Wertheimpark in Amsterdam
Aan de rand van de Amsterdamse Plantagebuurt ligt een park van bescheiden afmetingen maar met een lange geschiedenis. Het park bezit een aantal monumentale bomen en twee bijzondere monumenten.
>Aan de rand van de Amsterdamse Plantagebuurt ligt een park van bescheiden afmetingen maar met een lange geschiedenis. Het park bezit een aantal monumentale bomen en twee bijzondere monumenten.
>De poort van de Hortus Botanicus, van oorsprong een medicinale plantentuin, dateert uit 1716. De hekpijlers zijn versierd met het gebeeldhouwde wapen van Amsterdam met de Andreaskruisen en het oude stadswapen met het Koggeschip. De poort, nu met een getralied hek, maar vroeger met dichte deuren, stond symbool voor een streng toelatingsbeleid.
>In het oosten van Amsterdam groeit een woonwijk op kunstmatige eilanden. IJburg is een innovatief project, dat ruimte moet geven aan 45.000 inwoners. Niet alle eilanden zijn al gerealiseerd, maar door de aanleg van de eilanden en het gebruik van vele bruggen heeft IJburg al internationale bekendheid gekregen. Met dit project laat Nederland opnieuw zien dat wonen onder de zeespiegel geen probleem hoeft te zijn.
>Een verlaten bedrijventerrein van 3,5 hectare groot dat dienst heeft gedaan als overslagstation, rangeerterrein en havengebied en bovendien pal naast een spoorlijn ligt; niet de eerste plek waar men zou willen wonen. Toch zijn alle woningen in de nieuwe woonwijk Het Funen verkocht of verhuurd. Deze groene woonwijk is een groot succes geworden en heeft bovendien door zijn bijzondere ontwerp de jaarlijkse Gouden Piramide architectuurprijs gewonnen.
>Voor de aanleg van het Flevopark in Amsterdam-Oost golden begin 20ste eeuw dienden steden als Parijs en Hamburg als voorbeeld. Hier werden stadsparken op basis van natuuruitgangspunten aangelegd. Zo ontstaan op initiatief van natuurbeschermer Jac. P. Thijsse omstreeks 1908 plannen om aan de rand van de Indische Buurt een park aan te leggen.
>De Westelijke Merwedekanaaldijk is een plek waar veel oudere Amsterdammers herinneringen op kunnen halen. In de eerste helft van de twintigste eeuw kon hier namelijk gezwommen worden in het “Gemeentelijke Zwembad Het Nieuwe Diep”. Dit zwembad was een openlucht zwembad dat in het Nieuwe Diep was aangelegd. Vanwege de lage entreeprijs, 3 cent, was het ook voor kinderen uit arme arbeidersgezinnen mogelijk naar het zwembad te gaan.
>P.C. Hooft is bij velen bekend als naamgever van Amsterdams’ duurste winkelstraat. Hier flaneren bekende en minder bekende Nederlanders met de bontkraag om de hals en de chihuahua in de tas. Weinig weten echter iets van de historische figuur P.C. Hooft. Pieter Corneliszoon Hooft leefde van 1581 tot 1647 en werd vooral bekend als dichter, schrijver en geschiedkundige. Vanaf 1609 woonde hij in het Muiderslot, wat hierdoor uitgroeide tot een culturele broedplaats.
>Als er iemand geassocieerd wordt met het bouwen in Amsterdam, is dat wel Floor Wibaut. Hij heeft zich jarenlang ingezet voor sociale woningbouw voor de minder bedeelden. De Amsterdamse Wibautstraat is naar hem vernoemd.
>Bij het zien van de prachtige huizen aan het Entrepotdok is het bijna niet voor te stellen dat ze ooit tot sloop veroordeeld waren. De vierentachtig monumentale pakhuizen werden tussen 1708 en 1829 gebouwd. De pakhuizen werden in de jaren 70 van de twintigste eeuw aangetast door brand en achterstallig onderhoud en kwamen daarom op de slooplijst terecht. Gelukkig werden de woningen toch gerestaureerd en omgebouwd. Tegenwoordig zijn de pakhuizen aan het Entrepotdok een beschermd monument.
>Amsterdam is omringd door een 135 kilometer lange verdedigingslinie: de Stelling van Amsterdam. Vanaf 1880 verdedigde deze kring van 46 forten en batterijen de stad tegen vijandelijke aanvallen. De eerste forten waren van baksteen, de latere van beton tegen het zwaardere geschut. Een onderdeel van deze verdedigingslinie is de Oranje-Nassaukazerne. Deze kazerne, het grootste gebouw van de linie, ligt aan de Singelgracht en is gebouwd in opdracht van Napoleon.
>‘Hele ritsen van zwarte zeeëenden dobberen op de baren, een zwarte streep op het vale zeetje en als ze opvliegen lijkt het, of er een groote zwarte slang over het water kruipt.’ De bioloog en natuurbeschermer Jacobus Pieter Thijsse schrijft deze observaties al in 1915 op terwijl hij aan de Diemerzeedijk bij Amsterdam staat. Thijsse is een van de grondleggers van ons bewustzijn van natuur- en landschapswaarden.
>Het Oostelijk Havengebied bestaat uit vijf eilanden, aangelegd vanaf het einde van de negentiende eeuw als zeehaven van Amsterdam. Door verschillende omstandigheden, zoals de opening van het Noordzeekanaal en de afsluiting van het IJ van de Zuiderzee, diende de haven maar kort zijn functie.
>Waar in de negentiende eeuw hard gewerkt werd aan grote schepen, is sinds een aantal jaren een bijzondere locatie in Amsterdam gerealiseerd. De Museumwerf ’t Kromhout vertelt het verhaal van de geschiedenis van de werf en de invloed van de scheepsbouw op de stad.
>In de Gouden Eeuw was de handelsvloot van de Republiek der Nederlanden groter dan die van Engeland en Frankrijk bij elkaar. De voorlopers van de Koninklijke Marine moesten deze vloot beschermen tegen buitenlandse oorlogsschepen en kapers. De grootste en machtigste was die van Amsterdam.
>Al het vee dat in de 17de en 18de eeuw per schip naar Amsterdam werd vervoerd, werd aan het eind van de Zeeburgerdijk ontscheept en verhandeld. Tussen de dijk en de plek waar nu de pijlers van de Amsterdamsebrug liggen, lagen de stallen om het vee onder te brengen als er niet direct een koper was. In 2002 werd het terrein archeologisch onderzocht.
>Het synagogencomplex aan het Jonas Daniël Meijerplein, nu het Joods Historisch Museum, vormde vanaf de 17e eeuw het hart van de joodse religieuze gemeenschap in Amsterdam. Voor een uitbreiding van het museum in 2007 werd de kruipruimte van de Nieuwe Synagoge verdiept. Om meer te weten te komen over de indeling en het gebruik van het gebouw, heeft Bureau Monumenten en Archeologie er archeologisch onderzoek uitgevoerd. Daarbij werd een mikwe, een bad voor rituele reiniging ontdekt.
>De Westerkerk is misschien wel de bekendste kerk van Amsterdam. En ook kennen de meeste mensen wel de Zuiderkerk. Iets minder bekend is de Noorderkerk, maar velen zullen wel op de Noordermarkt zijn geweest om plaats te nemen in één van de vele cafés in de Jordaan of om te winkelen op de lappenmarkt. Maar de Oosterkerk, die is er ook nog.
>De Plantagebuurt in Amsterdam ligt op steenworp afstand van het drukke centrum, maar heeft een totaal ander karakter. Statige gebouwen, veel groen en met de aanwezigheid van Artis en de Hortus is het een buurt waar veel Amsterdammers, zowel klein als oud zich ontspannen. Het gebied is al vanaf zijn ontstaan een plek gewest voor vermaak.
>De Hollandsche Schouwburg aan de Plantage Middenlaan heeft een beladen geschiedenis. Het gebouw begon als theater in een uitgaansbuurt, maar veranderde in de Tweede Wereldoorlog in een deportatieplaats voor Amsterdamse joden. Tegenwoordig is het gebouw zowel een monument ter nagedachtenis aan de slachtoffers van de jodenvervolging als een educatief centrum.
>Op het Jonas Daniël Meijerplein in Amsterdam staat sinds 1952 een beeld en monument ter herdenking van de Februaristaking, het eerste grote protest van de Nederlandse bevolking tegen het antisemitisme en de deportatie van de joden. Het beeld stelt een staker voor: een robuuste onverschrokken havenarbeider, met opgestroopte mouwen en een trotse houding. De Dokwerker staat symbool voor het verzet van ‘de kleine man’ tegen een grote macht.
>