Stront aan de knikker: speelgoed uit een beerput

Tegenwoordig is het meeste speelgoed gemaakt van plastic en afkomstig uit China. Overal zitten batterijen in en zo’n beetje alles maakt geluid en geeft licht. Toch speelden kinderen eeuwenlang met handgemaakt speelgoed van natuurlijke materialen. Tijdens archeologische opgravingen worden er regelmatig knikkers, tollen, poppengoed, dobbel- en dominostenen teruggevonden. Zoals bij een opgraving van een beerput in Amsterdam, waar zelfs een speelgoed veldkanon weer het licht zag.

>

Opperdoes in de Bronstijd en IJzertijd

Opperdoes wordt meestal in één adem genoemd met zijn bekende aardappel: de Opperdoezer Ronde. Wat veel mensen niet weten is dat er nog veel meer uit de grond wordt gehaald. In de jaren 1980 werd er in het kleine dorp een grootschalige archeologische opgraving gedaan. Uit de archeologische vondsten bleek dat er hier al sinds de Midden-Bronstijd (1700 v.Chr.) mensen woonden. De resultaten van dit onderzoek zijn onlangs gepubliceerd in ‘Opperdoes, een geliefde plek. Oud onderzoek, nieuwe resultaten: bewoning in de Bronstijd en IJzertijd.’

>

Archeologische textielvondsten uit Noord-Holland

Na drie jaar onderzoek en schrijven is het project Textiel uit Hollandse bodem nu afgerond en is de publicatie ‘Textiel uit Hollandse bodem. Archeologische vondsten uit de 17e en 18e eeuw’ te koop. Tijdens dit project zijn vele archeologische vondsten bekeken, waaronder vondsten uit het depot in Amsterdam. In dit artikel komen enkele damast vondsten voorbij, gekoppeld aan beschrijvingen van het gebruik van damast in historische bronnen én enkele overgebleven museumstukken.

>

2000 jaar geschiedenis in Haarlemmermeerpolder

Haarlemmermeer is ouder dan men denkt. Waar nu de polder ligt was 9000 jaar geleden een wadden- en kweldergebied. Vanaf 3000 voor Chr. werd de invloed van de zee minder. Er ontstond een kustgordel met strandwallen waar mensen woonden. Dit weten wij door archeologische vondsten bij het vroegere eiland Abbenes. Deze en andere bodemschatten zijn tot 20 mei 2024 te zien in het Historisch Museum Haarlemmermeer.

>

Waarom Noord-Holland méér dan een eeuw bijna leeg was

Méér dan een eeuw was Noord-Holland zo goed als verlaten, zo blijkt uit het pas verschenen naslagwerk over de eerste duizend jaar van de provincie Noord-Holland.

>

Een vliegende penis en andere topvondsten in binnenstad Alkmaar

Een middeleeuws insigne met daarop de afbeelding van een penis met vleugeltjes en een tegel met het wapen van de graven van Holland, het zijn maar twee van de voorwerpen die dit voorjaar in de Alkmaarse Boterstaat werden gevonden. Stadsarcheologen Nancy de Jong-Lambregts en Niels Tuinman vertellen er meer over.

>

De rijke bagger van de Wilhelminasluis

In het oude centrum van Zaandam is in maart 2020 de Wilhelminasluis uitgebaggerd en vergroot. Het onderzoeksbureau Hollandia Archeologen kreeg van de Provincie Noord-Holland de opdracht om het archeologisch onderzoek hierbij uit te voeren. De gemeente Zaanstad schreef het Programma van Eisen waaraan het onderzoek moest voldoen, begeleidde de werkzaamheden, sorteerde de vondsten en conserveerde en determineerde een deel daarvan. Ook (Zaanse) amateurarcheologen, vrijwilligers en studenten van diverse opleidingen hielpen een handje mee. Dat tijdens de werkzaamheden ruim 400.000 vondsten uit de 15e tot en met de 18e eeuw gevonden zouden worden, overtrof alle verwachtingen.

>

Achter de schermen: ‘Leven in Lagen’

2021 is het jaar van het ‘Ode aan het landschap’. Maar hoe is het landschap om ons heen en onder onze voeten eigenlijk ontstaan? Projectleider Mart van de Wiel geeft Oneindig Noord-Holland een kijkje achter de schermen bij de nieuwe tentoonstelling ‘Leven in Lagen’ bij Huis van Hilde en deelt zijn favoriete verhalen.

>

De Sommeltjes: kabouters van Texel

Oostelijk van het dorp De Waal op Texel lag eeuwenlang een heuvel die in de volksmond Sommeltjesberg werd genoemd. De plaatselijke bevolking was ervan overtuigd dat er in de heuvel Sommeltjes woonden, een soort geesten of aardmannetjes. Deze Sommeltjes dansten in het maanlicht op de berg. Daar maakte men elkaar graag bang mee. De Sommeltjes stalen ook metalen voorwerpen en verstopten die in de berg.

>

Station Rokin krijgt ‘archeologische waterval’

Als de Noordzuidlijn 22 juli 2018 gaat rijden, krijgt Amsterdam er een gratis museum bij. Langs de roltrappen van station Rokin worden in lange vitrines maar liefst 10.000 voorwerpen getoond die tijdens de aanleg van de nieuwe metroverbinding zijn opgegraven. Van eeuwenoude pijpen tot moderne hasjpijpjes.

>

De mooiste middeleeuwse vondsten

Vondsten uit de vroege middeleeuwen zijn goed vertegenwoordigd in de Noord-Hollandse bodem. Ze vertellen het verhaal van Vikingen, graven, ridders, monniken, boeren en koopmannen uit die periode, die zorgden voor een turbulente tijd in de geschiedenis …

>

Bronstijdschatten uit Enkhuizen

Vóór de bouw van de nieuwbouwwijk Kadijken in Enkhuizen zijn verschillende archeologische onderzoeken gedaan. Hierbij is een gebied in kaart gebracht met allerlei sporen en vondsten uit de midden- tot late bronstijd, ongeveer de periode 1600-800 v.Chr. In deze periode is het huidige West-Friesland dicht bewoond geweest.

>

Bronstijd in Heiloo definitief vastgesteld

In het uitbreidingsgebied Zuiderloo werden in het voorjaar van 2011, voorafgaand aan de bouw, archeologische onderzoekingen gedaan door Diachron die een nieuw beeld geven van de bewoningsgeschiedenis van de strandwal waarop Heiloo is gelegen.

>

Archeologische vondsten op de Aardjesberg

De Aardjesberg is een vijftien meter hoge heuvel op de Westerheide (Goois Natuurreservaat) bij Hilversum. De berg maakt deel uit van de stuwwal, ontstaan in de voorlaatste ijstijd zo’n 150.000 jaar geleden. De Aardjesberg is altijd al een bijzondere plek geweest. Al voor de laatste ijstijd die ongeveer 10.000 jaar geleden eindigde, heeft de prehistorische mens hier sporen achtergelaten.

>

Grafheuvels met archeologische vondsten op de Westerheide

Het blijft een apart gevoel om te wandelen op grond waar 5000 jaar geleden mensen werden begraven. Op de Westerheide bij Hilversum (Goois Natuurreservaat) zijn zeventien grafheuvels gevonden, waar bijzondere archeologische vondsten zijn gedaan.

>

Buitendijkse boerderij uit Gouden Eeuw opgegraven

In het voorland bij het West-Friese dorp Schellinkhout, nabij Hoorn, is in opdracht van het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier door Archeologie West-Friesland een grote boerderij uit de zestiende-zeventiende eeuw opgegraven. De boerderij is bijzonder omdat deze buiten de Westfriese Omringdijk stond, slechts gescheiden van de Zuiderzee door een lage zomerdijk. De funderingen van de boerderij waren nog redelijk gaaf aanwezig. Rondom de boerderij is fraai huishoudelijk afval zoals versierde borden, maar ook een Sint-Jakobsschelp en fraai glaswerk gevonden.

>

Vondsten in het veenmoeras

Begin 2015 is het provinciaal archeologisch depot van het voormalige rijstpakhuis Mercurius in Wormer naar een nieuw gebouw in Castricum verhuisd. Daar, in het ‘Huis van Hilde’, kunnen archeologische schatten beter worden geconserveerd en tentoongesteld. In heel Noord-Holland zijn er bijzondere bodemvondsten gedaan, ook in de moerasachtige Zaanstreek zelf, die veel vertellen over de Friezen.

>