Bankraskerk, monument van Samen Op Weg

Ietwat verscholen in Bankras, een naoorlogse wijk van Amstelveen, staat een kleine beboste heuvel. Deze heuvel ligt precies tussen twee kerkgebouwen. Het ene gebouw is de rooms-katholieke Titus Brandsma-kerk. Het andere gebouw is de protestantse Bankraskerk. In de Bankraskerk is kerkgeschiedenis geschreven.
Het was de eerste kerk in Amstelveen waar hervormden en gereformeerden samen éénkerkgebouw deelden.
In 2004 gingen de Nederlandse Hervormde Kerk, de Gereformeerde Kerken in Nederland en de Evangelisch-Lutherse kerk van Nederland op in de huidige Protestantse Kerk in Nederland. Daar is een lange geschiedenis aan vooraf gegaan.

Kerkklok roept gelovigen

De Bankraskerk verrees in de naoorlogse wijk Bankras-Kostverloren. Dit was de eerste kerk die hervormden en gereformeerden deelden.Collectie Evert Zuiderent, Amstelveen.

Kerkklok roept gelovigenKerkklok roept gelovigen

In de negentiende eeuw scheidden zich twee grote groepen gelovigen af van de Nederlandse Hervormde kerk. Die zou op leerstellig gebied te verwaterd zijn. De eerste uittocht was de Afscheiding in 1834 onder leiding van ds. Hendrik de Cock. De tweede uittocht was de Doleantie in 1886 onder leiding van Abraham Kuyper. In 1892 gingen Afscheiding en Doleantie samen onder de naam Gereformeerde Kerken in Nederland. In de eerste helft van de twintigste eeuw vormden de gereformeerden een krachtige zuil met onder meer een eigen universiteit (de Vrije Universiteit te Amsterdam).

De Achttien en Samen Op Weg

In 1961 kwamen negen hervormde en negen gereformeerde predikanten met een verklaring. De Achttien, zoals ze al snel genoemd werden, stelden dat de gescheidenheid van hervormden en gereformeerden niet langer geduld kon worden. De jaren zestig van de twintigste eeuw waren een tijdperk van groot oecumenisch élan. De oproep van de Achttien vond dan ook brede weerklank in Nederland. Op veel plaatsen gingen hervormden en gereformeerden contact zoeken, samenwerken en zelfs op gezette tijden gezamenlijke diensten houden. Dit proces van toenadering kreeg al snel de naam Samen op Weg. Later sloot ook de lutherse kerk zich bij dit proces aan. Het resulteerde uiteindelijk in de genoemde fusie van 2004.

Toren zonder klok

De klok van de Bankraskerk luidt niet meer. Deze kerk was gebouwd aan de voet van wat eens een vuilnisberg was. Op het huisvuil van vroeger ligt nu een groen park, midden in de wijk Bankras-Kostverloren.Foto JMP.

Toren zonder klokToren zonder klok

In de nieuwe Amstelveense wijk Bankras namen de hervormden en de gereformeerden een voor die tijd een zeer opmerkelijk besluit. Ze namen de in 1971 gereed gekomen Bankraskerk gezamenlijk in gebruik. De Bankraskerk was dus van meet af aan een Samen Op Weg-kerk. De zondagse kerkdiensten weden gezamenlijk gehouden en zelfs Doop en Avondmaal werden gezamenlijk gevierd. De Bankraskerk was van meet af aan dus oecumenisch gezind en onderhield dan ook hartelijke contacten met de katholieke Titus Brandsma-kerk aan de andere kant van de heuvel.

Het einde

De Bankraskerk was ook de laatste Protestantse kerk die in Amstelveen gebouwd zou worden. In de jaren daarna sloeg ook in Amstelveen de ontkerkelijking toe. In 2010 werd de Bankraskerk aan de eredienst onttrokken.Peter Lichtenveldt (i.s.m. red. Oneindig Noord-Holland).

Publicatiedatum: 18/10/2011