Wie vandaag instapt bij de Museumtramlijn Amsterdam, maakt niet alleen een tocht langs het Amsterdamse Bos, maar ook een reis door de geschiedenis. De typische lijnkleuren, rinkelende bellen en ouderwetse banken brengen een verdwenen tijdperk tot leven. Nostalgie ten top, zeker voor liefhebbers van spoorweghistorie.
>Op zaterdag 7 februari 2026 geeft Rob Ammerlaan een lezing over Amstelporselein bij de Vereniging Historisch Amstelveen. Rob geldt als een kenner van dit bijzondere porselein en is de auteur van het recent verschenen boek ‘Amstelporselein in beeld, Ouder-Amstel 1784-1809, Nieuwer-Amstel 1809-1814’.
>
1 min
Al voor de aanleg van het Amsterdamse Bos bestond Boerderij Meerzicht. Het beroemde pannenkoekenhuis dateert uit de negentiende eeuw, toen het nog een theeschenkerij was waar wandelaars graag even uitrustten. Drie generaties eigenaars hebben het veenlandschap om hen heen zien transformeren tot het bloeiende bos van nu.
>Dit jaar is het 80 jaar geleden dat de Tweede Wereldoorlog (1940-1945) ten einde kwam en sindsdien vieren we onze vrijheid. In Amstelveen zullen Vereniging Historisch Amstelveen en René Kok (Facebookpagina ‘Amstelveen tijdens de bezetting’) bij dit belangrijke jubileum stilstaan met een mooie expositie en een aantal boeiende lezingen.
> 2 min
Voor de serie ‘Binnenkijker’ van Boerderijenstichting Noord-Holland gaat agrarisch erfgoed specialist Anna Groentjes op bezoek bij bijzondere stolpboerderijen. Trotse eigenaren vertellen haar alles over de geschiedenis en het interieur van de stolp. De interieurs verschillen nog meer van elkaar dan de buitenkanten. Bij woonboerderijen zien we de zoektocht naar het toepassen van nieuwe functies, op basis van de oorspronkelijke indeling. Deze keer reist Anna af naar stolpboerderij Kerkzicht in Nes aan de Amstel.
>Een spoorwegstation zonder rails is als een molen zonder wieken. Een aardige herinnering, maar toch mis je iets. Zo’n station staat in Uithoorn. Je mag er het etiket rijksmonument op plakken, maar dat voelt als een troostprijs. De laatste trein met passagiers reed in 1950 hier uit beeld. Als een toverfee kust de Amsteltram dit station weer wakker. De rails ligt er al, de tram komt hier deze zomer.
>De Dorpskerk in het oude hart van Amstelveen is waarschijnlijk al het vierde kerkgebouw op deze plek. De opeenvolgende godshuizen bepalen hier al acht eeuwen lang het aanzien van het Dorpsplein én het ritme van het leven. Hoewel het huidige gebouw na herbestemming niet meer als kerk in gebruik is, zijn er nog veel oude elementen intact gebleven. Deze vertellen ons over de geschiedenis van ‘Nieuwer-Amstel’, zoals Amstelveen tot 1964 heette.
>Dirk Frederik Tersteeg (1876-1942) maakte een eeuw geleden naam als een pionier van wat men toen de Nieuwe Architectonische Tuinstijl noemde. Hij verfoeide parken met slingerpaden en rustieke bruggetjes. Wandel even mee door parken in Bussum en Amstelveen die Tersteeg heeft ontworpen. En geniet van de mooie zichtlijnen.
>Waar nu het hart van de Randstad driftig klopt, dommelde eeuwen geleden uitgestrekt waterland onder brede wolkenluchten. Dijkweggetjes doorsneden het Amstellandse meren- en plassengebied. Wie indertijd van Amsterdam naar Leiden reisde, keek uit over Legmeer en Haarlemmermeer. Water, alom water. Totdat midden negentiende eeuw het Haarlemmermeer werd leeg gepompt. Het Legmeer klotste en kabbelde nog als vanouds. Exact 150 jaar geleden maakte koning Willem III daar met een pennenstreek definitief een eind aan.
>Noord-Holland kent veel plaatsen met bijzondere namen. Van sommige is de oorsprong snel vast te stellen, bij andere is het nodig om wat dieper te graven in het verleden. In deze serie verhalen onderzoeken we elke maand een andere regio van onze provincie, om achter de herkomst van de lokale plaatsnamen én bijnamen van de inwoners te komen. Deze maand: Amstelland en Meerlanden.
>Welke plaats vind jij het meest kenmerkend voor Noord-Holland? Dikkie de Vries uit de gemeente Aalsmeer hoeft er niet lang over na te denken: ‘Wat ik kenmerkend vind voor Amstelland? De Amstel natuurlijk.’ Wandel in gedachten mee langs de oevers van de Amstel, door de dorpen Nes en Ouderkerk.
>Soms kan je er tijdelijk niet op uit trekken om een frisse neus te halen. Ga dan in gedachten even mee op een tochtje door diverse eeuwen – een tour voor thuis. Van het weilandje bij een torenfort naar de middeleeuwse heerlijkheid Calslagen. Dat doen we in twee etappes. Vandaag is de vraag: waarom doet de vlag van een bloemendorp denken aan een aardbei?
>Frisse lucht, groen, weidse luchten – daar heb je tijdens een pandemie behoefte aan. Wandel daarom even mee met natuurliefhebber Jac. P. Thijsse. Op naar de Koenenkade bij de Nieuwe Meer. Hier bedacht Thijsse zijn bosplan.
>Even de spreekwoordelijke ‘frisse neus halen’ is er soms noodgedwongen niet bij. Maar loop of fiets dan in gedachten even mee met een mooi tochtje van de Berlagebrug in Amsterdam naar de Bullewijk in Ouderkerk aan de Amstel. Pakweg tien kilometer met verrassende verhalen. Deel 4: van Ouderkerk naar Ouderkerk.
>In het Amstelveense deel van Ouderkerk, aan de Amsteldijk Zuid, is De Oude Molen een tastbare herinnering aan een ooit levendige bedrijfstak. De watertoren, eigenlijk een blustoren, was een onmisbare voorziening bij deze hoogst explosieve fabriek. Voor Ouderkerkers was de kruitfabriek tegelijkertijd ramp én zegen. Velen vonden er een bestaan, altijd was er de angst voor ontploffingen.
>Dat zie je niet vaak: een museum met een Tomadorekje aan de wand. Wat heeft dat te maken met glassculpturen en beelden? Omdat de directeur van Tomado moderne kunst verzamelde. Zijn collectie is te bewonderen in een museum waar beeldhouwer Verschoor zijn huiskamer heeft.
>Twee heuvels in het groen. Hemelsbreed enkele honderden meters van elkaar gelegen. De hoge ligt in het Amsterdamse Bos, de kleine heeft zich verscholen in een park. Beide hebben te maken met Jac. P. Thijsse. Hoe dat zo?
>Van Amsterdamse bolussen tot luilakbollen en een hylikmaker. Elke stad of streek in Noord-Holland kent zijn eigen zoete lekkernij die van generatie op generatie is doorgegeven, aangepast en geperfectioneerd tot een smakelijk streekgerecht waar iedereen wel van zou willen smullen. Verwarm je oven maar alvast voor en lik je vingers af, of wacht tot je de garde mag schoonlikken. Laat de welkome geur van gesmolten boter, versgebakken brood en een afkoelende cake de keuken vullen. Hieronder staan vijf bijzondere recepten uit het culinaire erfgoed van Noord-Holland.
>‘Arme mensen hebben arme kinderen. Hun lot was vroeger zo mogelijk nog benarder dan dat van volwassenen. Dat gold in versterkte mate voor weeskinderen of kinderen die in de steek waren gelaten; zij misten elk houvast en bescherming. Zij werden ondergebracht in plaatselijke weeshuizen. De kosten die daaruit voortvloeiden waren als regel voor rekening van gemeentelijke armbesturen. Deze kosten rezen de pan uit, vonden Koning Willem I en zijn raadgevers omstreeks 1820. Er was daarom een slim plan uitgedacht en ook tot uitvoering gebracht.’ Voor rtvAmstelveen vertelt Peter van Schaik in zijn historische column hoe kinderen uit armlastige gezinnen gedwongen naar Veenhuizen werden getransporteerd. Velen stierven daar.
>Søren Ludvig Movig is vrijwel elke zaterdag te vinden op buitenplaats Wester- Amstel. Voor hem is Wester- Amstel een paradijselijk landschap dat ondanks zijn lange geschiedenis in essentie hetzelfde is gebleven.
>