Weesjongens als kind van de rekening

Vanaf eind zeventiende eeuw monsterden weesjongens uit het Haarlemse Burgerweeshuis aan bij de VOC, waar ze als matroos of timmerman op de schepen aan de slag gingen. Van de 161 jongens die tussen 1691 en 1805 vertrokken, zijn er 75 overleden tijdens de lange reis. Van 30 weesjongens zijn behalve de vertrekdatum en het schip geen gegevens bekend. Slechts 39 van de jongeren die naar Indië waren vertrokken keerden naar Haarlem terug. Dick van Gijlswijk dook in de archieven om het lot van deze Indiëgangers vast te leggen.

>

Vernieuwde versie Atlas of Mutual Heritage gelanceerd

Het Rijksmuseum Amsterdam, de Koninklijke Bibliotheek, het Nationaal Archief en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE), hebben op 28 oktober de nieuwe versie van de online database Atlas of Mutual Heritage gelanceerd. Deze groeiende database is geheel vernieuwd. Het bevat afbeeldingen en achtergrond­informatie uit de wereld waarin VOC en WIC opereerden. In de nieuwe versie is voor het eerst informatie en beeld­materiaal over expedities en andere geïllustreerde reizen opgenomen.

> Book 2 min

Op wereldreis in Museum Kaap Skil

Texel was maar liefst drie eeuwen lang het middelpunt van de wereldhandel. Vanuit de Reede van Texel voeren schepen naar alle windrichtingen voor handelswaren als koffie, graan en suiker. De nieuwe tentoonstelling ‘Wereldreis’ in Museum Kaap Skil laat vondsten uit deze gezonken schepen spreken.

> Book 4 min

Japans lakwerk om bij weg te dromen

Naast grote papieren kunstwerken, waar we eerder aandacht aan schonken, bestaat de zomertentoonstelling van het Rijksmuseum uit Modern Japans Lak. Te zien zijn zo’n zeventig vaak schitterend bewerkte schrijfdozen en andere opbergdozen van hout, die met soms tientallen flinterdunne laagjes lak zijn versierd. De kunstvorm is ingebed in een lange traditie, waarbij kunstenaars uit Oost en West zich door elkaars werk lieten inspireren.

>

Atlantische slavernij in beeld

Deze zomer presenteert de provincie Noord-Holland een nieuwe Dreef-expositie in Paviljoen Welgelegen te Haarlem. De tentoonstelling ‘Verborgen Noord-Holland: Atlantische slavernij in beeld’ is samengesteld door historicus Alex van Stipriaan en kunstenaar Frederick Calmes. De makers nemen je mee op reis en vertellen de verborgen verhalen over het slavernijverleden van de provincie. Door middel van historische objecten, informatieve teksten en moderne kunst krijgt de bezoeker een beter beeld van dit minder bekende deel van onze geschiedenis.

>

Koloniaal scheepswrak bevat zoveel meer dan scherven

Ruim twintig jaar geleden trof garnalenkotter Emmie een mysterieuze houten kist met kapmessen in haar net. Deze vondst vormde het begin van een lang onderzoek naar het zogenaamde ‘Schervenwrak’, dat in 1822 op de Rede van Texel verging. Het schip, dat met gereedschap en luxegoederen op weg was naar een suikerplantage in de koloniën, is nu onderwerp van een nieuwe tentoonstelling in archeologiemuseum Huis van Hilde.

>

Rond 1700 kende Zuid-Afrika een Bloemendaal en Overveen

Marius van Nieuwkerk deed onderzoek naar zijn familiegeschiedenis in Zuid-Afrika en stuitte op een zeventiende-eeuwse Van Niekerk. In dit stuk beschrijft hij de relatie tussen deze Van Niekerk en de eveneens uit Nederland geëmigreerde Van Staden die stukken landbouwgrond naar Bloemendaal en Overveen vernoemde.

>

Zomertijd: wat maakt dat ene uurtje nou uit?

Daar gaan we weer! De klok wordt wederom verzet. Gedoe of toch wel fijn? In de zeventiende eeuw wist men nooit hoe laat het precies was. Dat was een groot probleem met zoveel schepen die naar de Oost voeren. Tijd en plaats zijn namelijk twee begrippen die onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Het oplossen van dit probleem werd een race tegen de klok.

>

Hoorn in podwalk ‘Het verhaal van Nederland’

In de 10-delige televisieserie ‘Het verhaal van Nederland’ neemt acteur en verteller Daan Schuurmans de kijker mee langs de hoogte- en dieptepunten van onze geschiedenis. Bij de tv serie zijn 10 historische podwalks ontwikkeld. Stap zelf in de geschiedenis en ga op zoek naar sporen uit de Gouden Eeuw met de podwalk in Hoorn!

> Book 2 min

Gekaapte brieven uit de 17de en 18de eeuw

Wat geeft een beter beeld van de zeventiende en achttiende eeuw dan persoonlijke brieven? De verhalen van gewone Hollanders die de geschiedenisboeken niet hebben gehaald. Hun brieven werden door de Engelsen in beslag genomen op gekaapte Nederlandse schepen. Ze hebben hun bestemming nooit bereikt, maar worden nog steeds bewaard in het archief van de High Court of Admiralty in Londen. In het boek ‘Zeepost’ krijgen sommigen van hun een stem.

>

Nederlandse scheepswrakken in de wereld geïnventariseerd

De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed deed op verzoek van de Tweede Kamer onderzoek naar gezonken en vermiste schepen van Nederlands eigendom in de wereld. De gegevens van in totaal 1626 schepen van de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC), West-Indische Compagnie (WIC), de Admiraliteiten en de Koninklijke Marine en ook WW1 en WW2 schepen zijn bij elkaar gebracht en gepubliceerd in het rapport ‘Wrakkentelling. Een kwantitatief onderzoek naar Nederlandse scheepswrakken in de wereld’.

> Book 2 min

Gay bij de VOC

Vandaag de dag vieren we tijdens Pride Amsterdam de vrijheid dat je kan en mag zijn zoals je bent. Vierhonderd jaar geleden was dat anders: liefde en seks tussen mensen van hetzelfde geslacht was streng verboden, ook op VOC-schepen.

>

Doe de Mysterie Museum-tour!

In het Westfries Museum in Hoorn kun je nu de Mysterie Museum-tour volgen, speciaal voor jong en oud. Met de podcaster aan je oor dool je door de 27 schatkamers en ontdek je de spannendste verhalen: van de geroofde kunst tot de wapens in de schutterijzaal. En van het leven vroeger aan boord van VOC-schepen tot nepnieuws in de 17e eeuw. De audiotour zit vol verhalen, opdrachten en leuke weetjes over interessante museumvoorwerpen voor kinderen vanaf 6 jaar en hun ouders/begeleiders.

> Book 1 min

Suiker in de koffie: genotsmiddelen uit Oost en West

Tijdens de zeventiende eeuw maakten Nederlanders kennis met allerlei exotische voedingswaren, zoals koffie, thee, suiker en specerijen. Deze goederen werden uit het verre Oost- en West-Indië aangevoerd door de VOC en de WIC, die de overzeese handel beheersten. Het waren echte luxeproducten, die alleen welgestelde Nederlanders zich konden veroorloven.

>

Twee nieuwe opvarenden gevonden van VOC-schip Rooswijk

In het Archief van het Aalmoezeniersweeshuis van Amsterdam zijn de namen van twee nieuwe Rooswijk opvarenden opgedoken. Het gaat om Jacob Boon en Jan Lindesmit. Zij zijn beiden omgekomen op het VOC-schip de Rooswijk dat één dag na vertrek op 9 januari 1740 verging vlak voor de Engelse kust.

> Book 2 min

Bronnen geven steeds meer geheimen prijs

Historisch onderzoek in oude handschriften kan met de nieuwe technieken voorgoed veranderen! Op 17 mei vindt een online symposium plaats over de resultaten van het project over automatische handschriftherkenning ‘De IJsberg zichtbaar maken’.

> Book 3 min

I love Banda: verweven historie Nederland en Banda-eilanden

Het Scheepvaartmuseum en documentair fotograaf Isabelle Boon openen op 6 mei de tentoonstelling I love Banda: een project over de invloed van een koloniaal verleden op de Banda-archipel van vandaag. Vanuit het perspectief van zes jongeren ontvouwt zich een gelaagde vertelling over erfgoed, identiteit, gemeenschapszin en jong zijn. I love Banda is tot en met 7 november 2021 in het museum te zien.

> Book 4 min
NL | EN