Oneindig Noord-HollandBeleef de geschiedenis van jouw provincie

Zaandam

Molen De Bonte Hen Molen Het Jonge Schaap Molen De Ooievaar Zaanse molens houden ambachten levend Molen De Gekroonde Poelenburg Oliemolen De Zoeker Wandbespanning en betengeling: een eeuwenoud ambacht 'Sail 1697’ – een zeilspektakel voor Peter de Grote Made in… de Zaanstreek Hoe maakte Verkade zijn beroemde koekjes en chocola? Vergeten helden: oude ambachten in beeld gebracht Bijzondere (bij)namen: Zaanstreek en Waterland De rijke bagger van de Wilhelminasluis Stemmig in het zwart: Rouwkleding in Noord-Holland Siervuurwerk was altijd een grote bron van vermaak Mode en het Zaans Kostuum Forten Stelling van Amsterdam zijn eldorado voor vogels en wijnverkopers Met Jan Feith door de Zaanstreek (1933) Gebouw 8 krijgt een nieuw leven ‘Het was tijd voor een redding’ Het dodelijke slachtoffer van de Februaristaking Kerken door Zuiderzeewater verwoest Claes Compaen uit Oostzaan De tijd door de eeuwen heen in Museum Zaanse Tijd Vijf bijzondere objecten uit het Zaans Museum Zaans Industrieel Erfgoed: Top vijf stukken uit het gemeentearchief Het Juffertje: De eerste houtzaagmolen Vijf malle molengeschiedenissen uit de Zaanstreek 11 dingen die je nog niet wist over Tsaar Peter de Grote Hembrugterrein niet langer verborgen De Zaan als levensader voor de industrie Zaans Museum wil verhalen aan de samenleving teruggeven 7 redenen om naar de Zaanse Schans te gaan De koekjes van Verkade zijn van oudsher een begrip Stoomrijstpellerij de Nijverheid Hoe de molens naar de Zaanstreek kwamen Uit de wind en in de rook Claude Monet en het mysterie van het blauwe huis Claude Monet en de Zaanstreek De Sultan Ahmed Moskee Verfmolen De Kat Stoommeelfabriek ‘Vrede’ De Zaanstreek in het weekend: het verenigingswezen van Verkade Bruynzeel in Zaandam Fuif’es met Duyvis Klaas ter Laan: De eerste ‘rode’ burgemeester van Nederland? Het bezoek van Peter de Grote vastgelegd door een Zaanse dominee Anna Paulowna in Zaandam: afstammelinge van Czaar Peter wordt koningin van Nederland Wilhelminasluis Zaandam: eerste moderne oeververbinding over de Zaan Koninklijke bruggen in de Zaanstreek: De Beatrixbrug Prins Bernhardbrug krijgt anti-monarchistische naamgeving Molen de Grootvorst Tsaar Peter de Grote bezoekt Zaandam De Zaanstreek, provisiekast van Nederland Verkade en Cees Dekker: dat klikte Czaar Peterhuisje in Zaandam Houten woonhuis met twee verdiepingen Houten arbeiderswoning Voormalige kosterswoning van Koogse vermaning Houten woonhuis uit Zaandijk buitenbeentje qua bouwstijl Houten huisje met alles erop en eraan Bakkerijmuseum ‘In de Gecroonde Duyvekater’ Middenstandswoning van Sint Catharijnepad had te lijden onder watersnood Houten koopmanshuis ‘Het Jagershuis’ uit Zaandam Burgemeesterswoning uit Westzaan, gebouwd in 1734 Koopmanswoning uit de 18e eeuw stond in Koog a/d Zaan Koopmanshuis uit de 17e-eeuw met fraai interieur Houten voorhuis met langgerekt luchthuis De Hoop op d’Swarte Walvis Voormalige apotheek Van Sante stond in Westzijde Het museumwinkeltje van grootgrutter Albert Heijn Zaanse theekoepel om aangenaam te verpozen De ‘Hanepadsluis’ in Zaandam Verdwijnt Sint Maarten uit het straatbeeld? Czaar Peterbeeld kostte burgemeester Elias de kop Legendarische brand van het Zaans Veem in 1954 Hembrug grootste draaibrug van Europa De Bruynzeel Valk : Keukenfabrikant maakt zeilboot voor wedstrijden Geschiedenis Zaanstreek plaatjesalbums en de legendarische meisjes van Verkade. Het Zaandamse bedrijf kent een rij">Verkade bestaat al vele jaren Lompen als importartikel Eerste Zaans jongensdorp werd in 1950 gebouwd Zaandams oorlogsmonument in Verzetsplantsoen op 4 mei 1948 onthuld In 1899 verscheen eerste auto in de Zaanstreek Klaas Landsman koesterde het Zaanse verleden Jan Kruijver portretteerde geen mensen maar molens Jan Kees Vergouw had weinig op met exposities Jan de Boer zocht rust die hij in zijn leven niet vond Het impressionistische palet van Freek Engel Molens inspiratiebron voor veelzijdige Frans Mars In memoriam: Albert Heijn De Zaanse mosterdindustrie Verkade in Zaandam ziet er van buiten nog uit als een oude fabriek, maar herbergt nu onder andere een café-restaurant en het hoofdkantoor van spelletjesmaker Zaanstreek: strijd met woorden De meisjes van Verkade Bliksembezoek Napoleon aan Zaandam in 1811 Russische vaas cadeau van tsaar Nicolaas I Angstaanjagend avontuur van een walvisvaarder en een ijsbeer De Bullekerk dankt zijn naam aan een woeste stier Verkadefabriek te Zaandam Zaanse schans De albums van Verkade Vele tinten Zaans groen Zaanstreek: molens, nijverheid en industrie

Dromen in hout. Het verhaal van de Zaanse Schans

Als in het midden van de 20ste eeuw Zaanse houten huizen en molens dreigen te verdwijnen onder moderne fabrieken en woonwijken, wordt een uniek reddingsprogramma op touw gezet. Het resultaat is de Zaanse Schans. Hoe kan het dat dit kleine Zaanse buurtje met zijn molens en groene huizen zo’n wereldwijde aantrekkingskracht heeft en dat het symbool is komen te staan voor het ‘echte Nederland’? Dat onderzoekt het Zaans Museum in de tentoonstelling Dromen in hout. Het verhaal van de Zaanse Schans. Te zien van 6 juni 2026 t/m 6 september 2027.

> Book 3 min

Bijeenkomst: De tekeningen van Pieter Adrianus Smit (1913-1943)

Het Zaans Museum organiseert samen met het Gemeentearchief Zaanstad een bijeenkomst naar aanleiding van een bijzondere schenking door de nabestaanden van de Zaanse verzetsstrijder Pieter Adrianus Smit (1913-1943). Op vrijdagmiddag 17 april zet het Gemeentearchief vanaf 13:30uur de deuren van de studiezaal open. De toegang is gratis.

> Book 1 min

Rondleiding over Hembrug

Ontdek hét geheim van Holland in het meest mysterieuze gebied van Zaandam! Een gids laat de geschiedenis van Hembrug, het hart van de Stelling van Amsterdam, tot leven komen en vertelt je alles wat je nog niet wist over dit gebied.

> Book 0 min

Avondboottocht door de Kalverpolder

Op 28 maart en 24 april 2026 organiseert het Zaans Museum in samenwerking met Stichting Kalverpolder een bijzondere avondboottocht door de Kalverpolder, een eeuwenoud cultuurlandschap. Ontdek het leven in de polder tijdens de schemering en de eerste uren van de nacht.

> Book 1 min

Middagprogramma rond Zaanse modeontwerper Peter Rozemeijer

Tijdens de Queer Geschiedenismaand organiseert het Zaans Museum op zondag 15 maart 2026 het middagprogramma Peter Rozemeijer: Mode, Kunst en Identiteit. In deze speciale editie van Verhalen van de Schans staat het leven en werk van de Zaanse couturier Peter Rozemeijer (1947-1987) centraal. Verschillende sprekers blikken terug op zijn werk, zijn invloed op de Nederlandse modewereld en de positie die Rozemeijer innam binnen de Amsterdamse kunst- en lhbtiq+-scene. De middag vormt ook het officiële overdrachtsmoment van een schenking van acht creaties van Rozemeijer aan het Zaans Museum.

> Book 3 min

Varen door de polder en kijken bij de boer met het Zaans Museum

Het Zaans Museum zet met diverse activiteiten een spotlight op de Hollandse polder. Met op vrijdagavond 6 maart een kijkje achter de schermen bij een Assendelver boerenbedrijf en op 28 maart en 24 april vaartochten door de donkere Kalverpolder. Een unieke manier om heden, verleden én mogelijke toekomst van het iconische polderlandschap van de Zaanstreek te beleven. Beide activiteiten sluiten aan bij de tentoonstelling Polderen. Zet het land naar je hand, die nog tot en met 3 mei 2026 te zien is in het Zaans Museum.

> Book 2 min

Poldersafari in het Zaans Museum

Laarzen aan, verrekijker om de nek en op safari door de polder! Met de Poldersafari gaan families op ontdekkingsreis tussen het Molenmuseum en het Zaans Museum. Buiten én binnen ontdekken zij alles over de polder, haar bewoners en de eeuwenlange strijd tegen het water.

> Book 2 min

Tentoonstelling in het Molenmuseum: Het Kalf en de Waterwolf

Het Molenmuseum presenteert vanaf 10 januari 2026 de nieuwe tentoonstelling Het Kalf en de Waterwolf, over de ontstaansgeschiedenis van de Kalverpolder: het bijzondere gebied waar het Molenmuseum, de molens, de Zaanse Schans en het Zaans Museum samenkomen. De tentoonstelling laat zien hoe mens en water eeuwenlang met elkaar in strijd én samenwerking waren.

> Book 1 min

Molen De Bonte Hen

Molen De Bonte Hen is een iconisch onderdeel van de Zaanse Schans in Zaandam. De karakteristieke oliemolen vertelt het verhaal van eeuwen industriële bedrijvigheid aan de oevers van de Zaan. Oorspronkelijk gebouwd in de zeventiende eeuw, onderging de molen verval, restauratie en wederopbouw. Tegenwoordig draait hij weer en produceert hij lijnolie op traditionele wijze.

> Book 5 min

Groetjes uit de Spaghettiflat

In Zaandam Zuid staat een heel bijzondere flat. Er wonen mensen uit alle windstreken. De flat heeft een wonderlijke naam: de Spaghettiflat. Maar hoe komt het gebouw eigenlijk aan die naam en waar komen alle bewoners vandaan?

> Book 1 min

Polderen. Zet het land naar je hand

Op 23 januari 1566 staken woedende Assendelver boeren de dijk door, nadat ze er eerst met veel geweld de dijkgraaf hadden weggejaagd. Wat bezielde hen? En waarom lieten ze met opzet hun polderland overstromen?

> Book 1 min

Molen Het Jonge Schaap

Een van de meest bijzondere molens van de Zaanse Schans is niet eeuwenoud, maar splinternieuw – althans, als we het over bouwjaar hebben. Het Jonge Schaap is een reconstructie van een zeskante houtzaagmolen die vanaf 1680 in het Westzijderveld stond. In 2007 herrees de verdwenen molen met behulp van oude tekeningen, moderne techniek en veel doorzettingsvermogen aan de Kalverringdijk in Zaandam.

> Book 5 min

Molen De Ooievaar

Molen De Ooievaar staat al sinds 1669 aan de Kalverringdijk (Diederik Sonoyweg) te Zaandam. Oorspronkelijk deed hij dienst als oliemolen, maar werd later ook gebruikt om cacaoafval te verwerken. In de karakteristieke molenschuur is sinds 2014 Molenmakerij Saeundijck gevestigd. Samen met deze werkplaats is De Ooievaar klaar voor de toekomst.

> Book 5 min

Zaanse molens houden ambachten levend

Vereniging De Zaansche Molen, die een eeuw geleden werd opgericht, laat niet alleen de wieken van haar dertien Zaanse molens draaien. Ook de ambachten waarvoor die molens werden ingezet wil de vereniging levend houden. Katelijne Prinsenberg, directeur/bestuurder en Jan Goedhart, voorzitter van de Raad van Toezicht, vertellen er graag over.

> Book 8 min

Molen De Gekroonde Poelenburg

De Gekroonde Poelenburg heeft net als veel andere Zaanse molens een turbulente geschiedenis. Zo zou iedereen die de groene houtzaagmolen ziet staan, nooit vermoeden dat hij eerst een andere naam én kleur had. Ondanks de vele eigenaren en verhuizingen staat de negentiende-eeuwse paltrokmolen (dankzij Vereniging De Zaansche Molen) nog steeds vrolijk hout te zagen.

> Book 5 min

Oliemolen De Zoeker

Oliemolen De Zoeker op De Zaanse Schans is de oudste molen van vereniging De Zaansche Molen, die dit jaar honderd jaar bestaat. In de maand januari worden er extra rondleidingen gegeven.

> Book 9 min