Michaëlskerk Oosterland

De geheel uit tufsteen opgetrokken Michaëlskerk dateert uit de vroege twaalfde eeuw en is daarmee een van de oudste kerken van Nederland. Voor die tijd stond er op dezelfde plek een houten kerkje dat, zoals op een bord in de kerk te lezen valt, ‘ontwijd werd door de heidensche Noormannen’.

Kerkgebouw

Zowel het kerkgebouw als de toren zijn gebouwd in de Romaanse stijl. Het brede eenbeukige schip, de circa 80 cm dikke muren, de kleine rondboogvensters en de forse vierkante toren zijn kenmerkend voor deze stijl.

Achtkantige kerktoren

De kerk, oorspronkelijk katholiek en gewijd aan de heilige Michaël, beschermer tegen het kwaad, is meermalen verbouwd en gerestaureerd, waaronder in de 19e eeuw door Pierre Cuypers, architect van het Rijksmuseum in Amsterdam. Bij de laatste restauratie (1990–1994) is ervoor gekozen de kerk zoveel mogelijk in de originele staat terug te brengen en te herbouwen. Hierbij is ook het Romaanse koor, dat geheel verdwenen was, op de oorspronkelijke fundering van zwerfkeien herbouwd. Opvallend is de gemetselde achtkantige spits van de kerktoren, een van de weinigen in zijn soort in Nederland.

Geuzenaanvoerder

Een van de bezienswaardigheden in de kerk is het grote, met zilver beslagen zwaard van edelman en geuzenaanvoerder Willem Bloys van Treslong die aan het begin van de Tachtigjarige Oorlog (1568–1648) tegen de Spanjaarden strijdt. In maart 1572 raakt Bloys van Treslong met drie van zijn schepen vastgevroren in het ijs bij Wieringen. Na een strooptocht over het eiland komen zijn manschappen tegenover een legertje woedende Wieringer boeren te staan, die zeventien van hen doden. Treslong komt verder in het nauw als zijn schepen worden belaagd door Spaanse soldaten. Hij vindt de Wieringers bereid zijn schepen los te hakken uit het ijs – in ruil voor zijn erewoord dat hij hen nooit meer lastig zou vallen. Als onderpand voor die belofte moet hij zijn zwaard achterlaten. Treslong ontkomt en voert kort daarna, op 1 april, de watergeuzen aan bij de bevrijding van Den Briel.

Ondergronds gangenstelsel

Het verhaal dat de kerk via een ondergronds gangenstelsel verbonden zou zijn geweest met het klooster van Vatrop, is nooit bewezen. Er bestaan geen overblijfselen of sporen van een dergelijke gang noch van een klooster in het naburige Vatrop, een van de oudste woonkernen van Wieringen.

Rijksmonument

De Michaëlskerk, die sinds 1972 op de lijst van rijksmonumenten staat, doet tegenwoordig dienst als oecumenisch centrum.

Links

http://www.regiocanons.nl/noord-holland/noordkop/zwaard-van-bloys-van-treslong
http://www.michaelskerk.org
http://bijzondernederland.blogspot.com/
http://www.waddenwandelen.nl
http:/www.landschapnoordholland.nl

Waddenwandelen, 1200 km wandelmogelijkheden rondom het wad

Dit verhaal is geplaatst door Landschap Noord-Holland, ten behoeve van het wandelnetwerk “WADDENWANDELEN”. Waddenwandelen is het grootste wandelpadennetwerk in Nederland, Het ontsluit de mooiste cultuurlandschappen rond het Werelderfgoed Waddenzee.

Publicatiedatum: 25/10/2013