Liefde

Tegenwoordig kom je als vrijgezelle man of vrouw gemakkelijk in contact met een potentiële partner. Met behulp van datingwebsites en speciale apps heb je zo een hele waslijst aan kandidaten en via het internet en de telefoon hou je elkaar minutieus op de hoogte als hij of zij niet om de hoek woont. Dat was vroeger wel anders. Wij zetten een aantal Noord-Hollandse liefdesverhalen op een rij, om lekker bij weg te zwijmelen en je misschien zelfs wel te inspireren.

Verhalen

Metamorfosen: Toxic mannen uit de klassieke oudheid

Soms lijkt het alsof de wereld wordt gedomineerd door toxic mannen. Dit is echter geen modern verschijnsel. Voorbeelden van giftige mannelijkheid waren er al in de klassieke oudheid. De Romeinse dichter Ovidius (43 v. Chr.-17 n. Chr.) beschreef in zijn Metamorfosen de wandaden van zowel goden als mensen. Verraad, jaloezie, verkrachting en gedaanteverwisselingen komen in bijna elk verhaal voorbij. Het vijftiendelige Latijnse dichtwerk bleek een onuitputtelijke bron van inspiratie voor kunstenaars. Hoog tijd om een paar dramatische mythen en bijbehorende kunstwerken uit te lichten.

7 min

De andere kant van de Wallen

In een fototentoonstelling over de Amsterdamse Wallen gaat het nu eens niet over de raamprostitutie, maar over de bonte verzameling van bewoners, ondernemers, sekswerkers en studenten die zonder al te veel conflicten dit oude stukje Amsterdam bevolkt.

4 min

De ware liefde van Anna Singer

Anna Brugh trouwde in 1895 met de welgestelde Amerikaan William Singer. Samen met zijn beste vriend Martin Borgord reisden ze de wereld rond. Ze woonden in Pittsburgh (Amerika), Parijs, Laren, Olden en Dalheim (Noorwegen). Anna was het gelukkigst in hun villa De Wilde Zwanen in Laren, William daarentegen in de natuur in Noorwegen. En Martin? Die stond ertussen in.

7 min

Een langdurige buitenechtelijke affaire

Een jaar of tien nadat ze met Wijnand Verhaar getrouwd is, wordt Maria Christina van Rhijn hartstochtelijk verliefd op een andere man. Het was het begin van een langdurige buitenechtelijke relatie waar zelfs een kind uit zou voortkomen. Deze affaire bleef niet onopgemerkt zoals blijkt uit verklaringen bij de notaris door familieleden en bekenden.

4 min

Het Klimduin: de Meidenmarkt van Schoorl

Het iconische Klimduin verbindt de natuur van het Schoorlse duingebied op een bijzondere manier met het dorp. Veel mensen in Nederland hebben bijzondere herinneringen aan deze plek. Niet alleen is beklimmen een sportieve uitdaging, ook de zogenaamde ‘Meidenmarkt’ is onlosmakelijk verbonden met het Klimduin. Van oudsher verzamelden dames uit de omgeving zich tijdens de Pinksterdagen bovenop het Klimduin en de heren aan de voet van het duin, om met elkaar te flirten.

3 min

De vrouw achter Pieter Teyler van der Hulst (1702-1778)

Iedereen in Haarlem kent wel Pieter Teyler van der Hulst (1702-1778) ofwel Teylers Museum. Als succesvolle zijdefabrikant en koopman liet hij bij zijn overlijden 2 miljoen gulden na. Voor die tijd was dat een godsvermogen, omgerekend naar nu is dat ongeveer 80 miljoen euro. In zijn befaamde testament stelde hij vijf directeuren aan, die het geld volgens zijn richtlijnen moesten besteden. Zo werd onder andere Teylers Museum en het Teylers hofje opgericht. Toch heeft niemand het nog over de vrouw die hem financieel heeft geholpen. Wie was de liefde van zijn leven?

9 min

Erotische pelgrimsinsignes

Je zou er bijna van gaan blozen: de erotische pelgrimsinsignes uit de late middeleeuwen. Menig archeoloog moet zich achter de oren hebben gekrabd als er een miniatuur vliegende fallus of vulva op stelten uit de modder tevoorschijn kwam. Het is lastig voor te stellen dat deze fantasierijke tinnen speldjes op de kleding werd gedragen van streng gelovige middeleeuwers. Wat betekenen deze profane insignes en hoe werden ze gemaakt?

6 min

Het duel: op liefde en dood

Valentijnsdag is de dag van de romantische liefde… maar wie zegt dat dat altijd zonder slag of stoot ging? In talloze boeken en films komen we vechtende liefdesrivalen tegen. Met getrokken zwaarden gaan twee mannen elkaar te lijf tijdens een afgesproken duel. Vanaf het eind van de achttiende eeuw werd er liever geduelleerd met pistolen. Maar of het nu ging om een erekwestie of de liefde van je leven: het was een hoge prijs om te betalen.

6 min

Ongelukkig getrouwd, en dan?

Scheiden doet lijden, zo luidt het oude gezegde. Maar ook niet kunnen scheiden bracht soms bittere ellende. Tot 1971 was het niet makkelijk om een huwelijk te beëindigen, tenzij er een zwaarwegende reden zoals mishandeling was. Ook niet als je allebei niet samen verder wilde. Wat kon je in zo’n geval doen?

8 min

Wie schrijft die blijft: het Poesiealbum

Wie heeft er vroeger niet één gehad? Een poesiealbum waarin je familieleden, je klasgenootjes en natuurlijk de juf of meester een versje schreven. Naast de handgeschreven rijmpjes (keurig op een potlood lijntje) werden bontgekleurde poesieplaatjes geplakt of er iets bij getekend.

8 min

Gekaapte brieven uit de 17de en 18de eeuw

Wat geeft een beter beeld van de zeventiende en achttiende eeuw dan persoonlijke brieven? De verhalen van gewone Hollanders die de geschiedenisboeken niet hebben gehaald. Hun brieven werden door de Engelsen in beslag genomen op gekaapte Nederlandse schepen. Ze hebben hun bestemming nooit bereikt, maar worden nog steeds bewaard in het archief van de High Court of Admiralty in Londen. In het boek ‘Zeepost’ krijgen sommigen van hun een stem.

9 min

Trouwen met de handschoen

Voor de moderne mens klinkt het absurd. Dat je een huwelijk aangaat met iemand die je nog nooit in het echt hebt gezien. Vroeger was de verloving of het huwelijk op de eerste plaats geen romantische aangelegenheid, maar een bloedserieus contract. Met als voornaamste doel dat beide partijen ervan zouden profiteren. Maar wat als er nou een zee of een land tussen jou en je toekomstige huwelijkspartner zat? Dan kon je altijd nog ‘trouwen met de handschoen’. Maar wat hield dat precies in?

8 min

In bed met Lodewijk Napoleon

Voor liefhebbers van stijlkamers en antiek meubilair is de groene slaapkamer in Paviljoen Welgelegen een pareltje. In dit historische vertrek, gewijd aan Lodewijk Napoleon, staat een prachtig Empire hemelbed. De koning van Holland was namelijk één van de markante bewoners van de buitenplaats. Ondanks dat zijn verblijf in ons land kort was, bleek zijn liefde voor Welgelegen blijvend. Hij noemde haar zelfs liefkozend zijn ‘pavillon’. Maar was dat ook het geval voor zijn vrouw Hortense en hun drie zonen?

9 min

Gay bij de VOC

Vandaag de dag vieren we tijdens Pride Amsterdam de vrijheid dat je kan en mag zijn zoals je bent. Vierhonderd jaar geleden was dat anders: liefde en seks tussen mensen van hetzelfde geslacht was streng verboden, ook op VOC-schepen.

5 min

De Amsterdam Rainbow Dress: een jurk met een missie

De Amsterdam Rainbow Dress is een kunstwerk in de vorm van een jurk. Hij reist de wereld over om aandacht te vragen en bewustwording te stimuleren omtrent de wereldwijde anti-LHBTI+ wetgeving (LHBTI+ staat voor lesbisch, homoseksueel, biseksueel, transgender en intersekse). De jurk heeft een diameter van meer dan 16 meter, en bestaat uit de 71 nationale vlaggen van landen waar homoseksualiteit nog steeds strafbaar is. Wanneer een land zijn wetgeving aanpast wordt de vlag vervangen door een regenboogvlag.

4 min

Liefdesoproepen uit vervlogen tijden

Op zijn Instagram account ‘Liefde van toen’ verzamelt journalist Mark Traa liefdesoproepen uit vervlogen tijden. In krantenadvertenties plaatsten onze voorouders anonieme berichten bestemd voor hun minnaar, geliefde of weggelopen partner. In zijn boek ’Steeds blijf ik u beminnen’ bespreekt hij het fenomeen van de ‘contactadvertentie’ en vertelt over het liefdesleven van vroeger.

8 min

Hendrickje Stoffels

Hendrickje kwam als dienstbode in de huishouding van Rembrandt van Rijn werken. Niet wetende dat ze een grote invloed op het leven en zijn werk zou gaan hebben.

4 min

De Chinese liefde van Mia Cuypers

De dochter van de meesterbouwer Pierre Cuypers ontmoet tijdens de Wereldtentoonstelling de Chinese koopman Frederick Taen en is op slag verliefd. De veelbesproken affaire drijft de familie Cuypers tot wanhoop. Cuypers besluit er een stokje voor te steken.

4 min

De Romeinse vrouw als gezinsplanner

De Romeinenweek 2019 staat geheel in het teken van de vrouw. Bij uitstek het domein van de vrouw was het gezin. Hoewel de pater familias officieel aan het hoofd stond, besliste de vrouw over zaken als gezinsplanning en geboortebeperking.

5 min

Vrije mensen en vrije liefde met Johanna Kuiper

Domineesdochter, theologe en schrijfster van een kinderbijbel en andere kinderboeken. Op het eerste gezicht is Johanna Kuiper (1896-1956) naar de standaarden van de eerste helft van de 21ste eeuw een prototype voor de vrouw. Johanna heeft echter ook een heel andere kant. Ze is socialiste, feministe, voorvechtster van de vrije liefde en een bewust ongetrouwde moeder van twee kinderen van verschillende mannen. Maar daarnaast is ze, zeker niet in de laatste plaats, ook een verzetsheldin.

3 min