Welke plaats vind jij het meest kenmerkend voor Noord-Holland? ‘Ik woon aan de Munnikenweg. Dat mag je wel een bijzondere plek noemen.’ Guus Breebaart-Beuse heeft gelijk. Want wie woont er aan een weg die eeuwen geleden door Floris V is aangelegd en waar de graaf dwangburchten liet bouwen?
>In Medemblik lijkt de tijd stil te hebben gestaan. Tijdens de Gouden Eeuw was deze havenstad van onmisbaar belang voor de handel. Tegenwoordig kun je je hier nog steeds vergapen aan prachtige pakhuizen, schilderachtige straatjes en prominente poorten. Wandel in gedachten met ons mee door de kleinste en oudste stad van West-Friesland. Welkom aan de West-Friese kust: de Goudkust.
>Welke plaats vind jij het meest kenmerkend voor Noord-Holland? Een imponerend plein of een verweerde kasteelruïne? Niets daarvan, Rina Rijnbeek neemt ons mee naar Zuidermeer. Zuidermeer? Een stil boerendorpje, weggedoken in het weidse West-Friesland. Bereikbaar via de smalle Bobeldijk of een ander polderweggetje. Wat brengt ons hier?
>Welke plaats vind jij het meest kenmerkend voor Noord-Holland? ‘Mijn Plek is de Roode Steen.’ Tineke Blok neemt ons mee naar het plein in het hart van Hoorn. ‘Hier,’ zegt ze, ‘voel je te midden van gebouwen uit de VOC-tijd, je een nietige schakel in een reeks van eeuwen.’ Dit plein met een enigszins lugubere naam staat voor haar centraal in de geschiedenis van dit deel van Noord-Holland.
>Elk, maar ook voor Lutjewinkel. In dit kleine Westfriese dorp met 700 inwoners draait alles om zuivel. Hier is in 1916 de coöperatieve zuivelfabriek West-Friesland opgericht, tegenwoordig een van de drie zuivelfabrieken die Noord-Holland telt. Voor de Tweede Wereldoorlog telde de provincie nog 258 zuivelfabrieken. Wat maakt de 100-jarige zuivelfabriek van Lutjewinkel uniek?
>Hoe is het om in een stolpboerderij te wonen? Nettie Stoop uit Schagerbrug kan erover vertellen. Samen met haar man Wim woont ze in boerderij De Surinaamsche Vriend, een provinciaal monument.
>Een oud mannetje met een zwart boerenpetje, ziekenfondsbrilletje en een boerenzakdoek om zijn nek, bijeengehouden met de huls van een luciferdoosje: dat was ‘Kees Stet uit Ierswoud’. Wie was de man achter Kees?
>De familietentoonstelling ‘Liefs van Julia’ in Huis van Hilde toont topvondsten uit de Bronstijd, gevonden bij de aanleg van de Westfrisiaweg. Deze grote archeologische opgraving geeft ons een goed beeld van Julia en het landschap waarin zij leefde.
>De herkenbare bakstenen panden met glooiende trapgevels aan Onder de Boompjes zijn stille getuigen uit de bedrijvige periode van de Gouden Eeuw.
>Aan de Nieuwstraat 26 in Medemblik staat een bijzonder zeventiende-eeuws huis, dat ook wel bekend staat als het ‘Koggehuis’. De vroegere bewoner? Een welgestelde dijkgraaf.
>De Gouden Eeuw en de Verenigde Oost-Indische Compagnie worden vaak in één adem genoemd, maar minstens zo belangrijk en berucht was de West-Indische Compagnie (WIC). Beide compagnieën waren op een vergelijkbare manier ingericht en allebei bezaten ze een kantoor in Hoorn.
>Het Weeshuis van Medemblik was van oudsher ondergebracht in het voormalige Sint-Catharijneklooster. Na de Reformatie werden de kerkelijke eigendommen namelijk overgenomen door de Staat.
>Jan Pieterszoon Coen is door de tijd heen zowel verheerlijkt als bekritiseerd. Hij speelde een grote rol in de geschiedenis van Hoorn en de Verenigde Oost-Indische Compagnie.
>Op de hoek van de Kaasmarkt en de Oosterhaven bevindt zich hotel en restaurant Het Wapen van Medemblik. De naam is een verwijzing naar het eeuwenoude stadswapen van de West-Friese plaats.
>Aan de Oosterdijk ten noorden van Enkhuizen staat een bijzonder vormgegeven vuurtoren, uitkijkend over het IJsselmeer. In plaats van een ronde vorm is deze zeventiende-eeuwse vuurtoren vierkant, wit gepleisterd en uit baksteen opgebouwd. Het is een van de oudste kustlichten die Nederland rijk is.
>In Huis Bonck lijkt de tijd te hebben stilgestaan: zowel van binnen als van buiten is het koopmanshuis uit 1624 een prachtig voorbeeld van de Hollandse Renaissancestijl. Een stijl die je terugvoert naar de Gouden Eeuw.
>In de zestiende eeuw, aan de vooravond van de Gouden Eeuw, werd Enkhuizen een zeer belangrijke havenstad in het gewest Holland. In de stad verrezen grote panden van rijke handelaren, waaronder het Peperhuis.
>In het statige huis met de trapgevel aan het marktplein vergaderden ooit de Gecommitteerde Raden van West-Friesland en het Noorderkwartier. Nu huist het Westfries museum in dit pand.
>Maar liefst vijf stadsbrouwerijen telde Medemblik in de Gouden Eeuw. Dat is niet veel als je je bedenkt dat het gouden gerstenat vaak mee ging als proviand aan boord van grote handelsschepen.
>Een puntgevel met zadeldak van rode dakpannen, hoge muren en ramen van glas in lood: dit pand verraadt niet meteen waar het in de Gouden Eeuw voor gebouwd is. Dit sprekende gebouw is de oude stadsgevangenis van Enkhuizen.
>