Overveen

Overveense tekenleraar ontwierp het sprookjesbos in de Efteling Vondst van de maand: Groot Olmen Oorlog aan zee Landgoed Elswout: steenrijke weduwe redde de Nederlandse Bank Eerebegraafplaats te Bloemendaal Van Ouds het Raadhuis in Overveen Kennemerland: middeleeuwers in de Kennemer-duinen

Overveense tekenleraar ontwierp het sprookjesbos in de Efteling

Iedereen kent de tekeningen van Anton Pieck. De sprookjesachtige creaties van deze veelzijdige tekenleraar uit Overveen stonden model voor het sprookjesbos in de Efteling. Pieck beschouwde zijn werk voor het Brabantse attractiepark als ‘het dierbaarste avontuur in zijn leven’.

>

Vondst van de maand: Groot Olmen

Elke maand presenteert Huis van Hilde, het archeologiecentrum van de provincie Noord-Holland, de vondst van de maand. Daar krijgen deze bijzondere bodemvondsten een eigen vitrine, op Oneindig Noord-Holland worden ze met een verhaal in het zonnetje gezet. Deze maand staat Groot Olmen centraal.

>

Oorlog aan zee

Onder het zand en de planten in Kennemerland liggen bunkers, muren en vestingwerken verscholen. Ze maken deel uit van een hele rits kustverdedigingswerken die de Duitsers tijdens de Tweede Wereldoorlog hebben gebouwd. Veel restanten zijn afgebroken en daarmee uitgewist. Ook namen die herinnerden aan de oorlog werden na de oorlog veranderd. Het Moffenpad bij Castricum werd bijvoorbeeld omgedoopt tot de Stille Strandweg. Toch zijn er nog genoeg sporen van de oorlog te vinden.

>

Bezoekerscentrum De Kennemerduinen bij Overveen

Het bezoekerscentrum De Kennemerduinen van Nationaal Park Zuid-Kennemerland is geopend in 2013. Het ontwerp van het gebouw is gebaseerd op de plattegrond van een vroegmiddeleeuws huis dat gevonden werd tijdens de opgraving in duingebied De Kennemerduinen, bij Groot Olmen. In het bezoekerscentrum is een maquette te vinden van hoe het huis er tijdens de bewoning kan hebben uitgezien en zijn animaties van de bouwwijze van het huis te bekijken. De originele potscherven die de boswachter ontdekte bij Groot Olmen zijn ook tentoongesteld. In het bezoekerscentrum vindt u ook een tentoonstelling over de natuur in het duingebied.

>

Groot Olmen

Door ingrijpende natuurontwikkeling in het duingebied bij Overveen kwamen bij toeval sporen tevoorschijn uit een archeologische periode waarover we tot dan slecht waren geïnformeerd. Het gaat om de periode die tussen 350 en 600 ligt. West-Nederland is dan bijzonder dun bevolkt en de kans op het vinden van intacte nederzettingen uit die tijd is erg klein. Als die nederzettingen, zoals bij Groot Olmen, ook nog in een later door duinen overstoven gebied liggen, wordt de kans op ontdekking wel heel klein. Doordat de humeuze laag werd verwijderd om de bodem te verschralen, kreeg de wind vat op het droge zand. De boswachter trof vervolgens een zandvlakte aan die geplaveid leek met middeleeuwse scherven. De opgraving van de vijftien plekken met archeologisch materiaal zou van groot belang blijken.
Lees verder

>

Rijnierse BV, ruim twee eeuwen een familiebedrijf

Rijnierse BV is trots op haar predikaat ‘hofleverancier’ dat in 1993 is verleend door Hare Majesteit Koningin Beatrix. We gaan even terug in de tijd en halen een paar feiten naar voren. In januari 1793 nam een zekere Simon Reinierse, inwoner van Haarlem, het woonhuis met winkel over van de timmermansbaas Willebrodus van Horstok, wonende te Tetterode (Overveen). Hij verzocht daarbij aan de Edele Groot Ambachtsheren zich als timmermansbaas te mogen vestigen, in plaats van gemelde Horstok. Hierop werd welwillend beschikt.

>

Landgoed Elswout: steenrijke weduwe redde de Nederlandse Bank

Met hulp van het Russische en Pruisische leger kwam in 1813 een einde aan de Franse bezetting. De Nederlandse handel en nijverheid hadden zware klappen opgelopen en de schatkist was leeg. Aan de nieuwe vorst, koning Willem I, de taak om het land er weer bovenop te helpen.

>

Landgoed Duinlust

Het huis Duinlust is, net als de oranjerie, modelboerderij en het Grote Huis op Elswout, ontworpen door architect Constantijn Muysken (1843-1922). Het huidige huis Duinlust is echter niet het eerste gebouw met die naam dat hier stond. In 1815 was Duinlust in handen van Jonkheer Jan Willem Druyvestein die er een witgepleisterd huis liet bouwen. In 1821 verkocht hij zijn bezit aan de Amsterdammer Thomas Atkins die het ook maar korte tijd in bezit had.

>

Kraantje Lek

Veel Amsterdammers van boven de veertig zullen in het huidige restaurant Kraantje-Lek moeiteloos het pannenkoekenhuis uit hun schooltijd herkennen. Met zijn witgepleisterde gevels en roodgroene luiken lijkt het oude huis zó afkomstig uit een romantisch plaatjesboek van tekenaar Anton Pieck. Waar de wonderlijke naam van het etablissement vandaan komt is niet bekend (maar er zijn veel grapjes over gemaakt).

>

Landgoed Elswout

De buitenplaats Elswout is een fantastische tijdscapsule. Wie door de toegangspoort aan de Elswoutlaan gaat, treedt vier eeuwen geschiedenis binnen.

De poort zelf dateert uit de zeventiende eeuw en hoorde bij de vroegste aanleg van Elswout die waarschijnlijk rond 1634 begon. In dit eerste deel van het park zijn echter nog meer restanten uit de Gouden Eeuw aanwezig. De statige oprijlaan waarop de eerste blik valt, is er daar een van. Maar ook de andere kaarsrechte lanen, die het park aan de voorkant in drie vakken verdelen, stammen uit die tijd. Tenslotte de twee koetshuizen, links aan de oprijlaan, zijn ook zeventiende eeuws. Hun architectuur is heel eenvoudig maar toch verfijnd.

>

Eerebegraafplaats te Bloemendaal

De jaren 1940-1945 zetten naast de rest van het land, ook de Kennemerduinen op hun kop. Het werd Sperrgebiet. De Duitsers bouwden veel oorlogsbouwwerken en legden betonnen wegen aan. Al tijdens de oorlogsjaren was bekend dat de nazi’s zonder enige vorm van proces verzetsstrijders executeerden in de duinen. In de zomer van 1945 kon in de duinen van Bloemendaal de trieste balans worden opgemaakt. In 45 grafkuilen verdeeld over zes verschillende plaatsen, werden de stoffelijke overschotten van in totaal 422 mensen gevonden. Van hen zijn 313 herbegraven op de Eerebegraafplaats bij Overveen, waaronder de bekende verzetsstrijdster Hannie Schaft.

>

Koningshof

De uitstraling van het huidige Koningshof wordt bepaald door het huis en bijgebouwen van architect Abraham Salm en de aanleg van Leonard Anthony Springer van rond 1900. De geschiedenis ervan is echter ouder en gaat terug tot zeker 1636. Uit die geschiedenis blijkt ook de verbondenheid met het aangrenzende Elswout.

>

Lindenheuvel

Lindenheuvel is een mooi voorbeeld van duinbeplanting vanaf de late achttiende eeuw. De huidige kleinschalige nieuwbouw doet niets af aan de natuurwaarde van het terrein.

>

Buytentwist

Ten oosten van de Bloemendaalseweg, tussen Overbeek en Bloemenheuvel, ligt de villa Buytentwist. Verder naar achteren ligt het gelijknamige volkstuincomplex. Ze zijn met elkaar verbonden door de geschiedenis van het terrein als blekerij en buitenplaats. De geschiedenis ervan gaat terug tot de vroege zeventiende eeuw.

>

Het verhaal van Kraantje Lek bij Overveen

Kraantje Lek is de naam van een historische plek in Nationaal Park Zuid-Kennemerland. Vissersvrouwen die in de 17de eeuw met emmers vis van de zee bij Zandvoort naar de Grote Markt in Haarlem liepen, hielden hier even rust. Vulden hun emmers bij een pomp aan met fris duinwater en namen zelf ook een slokje. Na hun stop bij Kraantje Lek vervolgden ze het Visserspad verder over buitenplaats Elswout naar herberg De Stinkende Emmer aan de rand van Haarlem. U begrijpt nu waarom deze zo heet.

>

De historie van Landgoed Elswout

Één van Nederlands mooiste en best bewaarde buitenplaatsen is Elswout, tegenwoordig beheerd door Staatsbosbeheer. Op deze 400 jaar oude buitenplaats zijn overal sporen uit het verleden te zien. De verschillende landschapsstijlen zijn tekenend voor afzonderlijke periodes en stijlopvattingen en de gebouwen herinneren aan de vele eigenaren die Elswout heeft gekend.  De statige oude bomen geven onderdak aan verschillende holenbroeders zoals de specht, boomklever en bosuil. Op de velden en onder de bomen bloeien in het voorjaar veel stinsenplanten. In de oude ijskelder huizen vleermuizen en op het landgoed groeien bijzonder veel paddenstoelen, waaronder zeer grote tonderzwammen.

>

Watertoren Overveen

In het waterwincomplex Overveen is een stuk fraaie architectuur- en techniekgeschiedenis te bewonderen. Blikvanger is het rijksmonument de watertoren. In het voormalige machinegebouw van de Haarlemsche Waterleidingen is bezoekerscentrum De Zandwaaier gevestigd. Nationaal Park Zuid-Kennemerland organiseert vanuit dit complex allerlei excursies en activiteiten in de buitenlucht. De nu werkloze toren zal in de toekomst weer toegankelijk zijn voor publiek. Eerst wacht een flinke restauratie.

>

De vroege middeleeuwen in Noord-Holland

De belangrijkste vraag voor archeologen en historici is lange tijd geweest of er een continuïteit in bewoning van Noord-Holland was tussen de Romeinse tijd en de vroege middeleeuwen, of dat er sprake was van een ontvolkt gebied gedurende de vierde en vijfde eeuw. Die vraag lijkt inmiddels beantwoord te worden.

>

Van Ouds het Raadhuis in Overveen

‘Van Ouds het Raadhuis’ in Overveen is een gebouw met een lang verleden. In de jaren vijftig en zestig bood het een tijdelijk onderdak aan mensen met een onzekere toekomst. Het was toen een opvangplaats voor pas aangekomen Indische Nederlanders. Zij waren gevlucht uit Indonesië, een land dat tot 1949 een Nederlandse kolonie was. Veel Indische Nederlanders zijn kinderen met een Nederlandse vader en een Ind(ones)ische moeder. In de koloniale tijd behoorden ze tot de groep Nederlanders. Die achtergrond bracht hen in het onafhankelijke Indonesië steeds meer in een hachelijke situatie. Ze vluchtten naar het oude moederland, een land waar de meesten van hen nog nooit geweest waren.

>