Naar aanleiding van het 145-jarig bestaan van de Stelling van Amsterdam wordt op 14 maart een symposium georganiseerd. Medewerkers van fortbeheerders (bv. gidsen en communicatie), overheden (cultuur, erfgoed en ruimtelijke ordening) en andere geïnteresseerden zijn van harte welkom.
>
3 min
Het Molenmuseum presenteert vanaf 10 januari 2026 de nieuwe tentoonstelling Het Kalf en de Waterwolf, over de ontstaansgeschiedenis van de Kalverpolder: het bijzondere gebied waar het Molenmuseum, de molens, de Zaanse Schans en het Zaans Museum samenkomen. De tentoonstelling laat zien hoe mens en water eeuwenlang met elkaar in strijd én samenwerking waren.
> 1 min
Kleine grachten, pittoreske bruggetjes en een eeuwenoude binnenstad omringd door water: veel Amsterdamser kan het niet klinken toch? Totdat je de plaatjes van Venetië uit dezelfde tijd ziet. Amsterdam wordt ook ‘het Venetië van het Noorden’ genoemd. Andersom vonden de Venetianen het ook een eer om met Amsterdam te worden vergeleken. De twee steden onderhielden onderling een gezonde concurrentie maar ook veel gelijkenissen.
>Van 1894 tot 1932 heeft in het Haarlemse Frederikspark het ‘Wilhelmina Brongebouw’ gestaan. Aanvankelijk als kuuroord met een badhuis en drinkhal waarvoor het water werd aangevoerd vanuit een toevallig ontdekte bron in Vijfhuizen. Nadat rond 1900 de watertoevoer werd afgesloten, bleef het brongebouw in gebruik als cultureel centrum voor concerten en tentoonstellingen. Het water werd ook in flesjes op de markt gebracht als Hollandia-bronwater. Van 31 januari tot 27 april is in Verwey Museum Haarlem een kleine tentoonstelling over het Haarlems Brongebouw te zien.
> 2 min
Ontdek vanaf vandaag in het Zuiderzeemuseum meer over het watergebruik van toen en nu. Bekijk de historische objecten en hun hedendaagse tegenhangers: van wasteil en pispot tot recycledouche en waterbesparend toilet. Er zijn aanvullend verschillende lezingen, de familievoorstelling Woelig water en een waterrijk Bord vol verhalen.
> 2 min
In de Ringvaart van de Haarlemmermeerpolder liggen twee damsluizen die bij de Stelling van Amsterdam horen. Deze sluizen moesten vroeger helpen om het gebied nabij Haarlem gemakkelijker onder water te zetten bij een vijandelijke aanval.
>Waar nu het hart van de Randstad driftig klopt, dommelde eeuwen geleden uitgestrekt waterland onder brede wolkenluchten. Dijkweggetjes doorsneden het Amstellandse meren- en plassengebied. Wie indertijd van Amsterdam naar Leiden reisde, keek uit over Legmeer en Haarlemmermeer. Water, alom water. Totdat midden negentiende eeuw het Haarlemmermeer werd leeg gepompt. Het Legmeer klotste en kabbelde nog als vanouds. Exact 150 jaar geleden maakte koning Willem III daar met een pennenstreek definitief een eind aan.
>Nooddorpen, woonscholen, tuindorpen en luxe woonwijken, het hoort allemaal bij de geschiedenis van Amsterdam-Noord, waar inmiddels 100.000 mensen wonen. Pieter Roemer (68) woont er en mag over zijn stadsdeel graag boekjes maken, die hij in eigen beheer uitgeeft.
>De Zuiderzeeballade was in de jaren 1960 een regelrechte hit en staat sindsdien in ons collectieve geheugen gegrift. Het weemoedige lied over een grootvader en zijn kleinzoon wordt nog steeds uit volle borst meegezongen. Maar wie schreef dit lied en waarom? Ga met ons mee op reis naar de ‘goeie ouwe tijd’, toen het IJsselmeer nog de Zuiderzee was.
>Toen Alva de tiende penning probeerde in te voeren stuitte hij op groot verzet. Met de steun van de uitgeweken calvinisten naar Duitsland verwierf Prins Willem van Oranje een leger om Alva te verjagen. In de slag bij Heiligerlee in 1568 behaalde zijn broer Lodewijk een overwinning op de Spanjaarden, maar kort daarna werd hij verslagen door het Spaanse leger onder Alva. Daarop werd het plan beraamd enige steden te veroveren. Daartoe stelde Oranje zich in verbinding met de watergeuzen en vond ook voor korte tijd steun bij Koning Karel van Frankrijk.
>In 1865 werd Simon Wolf Josehpus Jitta voorzitter van de in 1863 opgerichte Amsterdamsche Kanaal Maatschappij. Deze had tot doel Amsterdam door middel van een kanaal met de Noordzee te verbinden.
>Slechts weinig mensen weten dat er in de Haarlemmermeer een bron bestond, die voortdurend een grote hoeveelheid water opbracht met bijzondere geneeskrachtige eigenschappen. Als tafelwater hoefde het voor Spa niet onder te doen.
>Leven met het water is één van de thema’s van het themajaar Ode aan het Landschap (2021). Als fotografiestudent was Koen van der Lee in de gelegenheid om hierop in te haken met een fotoserie over de dreiging van het water. Speciaal voor Oneindig Noord-Holland toont hij hier de fotoserie ‘Dreigend Water / De Golf van Damocles’, gemaakt op Marken in februari 2021.
>Bij Fort Aalsmeer, onderdeel van de Stelling van Amsterdam, lag een complex netwerk van sluizen en kanalen. In oorlogstijd werden de kanalen gebruikt voor de toevoer van munitie naar het fort en in vredestijd maakten vooral plaatselijke boeren gebruik van het water voor het vervoer van suikerbieten. Bij oorlogsdreiging kon zelfs het zuidelijk gedeelte van de Haarlemmermeer ermee onder water worden gezet.
>Het Noord-Hollandse landschap is een betrekkelijk jong gebied, opgebouwd uit zand, klei en veen. Wind en water legden de basis voor de vorm, de mens deed de rest. Eeuwenlang oefende de Noordzee grote invloed uit op het kustgebied van de provincie. Maar dat is niet altijd zo geweest. Honderdduizenden jaren geleden was het gebied tussen Nederland en Groot-Brittannië geen water maar land: Doggerland. Een rijk landschap, waar mammoeten en mensen naast elkaar leefden.
>Eeuwenlang beschermen de oude zeedijken rond ’t IJ steden als Amsterdam, Haarlem, Zaandam en Beverwijk tegen het oprukkende water. En nu is hun geschiedenis in een boek vastgelegd.
>Het was op een mooie zondag ‘besaeyt met Menschen’ op de Spaarndammerdijk schreef Brederode (1585-1618). Hij had stadgenoten zien lopen over de dijk met zicht op het weidse polderland en het IJ. Even de stad ontvluchten – ook toen. Wandel (in gedachten) met Brederode mee de stad uit. De dijk op naar Spaarndam.
>Behoefte aan ruimte, frisse lucht? Wil je even de volle stad ontvluchten? Op de Diemerzeedijk verwaaien de duizelende aerosolen vast razendsnel. Loop, fiets – of ga in gedachten – mee met Rembrandt richting Diemerzeedijk. Even lekker uitwaaien.
>Het is een zonnige zomerdag in 1971 als één van de reactoren op de latex-afdeling van het chemische bedrijf Marbon begint te lekken. Een heftige explosie volgt, met rampzalige gevolgen. Voor de Amsterdamse brandweer betekent het de grootste ramp sinds de Tweede Wereldoorlog.
>In het kader van 200 jaar Noordhollandsch Kanaal schreef historicus Maarten Hell voor ons een aantal verhalen over de geschiedenis van dit bijzondere kanaal. Dit laatste verhaal gaat over de drijvende kracht achter de aanleg van het kanaal: ‘kanalenkoning’ Willem I.
>