Zaandam

Siervuurwerk was altijd een grote bron van vermaak Forten Stelling van Amsterdam zijn eldorado voor vogels en wijnverkopers Met Jan Feith door de Zaanstreek (1933) Gebouw 8 krijgt een nieuw leven Kerken door Zuiderzeewater verwoest Vijf bijzondere objecten uit het Zaans Museum Zaans Industrieel Erfgoed: Top vijf stukken uit het gemeentearchief Het Juffertje: De eerste houtzaagmolen van Cornelis Corneliszoon van Uitgeest Hembrugterrein niet langer verborgen De Zaan als levensader voor de industrie Zaans Museum wil verhalen aan de samenleving teruggeven 7 redenen om naar de Zaanse Schans te gaan De koekjes van Verkade zijn van oudsher een begrip Verfmolen De Kat Stoommeelfabriek ‘Vrede’ Bruynzeel in Zaandam Fuif’es met Duyvis Anna Paulowna in Zaandam: afstammelinge van Czaar Peter wordt koningin van Nederland Wilhelminasluis Zaandam: eerste moderne oeververbinding over de Zaan Het bezoek aan de Zaanse ambachtsvrouwen De Zaanstreek, provisiekast van Nederland Czaar Peterhuisje in Zaandam Houten arbeiderswoning Houten woonhuis uit Zaandijk buitenbeentje qua bouwstijl Bakkerijmuseum ‘In de Gecroonde Duyvekater’ Burgemeesterswoning uit Westzaan, gebouwd in 1734 De ‘Hanepadsluis’ in Zaandam houten huisje waar Czaar Peter in 1697 slecht een handvol dagen logeerde, door de eeuwen heen zo'n ">Czaar Peterhuisje in Zaandam bedevaartsoord voor Russen Hembrug grootste draaibrug van Europa Geschiedenis Zaanstreek plaatjesalbums en de legendarische meisjes van Verkade. Het Zaandamse bedrijf kent een rij">Verkade bestaat al vele jaren Lompen als importartikel Zaandams oorlogsmonument in Verzetsplantsoen op 4 mei 1948 onthuld De Zaanse mosterdindustrie Verkade in Zaandam ziet er van buiten nog uit als een oude fabriek, maar herbergt nu onder andere een café-restaurant en het hoofdkantoor van spelletjesmaker Zaanstreek: strijd met woorden De meisjes van Verkade Trotse doorzager Bliksembezoek Napoleon aan Zaandam in 1811 Zaanse schans

De meisjes van Verkade

Zodra ik de trein uitstap dringt de zoete, zalige lucht in golven mijn neus binnen. De geur die ik herken uit duizenden. De geur van chocolade. Ik ben in Zaandam, de stad die nog altijd gehuld is in een wolk van cacaolucht, verspreid door de grote Verkadefabriek.

>

Trotse doorzager

Tim Doeves uit Zaandijk is molenaar op de Zaanse Schans. In het najaar van 2007 werd een droom werkelijkheid voor Tim. De man, die vanaf zijn jeugd gek was van molens, werd benoemd tot molenaar van houtzaagmolen Het Jonge Schaap.

>

Bliksembezoek Napoleon aan Zaandam in 1811

Op 10 oktober 1811 was Zaandam in rep en roer. Pas op het allerlaatste moment had men bericht ontvangen dat keizer Napoleon Zaandam zou bezoeken. Er was minder dan een dag om het bezoek voor te bereiden. Maar alle moeite was vergeefs, want Napoleon verdween even snel uit Zaandam als hij was gekomen. Alle Zaandamse notabelen waren diep teleurgesteld. Dat gold niet voor het meisje Aaltje. Zij ontving van de keizer een schitterend gouden, met parels versierd horloge. In de voormalige Zaanlandse Oudheidkamer aan de Lagedijk in Zaandijk, nu Honig Breethuis geheten, bevindt zich dat kleinood nog steeds, keurig opgeborgen in een vitrine.

>

De Zaan

De Zaan stroomt van West-Knollendam in het noorden naar het Noordzeekanaal in het zuiden. Onder invloed van vele rampzalige stormvloeden (bijvoorbeeld de Allerheiligenvloed van 1170 en de Sint Elisabethsvloed van 1421) veranderde het Flevomeer geleidelijk aan tot Zuiderzee en ontstonden er getijdenstromen vanaf en naar de (nog niet ingepolderde) Hollandse meren die met het zeewater in verbinding stonden. Eén daarvan is de Zaan, als in- en uitwatering van de Hollandse meren. Na aanleg van het Noordzeekanaal nam vanaf 1876 het belang van de Zaan als waterweg voor scheepvaart, scheepsbouw, handel en industrie toe. Daardoor moest ook de sluis in de Dam te Zaandam worden vergroot tot de Wilhelminasluis in 1901, die in 1964 nog verder in omvang toenam.

>

De Bullekerk dankt zijn naam aan een woeste stier

De Westzijderkerk in Zaandam, in de volksmond beter bekend als de Bullekerk, dankt zijn naam aan een gruwelijk drama dat in 1647 plaats vond. Een schilderij in de kerk herinnert nog altijd aan die gebeurtenis waarbij een woedende stier een man op de horens neemt en waarbij een vrouw hoog in de lucht zweeft.

>

Verkadefabriek

Beschikbare ruimte, transportmogelijkheden over water en nabijheid van grondstoffen waren de drie belangrijkste factoren voor de ontwikkeling vanaf eind 16e eeuw van de Zaanstreek, als één van de oudste ‘industriegebieden’ van Europa, gebaseerd op windmolens.

>

Zaanse schans

In 1574 werd onder bevel van de gouverneur van het Noorderkwartier Diederik Sonoy (1529-1597) aan de Zaanoever de Zaanse Schans opgeworpen, iets ten zuiden van de huidige Zaanse Schans, als bolwerk tegen de Spaanse troepen. Het was een roerige periode sinds het uitbreken van de Tachtigjarige Oorlog in 1568. Ook nadat vele steden zich achter Willem van Oranje (1533-1584) schaarden, duurde het nog tot februari 1578 tot het nabijgelegen en Spaansgezinde Amsterdam zich overgaf en onder invloed van de hervormde Oranjegezinden kwam te staan.

>

De albums van Verkade

Voetbalplaatjes, dierenplaatjes, gogo’s, flippo’s en noem maar op. Allemaal verzamelacties die klanten moeten bewegen bij die ene supermarkt dat ene merk chips te kopen. Al vanaf begin twintigste eeuw hebben Zaanse ondernemingen verzamelalbums uitgebracht om klanten aan zich te binden.

>

Vele tinten Zaans groen

De Zaanse Schans wordt gekenmerkt door de typische groene houten huizen, molens en oude industriële panden. Dit historische openluchtmuseum biedt een bijzonder overzicht van de karakteristieke Zaanse architectuur in vele tinten Zaans groen. In de jaren 2011 en 2012 werd de Zaanse Schans dankzij een flinke Europese subsidie opgeknapt en uitgebreid. Aanvankelijk zou de Schans een woonbuurt worden, maar al snel ontwikkelde het zich tot een toeristische trekpleister.

>

Zaanstreek: nijverheid

Ooit draaiden er meer dan duizend molens langs de Zaan, nu staan er pakhuizen en fabrieken. Met behulp van windkracht ontwikkelde de Zaanstreek zich in de 17e eeuw tot het eerste industriegebied ter wereld. Toen stoommachines in de 19e eeuw het werk overnamen, wist de Zaanstreek daar succesvol bij aan te haken. Een tweede Gouden Eeuw brak aan.

>