Zaandam

Siervuurwerk was altijd een grote bron van vermaak Forten Stelling van Amsterdam zijn eldorado voor vogels en wijnverkopers Met Jan Feith door de Zaanstreek (1933) Gebouw 8 krijgt een nieuw leven ‘Het was tijd voor een redding’ Kerken door Zuiderzeewater verwoest Claes Compaen uit Oostzaan Vijf bijzondere objecten uit het Zaans Museum Zaans Industrieel Erfgoed: Top vijf stukken uit het gemeentearchief Het Juffertje: De eerste houtzaagmolen van Cornelis Corneliszoon van Uitgeest Vijf malle molengeschiedenissen uit de Zaanstreek 11 dingen die je nog niet wist over Tsaar Peter de Grote Hembrugterrein niet langer verborgen De Zaan als levensader voor de industrie Zaans Museum wil verhalen aan de samenleving teruggeven 7 redenen om naar de Zaanse Schans te gaan De koekjes van Verkade zijn van oudsher een begrip Stoomrijstpellerij de Nijverheid Uit de wind en in de rook Claude Monet en het mysterie van het blauwe huis Claude Monet en de Zaanstreek Verfmolen De Kat Stoommeelfabriek ‘Vrede’ De Zaanstreek in het weekend: het verenigingswezen van Verkade Bruynzeel in Zaandam Fuif’es met Duyvis Het bezoek van Peter de Grote vastgelegd door een Zaanse dominee Anna Paulowna in Zaandam: afstammelinge van Czaar Peter wordt koningin van Nederland Wilhelminasluis Zaandam: eerste moderne oeververbinding over de Zaan Molen de Grootvorst Tsaar Peter de Grote bezoekt Zaandam De Zaanstreek, provisiekast van Nederland Verkade en Cees Dekker: dat klikte Czaar Peterhuisje in Zaandam Houten arbeiderswoning Houten woonhuis uit Zaandijk buitenbeentje qua bouwstijl Bakkerijmuseum ‘In de Gecroonde Duyvekater’ Burgemeesterswoning uit Westzaan, gebouwd in 1734 De Hoop op d’Swarte Walvis Voormalige apotheek Van Sante stond in Westzijde De ‘Hanepadsluis’ in Zaandam Czaar Peterbeeld kostte burgemeester Elias de kop Hembrug grootste draaibrug van Europa De Bruynzeel Valk : Keukenfabrikant maakt zeilboot voor wedstrijden Geschiedenis Zaanstreek plaatjesalbums en de legendarische meisjes van Verkade. Het Zaandamse bedrijf kent een rij">Verkade bestaat al vele jaren Lompen als importartikel Zaandams oorlogsmonument in Verzetsplantsoen op 4 mei 1948 onthuld De Zaanse mosterdindustrie Verkade in Zaandam ziet er van buiten nog uit als een oude fabriek, maar herbergt nu onder andere een café-restaurant en het hoofdkantoor van spelletjesmaker Zaanstreek: strijd met woorden De meisjes van Verkade Trotse doorzager Bliksembezoek Napoleon aan Zaandam in 1811 Russische vaas cadeau van tsaar Nicolaas I Angstaanjagend avontuur van een walvisvaarder en een ijsbeer De Bullekerk dankt zijn naam aan een woeste stier Verkadefabriek Zaanse schans Vele tinten Zaans groen

Het beste papier ter wereld

De Schoolmeester is de laatste en dus enige papiermolen ter wereld die op windkracht werkt. In deze historische molen krijgen bezoekers op donderdag 21 oktober de sneak preview te zien van de film ‘Windpapiermolen De Schoolmeester’. Na de film is er gelegenheid om de papiermolen te bezoeken en vragen te stellen aan de molenaar. Aan het einde van de bijeenkomst weten bezoekers hoe er in vroeger eeuwen papier werd gemaakt, en waarom het Zaanse papier het beste ter wereld was.  

>

Molenstenen en verhalen in het Molenmuseum

Ga mee met een rijke juffrouw uit de 18e eeuw of een arme boer uit de 17e eeuw. Hoor de verhalen van een keiharde zakenman uit de 19e eeuw en een molenknecht die 16 uur per dag moest werken. Het zijn mensen die je vertellen hoe zij de geschiedenis van de Zaanse molens hebben meegemaakt.

>

Kinderarbeid in het Molenmuseum?!

Ons bereikte het schokkende bericht dat er sprake is van kinderarbeid in het Molenmuseum op de Zaanse Schans. Hoog tijd dus om te onderzoeken wat er waar is van dit gerucht. Al snel kwamen wij erachter dat er in dat Molenmuseum heel wat aan de hand is.

>

Cacaomaand in het Zaans Museum

Oktober wordt gezien als dé maand bij uitstek om cacaobonen te oogsten. Traditiegetrouw viert het Zaans Museum daarom elk jaar in oktober Cacaomaand, met overheerlijke activiteiten voor jong en oud.

>

Ridders van de molen, een ode aan het molenaarsambacht

In 2017 is het vak molenaar door UNESCO officieel erkend als immaterieel erfgoed. Molenaars van De Zaansche Molen houden het ambacht met liefde en doorzettingsvermogen in stand en staan zo in een eeuwenoude traditie. Hun kennis en deskundigheid is van onschatbare waarde. Om de molenaar te eren werd de fototentoonstelling ‘Ridders van de molen’ geopend in het Molenmuseum. Tegelijkertijd verscheen het gelijknamige fotoboek, gemaakt door de jonge fotograaf Jeroen Nieuwhuis van NEW DAY studio.

>

Maand van de Geschiedenis: De schatten van de Wilhelminasluis: een lezing van Piet Kleij

In de publiekshal van het stadhuis is een tentoonstelling te zien met de meest uiteenlopende vondsten uit de Wilhelminasluis. Deze zijn geselecteerd door Piet Kleij en zijn collega’s. Hierover is natuurlijk ontzettend veel te vertellen. En dat doet Piet Kleij graag, tijdens zijn lezing op 8 oktober in de raadzaal van het stadhuis. De tentoonstelling is zowel vóór als ná de lezing te bekijken..

>

Vaarwel – Landschap van gedachten

Marisca Voskamp en André van Noord waren als geliefden én als kunstenaars onlosmakelijk met elkaar verbonden. Deze indrukwekkende tentoonstelling is een terugblik op hun leven samen – en met hun gezin – in de Zaanse Polder en omhelst een stroom van beelden, foto’s, films en impressies van het leven dat ze leidden.

>

Audiotour op het Hembrugterrein

Ontdek de geschiedenis van Hembrug, het hart van de Stelling van Amsterdam. Kunstenaar Jan Rothuizen tekende een plattegrond van het Hembrug terrein inclusief audiotour met verhalen van oud-medewerkers die de geschiedenis tot leven brengen. Ontdek al wandelend dit bijzondere gebied!

>

Stemmig in het zwart: Rouwkleding in Noord-Holland

Wanneer er iemand overlijdt, breekt voor de nabestaanden een periode van rouw aan. Tegenwoordig neemt men vaak samen afscheid van de overledene tijdens een uitvaart, maar is het rouwproces daarna meestal een privéaangelegenheid. Vroeger was dat anders en kon je vaak in één oogopslag zien dat iemand ‘in de rouw’ was. Strenge etiquetteregels schreven tot in de 20e eeuw voor dat men na een overlijden tijdelijk speciale rouwkleding moest dragen om de overleden persoon zijn laatste eer te betuigen.

>

Forten Stelling van Amsterdam zijn eldorado voor vogels en wijnverkopers

Vogels, wijnliefhebbers en saunagasten, ze hebben allemaal baat bij de forten die destijds als onderdeel van de Stelling van Amsterdam zijn gebouwd. Agnes de Boer sprak met mensen die op de forten hebben gewoond en gewerkt. Dat leidde tot drie boeken, waarvan het laatste deel net is verschenen.

>

Met Jan Feith door de Zaanstreek (1933)

Deze zomer neemt Jan Feith je mee op reis door onze provincie. Zijn historische teksten uit het album ‘Zwerftochten door ons land: Noord-Holland’ (1933) geven een beeld van zonnige duinen, drukke pleinen en pittoreske polders. Deze week: ‘Langs de Zaanstreek’.

>

Gebouw 8 krijgt een nieuw leven

Op het Hembrugterrein in Zaandam vind je het voormalige wapendepot Gebouw 8. Het was er lange tijd beroerd aan toe, maar wordt nu opgeknapt. Het is een zogenaamde voorherbestemming: de toekomstige eigenaar mag het rijksmonument naar eigen inzicht een nieuw doel geven.

>

‘Het was tijd voor een redding’

Aan het Noordzeekanaal in Zaandam, in het hart van de Stelling van Amsterdam, ligt het Hembrugterrein van de oude munitiefabriek Artillerie Inrichtingen. De gebouwen op het terrein stonden de afgelopen jaren leeg en het verval trad steeds verder in. Zo ook bij Gebouw 197, een oud laboratoriumgebouw met een wijds uitzicht over het kanaal en de Zaan. ‘Het was tijd voor een redding,’ zegt Stella van Heezik van Stadsherstel Amsterdam.

>

Het dodelijke slachtoffer van de Februaristaking

Op woensdag 26 februari 1941 weerklonk door de straten van de Zaanstreek de oproep tot staking. De bevolking pikte niet langer dat joodse landgenoten werden weggevoerd. Ook protesteerden ze tegen de steeds wredere maatregelen van de nazi´s tegen de burgerbevolking. De bezetter reageerde woedend. Vanuit overvalwagens werd er door Duitse militairen geschoten op de stakers. Een jonge slagersknecht moest het met zijn leven bekopen.

>

Kerken door Zuiderzeewater verwoest

Toen de dijken van de Zuiderzee in januari 1916 na dagenlang stormweer op verschillende plaatsen doorbraken, overstroomde het water snel het laaggelegen Waterland, het oostelijke gedeelte van de Zaanstreek en de Anna Paulownapolder. De inwoners moesten in allerijl het vege lijf zien te redden.

>

Claes Compaen uit Oostzaan

“De Rover Klaas Compaen, heeft op den Oceaan, zich zelven rijk gestolen; Maar in zijn ouderdom, behoeftig, mank en krom, moest hij om brood noch doolen. Gestolen goed gedijd niet, Een goed gemoed benijd niet”, werd na het overlijden van de beruchte zeevaarder, Claes Compaen, gerijmd. Hij was al jong als volwaardig bemanningslid op een schip te vinden en maakte succes als koopman en later Kaapvaarder. Verontwaardigd over een oneerlijke opbrengst van een veroverde prijs, besloot de Zaanse schipper alleen nog voor eigen rekening de zee op te gaan.

>

De tijd door de eeuwen heen in Museum Zaanse Tijd

Tijd: het lijkt voor ons zo vanzelfsprekend. Je staat ermee op, gaat ermee naar bed en als je wil weten hoe laat het is kijk je op je telefoon of horloge. Sommige mensen worden zelfs nerveus als ze niet weten hoe laat het is. Dat deze constante kennis vroeger niet altijd zo normaal was, toont het Museum Zaanse Tijd. Het is gespecialiseerd in Nederlandse klokken en de ontwikkeling daarvan tussen de vijftiende en het begin van de twintigste eeuw. Groot en klein, oud en nieuw, van tafelklok tot staande klok: ze zijn allemaal terug te vinden in het museum op de Zaanse Schans.

>

Vijf bijzondere objecten uit het Zaans Museum

De collectie van Het Zaans Museum geeft een rijk beeld van de geschiedenis van de Zaanstreek, het eerste industriegebied ter wereld. Vijf opmerkelijke objecten belichten de rol van industriële giganten als Honig, cacaofabriek de Zaan, Wessanen en Verkade maar ook de schoonheid van het landschap.

>

Zaans Industrieel Erfgoed: Top vijf stukken uit het gemeentearchief

De Zaanstreek kent een zeer uitgebreide industriële geschiedenis en is daarmee één van de meest bekende plekken waar het Hollandse industriële erfgoed zijn sporen heeft achter gelaten. Het geheugen van de Zaanstreek is in het Gemeentearchief Zaanstad te vinden, waar boeken, tekeningen, verslagen, prenten, kaarten en foto’s over het gebied van vroeger tot nu verhalen. Hier een dwarsdoorsnede van de Zaanse industriële geschiedenis aan de hand van vijf waardevolle stukken uit het archief.

>