Floris van Egmond, heer van IJsselstein, leefde op het kruispunt van de middeleeuwen en de vroegmoderne tijd. Hij reisde met hertog Filips de Schone mee naar Spanje, achtervolgde Grote Pier in Friesland, bestreed zijn achterneef hertog Karel van Gelre, joeg Maarten van Rossem op na diens plundering van Den Haag en bevocht de Franse koning Frans I op de slagvelden in Artesië.
>
1 min
Bij het verdronken dorp Ethersheim groef men in 2023 profielsleuven in de dijk: doorsnedes dwars door de dijk heen. Dit had een bijzondere vondst tot gevolg: een middeleeuwse sluis. “Hét bewijs dat we al eeuwenlang inventief bezig zijn met waterbeheer,” aldus Jan-Willem Oudhof, die het archeologisch onderzoek leidt namens de Alliantie Markermeerdijken. In 2023 was echter al bekend dat dit slechts een deel van de sluis was. De rest zou onder de weg achter de dijk kunnen liggen, als er tenminste nog wat van overgebleven was. Dus toen de weg afgelopen zomer verplaatst werd, werd het spannend: ligt het er of ligt het er niet?
>Voor de archeologie van West-Friesland is het vinden van een complete plattegrond van een middeleeuwse boerderij zoiets als het zoeken naar een speld in een hooiberg. Afgelopen weken is dit bij een opgraving op perceel Westerblokker 16-18 in de gemeente Hoorn eindelijk gelukt. En het blijkt ook nog eens om een zeer opvallend boerderijtype te gaan, dat wijst op Friese kolonisten.
> 4 min
Stichting Oer-IJ organiseert in oktober, november en december een serie van vier lezingen die allen een aspect behandelen uit de omgeving waar ooit een zijtak van de rivier de Rijn bij Castricum in zee uitmondde. Donderdag 20 november is de 3e lezing, gegeven door Hans van Weenen. Hij geeft een interessante inkijk over hoe dit landschap er in de Middeleeuwen uit moet hebben gezien. Wie er woonden en hoe zij het landschap ontwikkelden.
> 2 min
Dit najaar staat het Muiderslot weer volledig in het teken van ridders, jonkvrouwen en spannende verhalen. Tijdens het Ridderweekend, op 11 en 12 oktober, komt het kasteel tot leven met middeleeuwse muziek, familietheater, demonstraties zwaardvechten en oude ambachten. Bezoekers van alle leeftijden kunnen zich onderdompelen in de wereld van de riddertijd en zelf ervaren hoe men vroeger leefde, werkte en zich verdedigde.
> 1 min
Kasteel Radboud is gestart met een nieuw project: Middeleeuws Handwerken. Dit is de opvolger van het project Graventapijt, waarbij veel ervaring is opgedaan met middeleeuwse textielbewerking. Deze kennis wordt nu ingezet voor het maken van middeleeuwse kleding voor de gastvrouwen en gastheren. De afgelopen periode is onderzoek gedaan naar middeleeuwse patronen en stoffen, om de kleding zo authentiek mogelijk te maken.
> 1 min
Beleef deze zomervakantie de middeleeuwen bij de Ruïne van Nuwendoorn. Maak kennis met indrukwekkende roofvogels tijdens het programma ‘Het Arendsnest’ of bezoek de nieuwe activiteit: Middeleeuws Boogschieten met longbowman Rob Kortekaas.
> 1 min
Dit jaar is het archief van de Abdij van Egmond integraal gedigitaliseerd. Hierdoor is het oudste archief in de collectie van het Noord-Hollands Archief online te raadplegen. Om de afronding van dit bijzondere project te vieren, organiseert het archief een Middeleeuws Midzomerfestival. Zet het in je agenda! Op 21 juni wanen we ons in de middeleeuwen met veel muziek, verhalen, eten en workshops.
> 4 min
Van de eerste Amsterdammer is een gezichtsreconstructie gemaakt, speciaal voor de viering van Amsterdam 750 jaar. Hij hoorde tot de eerste generatie Amsterdammers en lag begraven onder De Oude Kerk. Door specialistisch onderzoek is bekend hoe hij er waarschijnlijk uitzag, wat hij gegeten heeft en weten we meer over zijn gezondheid. Maar zijn naam is niet bekend. De reconstructie is nog t/m 6 juli te zien in de tentoonstelling De geboorte van de stad. Op zoek naar middeleeuws Amsterdam in het Stadsarchief. Bezoekers van deze tentoonstelling konden de afgelopen maanden stemmen op 5 namen: Adam, Nico, Pier, Alewijn en Otto.
> 2 min
Kasteel Radboud in Medemblik is de enige van vijf West-Friese burchten die nog overeind staat. Voor een kasteel en zijn bewoners was het vroeger belangrijk om een eigen voedselvoorziening te hebben. Daarom hadden de meeste kastelen niet alleen een eigen boerderij, maar ook een ‘cruydhof’. Kasteel Radboud kreeg in coronatijd een middeleeuwse kruidentuin, gebaseerd op de beschrijvingen van kruidenvrouw Lobbrecht Aerntsdochter.
>Museum Weesp kondigt met trots een nieuwe presentatie aan waarbij de Stadsrechten van Weesp en een selectie van bijzondere objecten uit de middeleeuwen worden getoond. Het Privilege, op 20 mei 1355 door graaf Willem V van Beieren uitgegeven aan de stad Weesp wordt normaliter bewaard in het Stadsarchief Amsterdam.
> 2 min
Wie in 1250 vanaf het IJ, waar tegenwoordig het Centraal Station ligt, het Damrak opvoer, zag aan beide zijden een breed oeverland dat tot aan de voet van de dijken liep. Dijken die we nu kennen als Nieuwendijk en Warmoesstraat. Achter die dijken lagen houten huizen met rieten daken, waar rook uit kringelde. Een bakstenen haard verspreidde warmte en je kon er op koken.
>Minister Eppo Bruins van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap wil voorkomen dat een gouden middeleeuwse ring in het buitenland wordt verkocht. Hij heeft het proces gestart om de ring voor Nederland te behouden, na een verzoek om deze voor verkoop naar het buitenland te vervoeren.
> 2 min
Van kwetsbare nederzetting tot internationale havenstad: de tentoonstelling ‘De geboorte van de stad. Op zoek naar middeleeuws Amsterdam’ brengt de fascinerende vroegste geschiedenis van Amsterdam en haar inwoners tot leven. Dit jaar viert Amsterdam haar 750-jarig bestaan, gebaseerd op het tolprivilege van 27 oktober 1275 – het eerste document waarin Amsterdam wordt genoemd. Maar de tentoonstelling ‘De geboorte van de stad’ gaat verder terug. Want archeologische vondsten laten zien dat er al duizenden jaren mensen actief waren langs de Amstel.
> 2 min
In de middeleeuwen was het belangrijk dat iedereen kon zien hoe lang jouw familie al aan de macht was en van wie jij afstamde. Dat gebeurde met een zogenaamde successiereeks. Het Graventapijt van Kasteel Radboud is de successiereeks van de Graven van Holland, tot aan Floris V, de bouwer van het kasteel. Tijdens een vierjarig project werden er vijf wandkleden geborduurd door een enthousiaste groep vrijwilligers. Speciaal voor dit project werden ze opgeleid in de traditionele manier van borduren.
>Schilderijen uit de zeventiende eeuw staan er vol mee: kaas. De prachtige maaltijdstillevens van Nederlandse schilders tonen kazen die nauwelijks te onderscheiden zijn van de kazen die vandaag de dag geduldig rusten op de planken van de kaasboer. Vooral de Goudse en Edammerkazen zijn in uiterlijk vergelijkbaar met de hoog opgestapelde torens van kaas op de schilderijen.
>In de Vroege Middeleeuwen moeten er al mensen in Castricum hebben gewoond, maar grote delen van die nederzettingen zijn inmiddels onder het duinzand verdwenen. En dan is er nog die ringburgwal. Reden genoeg voor een gesprek met Hans van Weenen die er een boek over schreef.
>De meeste stadsbewoners kennen de duif als een irritant, veelal viezig en lichtelijk toegetakeld dier dat auto’s onderschijt. Als ‘vliegende ratten’ proberen ze eten op de markt af te pakken. Slechts een enkele toerist staat ze nog enthousiast te voeren. Hoe anders was dat in de middeleeuwen! Toen alleen de kasteelheer het recht had om duiven te houden. Een lekkernij voor in de karige wintermaanden. Om nog maar te zwijgen over de vruchtbare duivenpoep voor op het land. Monumentale duiventillen en torens op buitenplaatsen zijn hier stille getuigen van. Zo’n duiventoren is nog te vinden bij Chateau Marquette in Heemskerk.
>Het oudste stuk in het bezit van het Noord-Hollands Archief is een pauselijke bul die dateert uit 1140. De bul bevindt zich in het archief van de abdij van Egmond. Dit middeleeuwse archief wordt op dit moment gedigitaliseerd.
> 2 min
De aarde als platte schijf – het klinkt als samenzweringstheorie, maar dit idee zit verrassend diep geworteld in de menselijke geschiedenis. Ondanks vroege pogingen van oud-Griekse en middeleeuwse wetenschappers om de bolvorm aan te tonen, heeft het nog honderden jaren geduurd voordat dit inzicht het grote publiek bereikte. Tegenwoordig zien we zelfs weer een opleving van de platte aarde-theorie. Waar komt dit idee vandaan en waar is het op gebaseerd?
>