Op 12 en 13 september 2026 neemt het Zaans Museum met meerdere museumlocaties deel aan de Open Monumentendagen. Op de Zaanse Schans, het Hembrugterrein en in het Czaar Peterhuisje kunnen bezoekers deelnemen aan gratis rondleidingen.
>
2 min
In de zevende eeuw zetten de eerste christelijke missionarissen voet aan wal in onze kuststreken, om de heidense inwoners te overtuigen van het nieuwe geloof. Willibrord predikte als een van de eersten in het jaar 690 het evangelie aan de Friese koning Radboud. Volgens de overlevering zou zijn komst het volk in één klap christelijk hebben gemaakt. In werkelijkheid was dit een proces dat enkele eeuwen zou duren en waarin Willibrord zeker niet de enige was. In dit tweeluik belichten we negen heiligen van de Lage Landen, die hun sporen hebben nagelaten in Noord-Holland.
> 7 min
Het Zaans Museum nodigt illustrator Geertje Aalders uit om met haar papierknipkunst te reageren op de geliefde Verkade-albums van natuuronderwijzer Jac. P. Thijsse.
> 1 min
Wat hebben de Amerikaanse Onafhankelijkheidsverklaring, de muziek van Beethoven en de Zaanstreek met elkaar gemeen? Het antwoord verrast veel mensen: ze zijn allemaal verbonden door Zaans papier. Eeuwenlang stond de Zaanstreek wereldwijd bekend om papier van uitzonderlijke kwaliteit. Dit rijke verleden komt deze herfstvakantie opnieuw tot leven tijdens het IFIKZ MaakMeeFestival, dat van 10 tot en met 16 oktober volledig in het teken staat van De kracht van het Zaanse papier.
> 2 min
Deze intieme tentoonstelling toont een selectie werken van twee talentvolle Zaanse kunstenaars, die in vergetelheid zijn geraakt. Maak kennis met Nelly’s verfijnde portretten en lithografieën en met Tine’s sfeervolle stillevens, waarin haar gevoel voor kleur en compositie tot uiting komt. Decennia verborgen gebleven in familiebezit krijgt hun werk in deze kabinetpresentatie hernieuwde aandacht.
> 1 min
Als in het midden van de 20ste eeuw Zaanse houten huizen en molens dreigen te verdwijnen onder moderne fabrieken en woonwijken, wordt een uniek reddingsprogramma op touw gezet. Het resultaat is de Zaanse Schans. Hoe kan het dat dit kleine Zaanse buurtje met zijn molens en groene huizen zo’n wereldwijde aantrekkingskracht heeft en dat het symbool is komen te staan voor het ‘echte Nederland’? Dat onderzoekt het Zaans Museum in de tentoonstelling Dromen in hout. Het verhaal van de Zaanse Schans. Te zien van 6 juni 2026 t/m 6 september 2027.
> 3 min
Ontdek hét geheim van Holland in het meest mysterieuze gebied van Zaandam! Een gids laat de geschiedenis van Hembrug, het hart van de Stelling van Amsterdam, tot leven komen en vertelt je alles wat je nog niet wist over dit gebied.
> 0 min
Het Molenmuseum presenteert vanaf 10 januari 2026 de nieuwe tentoonstelling Het Kalf en de Waterwolf, over de ontstaansgeschiedenis van de Kalverpolder: het bijzondere gebied waar het Molenmuseum, de molens, de Zaanse Schans en het Zaans Museum samenkomen. De tentoonstelling laat zien hoe mens en water eeuwenlang met elkaar in strijd én samenwerking waren.
> 1 min
Molen De Bonte Hen is een iconisch onderdeel van de Zaanse Schans in Zaandam. De karakteristieke oliemolen vertelt het verhaal van eeuwen industriële bedrijvigheid aan de oevers van de Zaan. Oorspronkelijk gebouwd in de zeventiende eeuw, onderging de molen verval, restauratie en wederopbouw. Tegenwoordig draait hij weer en produceert hij lijnolie op traditionele wijze.
> 5 min
Een van de meest bijzondere molens van de Zaanse Schans is niet eeuwenoud, maar splinternieuw – althans, als we het over bouwjaar hebben. Het Jonge Schaap is een reconstructie van een zeskante houtzaagmolen die vanaf 1680 in het Westzijderveld stond. In 2007 herrees de verdwenen molen met behulp van oude tekeningen, moderne techniek en veel doorzettingsvermogen aan de Kalverringdijk in Zaandam.
> 5 min
Molen De Ooievaar staat al sinds 1669 aan de Kalverringdijk (Diederik Sonoyweg) te Zaandam. Oorspronkelijk deed hij dienst als oliemolen, maar werd later ook gebruikt om cacaoafval te verwerken. In de karakteristieke molenschuur is sinds 2014 Molenmakerij Saeundijck gevestigd. Samen met deze werkplaats is De Ooievaar klaar voor de toekomst.
> 5 min
Vereniging De Zaansche Molen, die een eeuw geleden werd opgericht, laat niet alleen de wieken van haar dertien Zaanse molens draaien. Ook de ambachten waarvoor die molens werden ingezet wil de vereniging levend houden. Katelijne Prinsenberg, directeur/bestuurder en Jan Goedhart, voorzitter van de Raad van Toezicht, vertellen er graag over.
> 8 min
De Gekroonde Poelenburg heeft net als veel andere Zaanse molens een turbulente geschiedenis. Zo zou iedereen die de groene houtzaagmolen ziet staan, nooit vermoeden dat hij eerst een andere naam én kleur had. Ondanks de vele eigenaren en verhuizingen staat de negentiende-eeuwse paltrokmolen (dankzij Vereniging De Zaansche Molen) nog steeds vrolijk hout te zagen.
> 5 min
Oliemolen De Zoeker op De Zaanse Schans is de oudste molen van vereniging De Zaansche Molen, die dit jaar honderd jaar bestaat. In de maand januari worden er extra rondleidingen gegeven.
> 9 min
Je zal maar de zoon van een Zaanse zeilmaker zijn en een tropische vis naar je vernoemd krijgen. Het overkwam Pieter Bleeker (1819-1878). Zijn levensverhaal leest als een spannend boek. Hoe kwam deze Zaanse jongen in het Indische leger terecht? Waarom kreeg hij meermalen een eredoctoraat? En waarom noemden apothekers een drankje naar hem?
> 10 min
Wat als het elke dag Open Monumentendag was? Dat is het geval voor Frans Hazenbosch. Als specialist in wandbespanning, betengeling en interieurstoffering werkt hij op de meest bijzondere historische locaties. In de afgelopen 40 jaar heeft Frans zeventiende-eeuwse grachtenpanden, de Beurs van Berlage en het Anne Frank Huis van nieuwe wandbekleding voorzien. Oneindig Noord-Holland sprak met hem over zijn beroep én nieuwste project: een zeventiende-eeuws woonhuis aan de Zaanse Schans.
> 7 min
De kop van Noord-Holland kijkt er al reikhalzend naar uit: het grootscheepse zeilfeest Sail Den Helder. En ook 43 van de grootste zeilschepen ter wereld staan al in de startblokken. Tijdens de Marinedagen (29 juni-2 juli 2023) worden meer dan 350.000 bezoekers verwacht, die zich kunnen vergapen aan een race tussen ‘tall ships’, varend erfgoed, marinedemonstraties en een optocht door de binnenstad. Ook in de 17e eeuw werden er spectaculaire evenementen met zeilschepen in de Noord-Hollandse havens gehouden. Bijvoorbeeld toen Peter de Grote in 1697 incognito naar de provincie kwam, om het vak van scheepstimmerman te leren.
> 5 min
De expositie ´Made in…´ in het Zaans Museum gaat over de kleding die tussen 1760-1850 in de Zaanstreek werd gedragen. Wat is zo kenmerkend voor de streekdracht in deze periode? Modeconservator Leonie Sterenborg vertelt ons er meer over.
> 6 min
Toen Ericus Verkade in 1886 de Verkadefabriek oprichtte, wist hij niet dat zijn familiebedrijf ooit bekend zou komen te staan om de heerlijke koekjes en chocolade. De fabriek maakte aanvankelijk slechts brood, beschuit en ontbijtkoek, maar daar zou gauw verandering in komen. Hoe konden de biscuitjes en chocoladerepen van Verkade tot zo’n begrip uitgroeien? En misschien nog wel belangrijker: hoe werden ze eigenlijk gemaakt? Om dat uit te vinden, brachten we een bezoekje aan de Verkade Experience in het Zaans Museum.
> 6 min
Voor zijn nieuwe fotoserie ‘Forgotten heroes’ fotografeerde Ezra Böhm ambachtslieden door het hele land. Hij laat mensen zien die met een ongelofelijke passie en toewijding hun ambacht uitoefenen. Hun kennis en expertise is gedurende vele generaties ontwikkeld, gevormd en overdragen. Deze eeuwenoude kennis is vandaag de dag nog steeds relevant. Met deze fotoserie laat Ezra zien hoe belangrijk het is om deze oude ambachten te behouden.
> 8 min