Van kolossale verdedigingswerken en verlaten fabriekshallen tot luisterrijke kerkgebouwen en knusse stolpboerderijen. Noord-Holland is rijk aan monumenten in alle soorten en maten, sommige op het eerste gezicht misschien onbeduidend, andere het pronkende middelpunt van een historische binnenstad. Achter elke houten deur of stenen muur schuilt een fascinerend verhaal.
Monumenten die door de provincie zijn aangewezen, zijn sinds kort nog beter herkenbaar door een provinciaal monumentenschildje. Met het monumentenschildje wil de provincie eigenaren bedanken voor hun inzet en helpen meer bekendheid te geven aan ons provinciale erfgoed.
Al dertig jaar lang staat de Grote Kerk in de weg, middenin het centrum van Hoorn. Nu wordt het gesloten en ietwat bedompte gebouw getransformeerd tot open en gastvrije plek: een hotel, restaurants en mogelijk een bierbrouwer en kaasmakerij moeten het plein weer tot leven wekken.
>
3 min
Malende wieken. Vanaf de Amsteldijk zag je in de tijd dat de Bovenkerkerpolder droog werd gelegd tientallen wieken draaien. De klus was zo immens dat steeds meer molens nodig waren.
> 2 min
Het sluiscomplex dateert in aanleg uit 1597 en is gebouwd als uitwaterings- en tijsluis ten behoeve van de Zijpe- en Hazepolder. Waarschijnlijk is het in 1630 herbouwd. Tegenwoordig is het in gebruik als dubbelkerende schutsluis tussen de Zijpe- en Hazepolder en de Anna Paulownapolder. Ook is het een uitwateringssluis van de Schermerboezem. Het complex bestaat uit een sluis met vaste brug en een sluiswachterswoning.
> 3 min
De watertoren in Wieringerwaard is een architectonische parel met een rijke geschiedenis. De toren werd ontworpen door de architecten B.F. van Nieveld en W. Mensert en gebouwd tussen 1927 en 1928. Met een hoogte van 51,3 meter is het de hoogste watertoren van Noord-Holland. Tot 1996 vervulde hij zijn oorspronkelijke functie als watertoren. Een jaar later kwam het markante bouwwerk in particuliere handen. Voor veel inwoners van de Wieringerwaard is het veel meer dan een monument: “Als we de watertoren kunnen zien, dan zijn we bijna thuis.”
> 2 min
Meer dan honderd jaar oud is de prachtig gerestaureerde watertoren aan de Middenweg. Een herkenningspunt en baken voor Nieuwediepers, niet meer weg te denken uit het straatbeeld van Den Helder. Liefhebbers spreken nog steeds over de ‘nieuwe’ watertoren, niet te verwarren met de oude watertoren. In 1856 verwelkomde Den Helder deze als eerste watertoren van Nederland op haar grondgebied. Alleen de nieuwe toren staat nog fier overeind.
> 3 min
Tijdens het verblijf van keizer Napoleon Bonaparte in Noord-Holland in oktober 1811 maakten ook de steden en dorpen in Kennemerland kennis met hun nieuwe heerser. Al was het maar kort, want Napoleon hield van opschieten. Meestal was hij in een flits voorbij. Zijn broer, koning Lodewijk Napoleon, deed het enkele jaren eerder kalmer aan. Hij logeerde enige tijd in het voorname Huis Barnaart in Haarlem, een fraai voorbeeld van de Empirestijl.
> 4 min
Het is druk bij de bioscoop. De kaartverkoop voor de nieuwste film is zojuist begonnen. De dames en heren zijn chique gekleed, ze gaan samen een avondje uit. Eenmaal binnen word je door een dame met een zaklantaarn naar je plek begeleid. In de jaren dertig is er nog geen televisie en de bioscoop heeft een unieke positie.
> 2 min
Het mag een klein wonder heten dat de Witte Boerderij nog aan de Hoofdvaart in Hoofddorp staat. Het is een van de weinige monumenten uit de pioniersjaren van de polder. Van alles is in de loop van de laatste anderhalve eeuw overhoop gehaald, verschoven en gesloopt in Haarlemmermeer. Maar deze boerderij heeft alle vernieuwingsdrift weten te doorstaan. En dan te bedenken dat de hoeve nooit een naam heeft gekregen. Tot de boerderij in 1938 in het wit werd gestoken.
> 4 min
Ten noorden van de Zeeweg in Bergen aan Zee ligt een hoge duintop, waarschijnlijk opgestoven na de strijd die in 1799 woedde tussen de Russen en de Fransen. Hier kocht de Baarnse tabakshandelaar August Janssen in 1916 een groot, vrijwel kaal duingebied van de familie Van Reenen om zijn plannen voor een buitenhuis te verwezenlijken. Kosten noch moeite zijn gespaard bij de bouw van deze door de gebroeders Van Gendt ontworpen villa, die vele jaren beeldbepalend is geweest voor Bergen aan Zee.
> 3 min