Medembliks bier van Stadsbrouwerij Radboud

Maar liefst vijf stadsbrouwerijen telde Medemblik in de Gouden Eeuw. Dat is niet veel als je je bedenkt dat het gouden gerstenat vaak mee ging als proviand aan boord van grote handelsschepen.

Dankzij de Medemblikse haven werd er heel wat bier gedronken en verhandeld in deze stad. Bier bleef lang goed en werd veelal gedronken in plaats van water. Door het gistingsproces werden bacteriën en bacillen uit het water verwijderd. Om te zorgen dat de bevolking nog rechtop kon lopen lag het alcoholgehalte van dit bier veel lager dan van het hedendaagse Nederlandse pilsje.

De Gouden Eeuw was de bloeitijd van de Nederlandse biercultuur. Reguleringen namen af, er kwamen minder restricties op het aantal vaten, accijnzen werden verlaagd, en gilden verloren hun alleenrecht op het brouwen waardoor brouwers een eigen merk konden creëren. Brouwersgilden die reeds bestonden veranderden in coöperaties, dus de bierbrouwerij van toen leken al op een grote bedrijfsonderneming. Nederland dronk destijds vijf keer zoveel bier als tegenwoordig, en het werd met recht de nationale volksdrank genoemd.

Daniël Veelwaard, Schepen voor Medemblik, ca. 1800. Collectie Provinciale Atlas, Noord-Hollands Archief.

Ondanks het korte bestaan sinds 2017 is Stadsbrouwerij Radboud verbonden met de geschiedenis van Medemblik. Zoals het kasteel van Medemblik ontleent Stadsbrouwerij Radboud zijn naam mogelijk aan de mythische Friese koning Radboud die heerste aan het begin van de achtste eeuw.

En tijdens de Gouden Eeuw stond er een andere brouwerij in de buurt: Het Anker. De burgemeesters van Medemblik hadden oprichter Peter Eriksz in 1590 opgedragen een brouwerij te openen vanwege de groeiende vraag naar bier. Tijdens de zeventiende eeuw groeide ‘Het Anker’ uit tot een van de succesvolste Medemblikse bierleveranciers, maar door duurder geworden water, gerst en hop aan het einde van de Gouden Eeuw konden mensen zich uiteindelijk geen bier meer veroorloven. De bierhandel kromp en enkel ‘Het Anker’ bleef nog overeind, tot ongeveer 1810 waarna de laatste stadsbrouwerij verdween. Toch klinken er sinds 2017 weer bierglazen vlakbij de oorspronkelijke locatie en kan er wederom genoten worden van een eeuwenoude traditie.

Dit verhaal is onderdeel van het thema Goudkust: verhalen over sporen van de Gouden Eeuw aan de West-Friese kust. Bekijk hier alle verhalen binnen dit thema.