Buytentwist

Ten oosten van de Bloemendaalseweg, tussen Overbeek en Bloemenheuvel, ligt de villa Buytentwist. Verder naar achteren ligt het gelijknamige volkstuincomplex. Ze zijn met elkaar verbonden door de geschiedenis van het terrein als blekerij en buitenplaats. De geschiedenis ervan gaat terug tot de vroege zeventiende eeuw.

Blekerij

In 1622 kocht Guillaume Bossu een blekerij met huis, boomgaard en grond in de ban van Tetterode, nu het gebied achter de Villa aan de Bloemendaalseweg 187. De blekerij bleef in bezit van de familie van Bossu tot het in 1707 werd het verkocht aan Hendrik van Beeck, eigenaar van de ten oosten daarvan gelegen blekerij.Hendrik van Beeck bezat door de aankoop de grond vanaf de Bloemendaalseweg tot aan de Delft. Het deel van de blekerij direct tegen de Bloemendaalseweg verhuurde hij. Op het achtergelegen rechthoekige terrein liet hij een tuin met buitenverblijf aanleggen. Dit zomerverblijf bestond uit een laag u-vormig gebouw en was bereikbaar via een oprijlaan vanaf de Bloemendaalseweg. In 1759 verkocht erfgenaam Hendrik Pieter van Beeck een deel van het terrein aan Dirk Tijsterman, het deel met het buitenhuis hield hij echter in bezit.

Buytentwist. Via Tuinbouwvereniging “Buytentwist”.

Villa’s

Aan het eind van de achttiende eeuw (1797) werden de delen weer verenigd met de aankoop van het terrein door Hendrik van Geenhuizen en Jan Bulters. De nieuwe eigenaren lieten het herenhuis slopen. Na hen kwam het terrein vervolgens in handen van Joseph Roelofs. De bij de blekerij horende droogberg aan de overzijde van de Bloemendaalsweg werd door hem in 1820 aan mr. Willem Otto Berg verkocht, die er de buitenplaats Bloemenheuvel op stichtte. In datzelfde jaar liet Roelofs een eenvoudig huis bouwen, ongeveer op de plek waar de huidige villa staat. De eerste steen van Roelofs woning uit 1820 is verwerkt in villa uit 1911.

Na Roelofs kwam Buytentwist in1851 inbezit van jhr. Pierre Herbert Bicker die getrouwd was met Johanna Christina Borski. Hij vergrootte het huis om het vervolgens te verhuren. Ook de volgende eigenaar, de familie Wickevoort Crommelin, deed dit. Daarnaast liet die familie het huis verhogen met een verdieping, waardoor een statig wit gepleisterd huis ontstond.

Blekerij Buytentwist. Via Tuinbouwvereniging “Buytentwist”.

Huidige huis en tuin

In 1911 werd het perceel met het herenhuis en de boerderij eigendom van Pieter Vuijk jr. Hij liet het negentiende-eeuwse huis afbreken en een nieuwe villa in de Engelse landhuisstijl bouwen naar ontwerp van de Haarlemse architect J. van den Ban. De tuin bij het huis werd door tuinarchitect Leonard A. Springer aangelegd en voorzien van een tuinmanswoning. In 1917 werd het nieuwe Buytenwist gekocht door mevrouw M.A. Honig, die er tot ver in de twintigste eeuw bleef wonen.

In 1979 is de villa door de gemeente aangekocht om er twaalf appartementen in bouwen. Het achterliggende terrein, waar ooit het herenhuis van Hendrik van Beeck lag, biedt nu plaats aan vele kleine buitenplaatsjes in de vorm van volkstuinen.Het huis wordt particulier bewoond en is niet publiek toegankelijk.www.buytentwist.nl de site van de tuinvereniging.Landschap Noord-Holland / Cultuur Compagnie.

Leuk weetje

Twee schilderijen van Jacob van Ruisdael (in Rijksmuseum en Mauritshuis) uit omstreeks 1670 geven een zicht vanuit de duinen op Haarlem. Het is mogelijk dat de blekerij op de voorgrond Buitentwist is met wellicht een stuk van De Beek.

Literatuur:

  • Christian Bertram, Noord-Hollands Arcadia. Ruim 400 Noord-Hollandse buitenplaatsen in tekeningen, prenten en kaarten uit de Provinciale Atlas Noord-Holland. Met een bijdrage van Erik A. de Jong. Alphen aan den Rijn: Canaletto, 2005, 74.
  • ‘Buyten Twist’. Haerlem Jaarboek 1963 (1964): 96-111.
  • ‘Buyten-Twist in effigie?’. Haerlem Jaarboek 1969 (1970): 184-185.

Publicatiedatum: 30/04/2012

Aanvullingen

Vul deze informatie aan of geef een reactie.

Plaats een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Vereiste velden zijn gemarkeerd met *. Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.