gaat het om de allergrootste kaart van een individuele polder die ooit in Nederland is gemaakt. Deze bijzondere kaart is onlangs door Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier gerestaureerd en door hoogheemraad Klazien Hartog overgedragen aan Paul Post, directeur van het Regionaal Archief Alkmaar.

> 2 min

Kaeskoppenstad: jubileumeditie met nieuwe route

Op 1 en 2 juni 2024 wordt met Kaeskoppenstad de binnenstad van Alkmaar weer omgetoverd tot d’Oude Stad: de stad van 1573, vlak na het Alkmaars Ontzet. Tijdens dit jaarlijks terugkerende evenement staat alles in het teken van de 16e eeuw. Dit jaar is het extra reden voor een feestje, want het is de 15e editie!

> 2 min

Gezocht! Oude filmpjes van Alkmaar

Wie heeft er nog oude 8mm-filmpjes, met daarop bijvoorbeeld de verjaardag van oma of een bezoekje aan de markt? Voor haar 100ste verjaardag is de Historische Vereniging Alkmaar op zoek naar dit soort beelden. Voorwaarde is wel dat ze in Alkmaar gemaakt zijn. “Er ligt nog veel onbekend materiaal op zolders.” Aanstaande zaterdag 11 mei worden de films ingezameld tijdens een ‘Kunst & Kitsch’-dag in het Stedelijk Museum Alkmaar.

> 1 min

Kaasmarkttaferelen in Museum Jan Boon

In Museum Jan Boon in De Rijp (gemeente Alkmaar) staat onder de noemer ‘Cheese and More’ in de maand mei de Alkmaarse kaasmarkt centraal. Er zijn schilderijen en keramiek van Ingrid Kruyssen en fotografie van Evert Winkelman en José Kappelhof. Ingrid Kruyssen is al 26 jaar ladyspeaker op de kaasmarkt. Evert Winkelman legt inmiddels bijna dertig jaar de kaasmarkt in fotografie vast.

> 2 min

Stuk van de maand: Brieven uit Amerika

Elke maand plaatst het Regionaal Archief Alkmaar een bijzonder archiefstuk uit de collectie in de schijnwerpers. Deze keer: de brieven uit Amerika van emigrant Jan Jonker uit Eenigenburg. Jan Jonker en zijn vrouw Trijntje Blom emigreerden in 1881 met hun vier jonge kinderen vanuit het dorpje Eenigenburg – tegenwoordig in de gemeente Schagen – naar de Verenigde Staten. Vijf brieven die Jan in de jaren daarna vanuit Amerika naar zijn familie in Nederland stuurde zijn bewaard gebleven. De brieven waren bedoeld om doorgegeven te worden binnen de familie, zodat iedereen ze kon lezen. Ze geven een mooi beeld van het leven van Nederlandse immigranten in Amerika.

> 3 min