25 jaar Nationaal Park Zuid-Kennemerland

Dit jaar viert Nationaal Park Zuid-Kennemerland haar zilveren jubileum. Nationaal Park Zuid-Kennemerland is in 1995 ontstaan uit een samenwerkingsverband van de terreinbeheerders Natuurmonumenten, Staatsbosbeheer, PWN, particuliere eigenaren, IVN Natuureducatie, de omliggende gemeenten Zandvoort, Haarlem, Bloemendaal en Velsen en de provincie Noord-Holland. Hierdoor kan het park als één gebied beheerd worden.

>

Rietveldvilla in het groene hart van Santpoort

Vanaf de straat wordt de monumentale villa Syrinx grotendeels aan het oog onttrokken. De markante gevel bevindt zich dan ook aan de achterzijde, alleen zichtbaar voor de bewoners en hun bezoek. Toch wordt de bungalow aan de Harddraverslaan in Santpoort-Zuid beschouwd als één van de meest indrukwekkende ontwerpen van architect Gerrit Rietveld.

>

Romeinse soldaten in de Zaanstreek

De Romeinen zijn nooit noordelijker gekomen dan het fort bij Velsen, een vooruitgeschoven post van de Limes (grens) ter hoogte van de rivier de Rijn. Of toch wel? De ontdekking van een Romeinse wachttoren op het Provily sportpark in Krommenie wijst op de aanwezigheid van Romeinse soldaten in de Zaanstreek.

>

Hoe het oude dorp Velsen stil viel

Siebe Rolle, oud gemeentearchivaris van de gemeente Velsen, verdiepte zich in de geschiedenis van het ouwe dorp waar het Noordzeekanaal in de jaren zestig flinke stukken vanaf heeft geknabbeld.

>

Velsen: hoe een kanaal een dorp opslokte

Wie op een zonnige zomerdag door het oude dorp van Velsen wandelt, stuit al snel op het Noordzeekanaal. Het kanaal brengt leven in de brouwerij, maar slokte ook een derde van het dorp op.

>

Met Jan Feith door de Kennemerduinen (1933)

Deze zomer neemt Jan Feith je mee op reis door onze provincie. Zijn historische teksten uit het album ‘Zwerftochten door ons land: Noord-Holland’ (1933) geven een beeld van zonnige duinen, drukke pleinen en pittoreske polders. Deze week: ‘Wandelen door Haarlem’s duinstreek’.

>

De pottenbaksters van Velsen

De Romeinenweek 2019 staat geheel in het teken van de vrouw. Vrouwen in het Noord-Hollandse kustgebied waren destijds zeer bekwaam in het pottenbakken. In Velsen, waar een Romeins fort stond, zijn diverse van zulke aardewerken potten en scherven gevonden.

>

De Romeinse vrouw als gezinsplanner

De Romeinenweek 2019 staat geheel in het teken van de vrouw. Bij uitstek het domein van de vrouw was het gezin. Hoewel de pater familias officieel aan het hoofd stond, besliste de vrouw over zaken als gezinsplanning en geboortebeperking.

>

IJmuider museum toont dynamiek havenstad

Een kruiwagen uit het Rijksmuseum in IJmuiden? Inderdaad. Te zien in het Zee- en Havenmuseum, gevestigd in de oude ‘Visscherijschool’. Zo’n honderd vrijwilligers zijn hier actief.

>

Landgoed Schoonenberg bij Velsen

Kenmerkend voor Zuid-Kennemerland is het voorkomen van een groot aantal historische buitenplaatsen. Vanaf de 17e eeuw werd het natuurschoon van Kennemerland ontdekt door de stedelijke elite, vooral die van Amsterdam en Haarlem. Men liet in de 17e en 18e eeuw in de binnenduinrand en op de oude strandwallen landgoederen en buitenplaatsen aanleggen. Vooral aan de rand van het voormalige Wijkermeer kunnen we nog altijd een groot aantal buitenplaatsen vinden. Er ontstonden reeksen ten noorden, westen en zuiden van Haarlem.

>

Beeckestijn, verzameling van tuinkunst

Buitenplaats Beeckestijn is een bonte verzameling van de Nederlandse tuinkunst. Beeckestijn staat op de fundamenten van een voormalig versterkt huis uit de zestiende eeuw.  De hofstede wordt in 1648 gekocht door Nicolas Corver. Jan Trip de Oude, eigenaar tussen 1687 en 1716, heeft waarschijnlijk de eerste formele tuin de vier grote vakken laten aanleggen.

>

Meervliet

Slechts een boerderij, een tuinmuur en een toegangshek herinneren nu nog aan een ooit zeer fraaie buitenplaats. Tussen de grootse buitenplaatsen Velserbeek en Waterland vallen de restanten van het voormalige buitenplaatsje Meervliet niet echt op.

>

Velserbeek

Een hofstede (‘zate) met huis op het terrein van het latere Velserbeek staat er al in de tweede helft van de zestiende eeuw. In 1639 verkoopt Jacob Jacobsz. de Jonge de opstallen aan de Amsterdamse koopman Jeremia van Collen. Op een familieportret van Van Collen uit ca. 1657 is op de achtergrond een huis met een eenvoudige tuin te zien, waarschijnlijk de eerste afbeelding van huis Velserbeek. Nu is Velserbeek een mooi bewaarde en zorgvuldig herstelde vroege landschapstuin.

>

Landgoed Waterland bij Velsen

Waterland zal in de begintijd niet veel meer geweest zijn dan een boerenhofstede, eventueel met herenkamer. Maar daarna wordt Waterland steeds verder uitgebouwd of opnieuw gebouwd. Waterland vormt nog steeds een mooi ensemble van een achttiende-eeuws huis en een landschapspark. Huis Waterland staat bekend om zijn fraaie interieur.

>

Schoonenberg

Tussen sportvelden enerzijds en een uitgestrekt buitenplaatsengebied anderzijds ligt buitenplaats Schoonenberg. Op het terrein van voetballers en wandelaars, opgeluisterd door het pas gerestaureerde negentiende-eeuwse huis, is de rijke geschiedenis nog goed te zien en te beleven.

>

Archeologie aan de Velserdijk: Kleiputten en steenovens

Bij opgravingen in Velsen in 1990 kwamen verschillende kleiputten en steenovens aan het licht. Vanaf de middeleeuwen werd hier steen gebakken, aanvankelijk in het grote formaat dat kloostermoppen wordt genoemd. De klei die hiervoor nodig is wordt uit kleiwinputten gehaald.

>