Fort bij IJmuiden, ook bekend als Forteiland IJmuiden, is het oudste en grootste bouwwerk van de Stelling van Amsterdam. Waar de bouw van andere forten niet onmiddellijk op gang kwam, werd met dit zeshoekige kustfort haast gemaakt. Dit om het in 1876 geopende Noordzeekanaal te kunnen verdedigen.
>Bij een vijandelijke aanval lag Hoofddorp veilig achter de Geniedijk. Alleen waar de Hoofdvaart de Geniedijk doorsneed zat een kwetsbaar punt in de verdedigingslinie van de Stelling van Amsterdam. Daar kwam dan ook een fort: Fort bij Hoofddorp.
>Fort bij Edam ligt in het meest noordoostelijke punt van de Stelling van Amsterdam en maakt onderdeel uit van het Noordfront. Het fort is één van de laatst gebouwde stellingforten, maar ook één van de best bewaarde.
>Op het Vuurtoreneiland ten oosten van Amsterdam ligt de Kustbatterij bij Durgerdam. Vanaf deze militaire versterking moesten de kust van de Zuiderzee en de Amsterdamse haven beschermd worden tegen binnenvarende vijanden. De kustbatterij werd in 1886-1887 aangelegd en is één van de oudste werken van de Stelling van Amsterdam.
>Vanaf de Kustbatterij bij Diemerdam moest de kust van de toenmalige Zuiderzee verdedigd worden. De batterij bestond al in de achttiende eeuw, en werd in 1883 onderdeel van de Stelling van Amsterdam.
>Fort bij de Kwakel werd in 1906 voltooid, min of meer tegelijk met het nabijgelegen Fort bij Kudelstaart. Bijzonder is dat de bouw van het fort is gedocumenteerd in een dagboek van de opzichter. Hieruit blijkt dat de aanleg niet van een leien dakje ging.
>Fort aan den Ham is een klein ‘tussenfort’ in het Noordwestfront van de Stelling van Amsterdam. Gelegen tussen het grotere Fort bij Veldhuis en Fort bij Krommeniedijk moest het fort de spoorlijn tussen Krommenie en Uitgeest verdedigen.
>Fort aan de Winkel is eigenlijk een fort dat niet voltooid werd met bomvrije gebouwen. Die betonnen gebouwen die op deze plek zouden komen, zijn nooit gebouwd. Het fort is vernoemd naar het veenriviertje dat erlangs stroomt en ligt in het Zuidfront van de Stelling van Amsterdam.
>Fort aan het Pampus is het enige Nederlandse kustfort dat op een eiland gebouwd is. Met ruim 60.000 bezoekers per jaar is Forteiland Pampus tegenwoordig het meest bezochte onderdeel van de Stelling van Amsterdam.
>Toen het Haarlemmermeer halverwege de negentiende eeuw werd drooggemaakt, werd Amsterdam kwetsbaarder voor aanvallen van vijandelijke troepen. Om te voorkomen dat de hoofdstad via de drooggelegde polder werd binnengevallen, werd een viertal forten langs de Ringvaart aangelegd, waaronder Fort aan de Liede. Later werd dit fort onderdeel van de Stelling van Amsterdam.
>Fort aan de Drecht ligt in de Uithoornse polder en werd in 1911 voltooid. In oorlogstijd moest dit fort het Amstel-Drechtkanaal, de Kromme Mijdrecht en twee inmiddels verdwenen sluizen verdedigen.
>Fort bij Aalsmeer ligt naast de Ringdijk van de Haarlemmermeerpolder en maakt deel uit van het Zuidwestfront van de Stelling van Amsterdam.
>Fort aan de St. Aagtendijk behoort tot het Noordwestfront van de Stelling van Amsterdam. Wanneer vijandelijke troepen de Stelling via de Sint Aagtendijk binnen probeerden te komen, konden zij vanuit het fort teruggedrongen worden.
>Elke maand plaatst het Regionaal Archief Alkmaar een bijzonder archiefstuk uit de collectie in de schijnwerpers. Deze keer: een verslag van de gebeurtenissen tijdens het beleg van Den Helder, precies 210 jaar geleden.
>
3 min
Het water vormde al in de vroege Nederlanden een belangrijke partner bij het weerstaan van vijandelijke invallen. Zo ook het Haarlemmermeer. In het begin van de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648) vervulde het meer verschillende keren een belangrijke rol in de verdediging van steden tegen de Spanjaarden.
>Fortgeesten, geheime gangen en militaire geheime plakplaatjes, het komt allemaal voor in ‘Herauten op de Stelling’, het derde en voorlopig laatste boek van Agnes de Boer over de Stelling van Amsterdam.
>Vogels, wijnliefhebbers en saunagasten, ze hebben allemaal baat bij de forten die destijds als onderdeel van de Stelling van Amsterdam zijn gebouwd. Agnes de Boer sprak met mensen die op de forten hebben gewoond en gewerkt. Dat leidde tot drie boeken, waarvan het laatste deel net is verschenen.
>