Single in de 17e eeuw: het memorieboek van Maria van Nesse

Maria van Nesse (1588-1650) was een zelfstandige, ongehuwde vrouw in zeventiende-eeuws Alkmaar. Haar naam was bijna vergeten door de tand des tijds, totdat in 2019 haar unieke memorieboek werd teruggevonden in het Belgisch Rijksarchief. Dankzij haar nauwgezette aantekeningen behoort Maria nu tot een van de best gedocumenteerde personen van de zeventiende eeuw. In het kasboek beschreef ze niet alleen haar uitgaven, maar ook recepten, huishoudtips en andere aspecten van het dagelijks leven.

>

De Hollandse kraamkamer

De kraamtijd is een bijzondere periode voor een moeder en haar pasgeboren baby. Vroeger werd de komst van een nieuw gezinslid anders gevierd dan nu. Geen grote ooievaar in de tuin, maar een linnen lapje om de deurklopper. En voor het kraambezoek was er een glas kandeel (alcoholische drank) in plaats van een beschuit met muisjes. Tijd om een aantal bijzondere kraamgebruiken uit het verleden toe te lichten.

>

IFIKZ MaakMee Festival in het Molenmuseum

Ter gelegenheid van het 100-jarig jubileum van De Zaansche Molen organiseert IFIKZ 2025 in de herfstvakantie een week vol activiteiten die de ontwikkeling van de Zaansche molens tot de Zaanse industrie centraal zetten. Bezoekers kunnen tijdens het festivalweekend op 18 en 19 oktober verschillende (molen)ambachten ontdekken, oud-Hollandsche spelletjes doen, maar ook een paar onderdelen van de molenmakerij komen aan bod. Kunstenares Hanneke de Graaff geeft een workshop Papier van kleding, kleding van papier.

> 1 min

Start jouw stamboomonderzoek met Yory

Yory.nl is uitgegroeid tot het grootste platform voor stamboomonderzoek in Nederland. Met honderden leerzame artikelen, duizenden verwijzingen naar archiefbronnen, handige overzichten en tientallen uitlegvideo’s – allemaal gratis toegankelijk.

> 3 min

Stuk van de maand: een felicitatie uit een soes

Elke maand plaatst het Regionaal Archief Alkmaar een bijzonder archiefstuk uit de collectie in de schijnwerpers. Deze keer: een felicitatie die in 1802 gebakken zat in een soes. Op dit briefje van 12 november 1802 staat een versje met een felicitatie voor Aldert Boon uit De Rijp, ‘oud 80 jaar’. Het is maar een klein papiertje, van nog geen tien bij zeven centimeter. De reden voor het kleine formaat staat op de achterkant geschreven: ‘dit briefje is door Wessel Middelveld, bakker, in een soes gebakken’. Aan de vele vouwen in het papier is te zien dat het briefje inderdaad heel klein opgevouwen moet zijn geweest, zodat het verborgen kon worden in een soes.

> 2 min

De vrouw achter Pieter Teyler van der Hulst (1702-1778)

Iedereen in Haarlem kent wel Pieter Teyler van der Hulst (1702-1778) ofwel Teylers Museum. Als succesvolle zijdefabrikant en koopman liet hij bij zijn overlijden 2 miljoen gulden na. Voor die tijd was dat een godsvermogen, omgerekend naar nu is dat ongeveer 80 miljoen euro. In zijn befaamde testament stelde hij vijf directeuren aan, die het geld volgens zijn richtlijnen moesten besteden. Zo werd onder andere Teylers Museum en het Teylers hofje opgericht. Toch heeft niemand het nog over de vrouw die hem financieel heeft geholpen. Wie was de liefde van zijn leven?

>

IJmuider Zee- en Havenmuseum extra open in zomervakantie

Kom deze zomer met de hele familie naar het IJmuider Zee- en Havenmuseum! Tot 1 september is het museum geopend op woensdag, donderdag, vrijdag, zaterdag en zondag van 13.00 tot 17.00 uur.

> 3 min

Liefde voor het landgoed

Nederland kent ongeveer 1.200 kastelen en buitenplaatsen. Daarvan zijn er nog zo’n 600 in particulier bezit, waarvan de helft wordt bewoond door de eigenaar. In de nieuwe televisieserie ‘Liefde voor het Landgoed’ worden zes bijzondere bewoners van die Nederlandse kastelen en buitenplaatsen gevolgd. Zij hebben de missie om het familielandgoed te behouden voor de volgende generaties.

> 1 min

Zee- en Havenmuseum extra open in de voorjaarsvakantie

In de voorjaarsvakantie iets leuks doen samen met de (klein)kinderen? Het Zee- en Havenmuseum is van zaterdag 17 februari t/m zondag 25 februari iedere middag geopend van 13.00 tot 17.00 uur. Alleen op maandag is het museum gesloten.

> 1 min

Openhartige verhalen van drie Marokkaanse generaties in Alkmaar

Hoe is het de Marokkaanse migranten en hun nakomelingen vergaan die begin jaren zestig in Alkmaar neerstreken? Joke Bol was er benieuwd naar en sprak zowel Marokkanen van de eerste, tweede als derde generatie.

>

‘Toen die toko kwam, was ik opgelucht, eindelijk iets Indisch’

Amsterdam telt méér dan honderd toko’s. Veel toko’s verkopen Surinaams of Chinees eten, maar er zijn er ook met Indische en Indonesische gerechten, en die dreigen uit het Amsterdamse straatbeeld te verdwijnen. Dat blijkt uit een kleine, maar interessante tentoonstelling van het Amsterdam Museum,‘Toko Mokum’.

>

Yad Vashem onderscheiding voor de familie Jonker

Op 10 mei 1940 dacht Gré Timmerman (meisjesnaam Jonker) dat ze treinen buiten hoorde rijden, maar het waren de Duitsers die een luchtaanval uitvoerden op het militaire vliegveld in Bergen. Dit was voor haar het begin van de Tweede Wereldoorlog. Jaren na de oorlog heeft haar gezin een Yad Vashem onderscheiding ontvangen voor het helpen van joodse onderduikers. Oneindig Noord-Holland sprak met Gré Timmerman (88 jaar) over haar herinneringen aan de Tweede Wereldoorlog.

>

Johan, Volkje en de kinderen: hoofden op historische huizen

Levensecht kijken ze voor zich uit, de in steen vereeuwigde koppen op gevels van historische huizen. Doorgaans wordt aangenomen dat het slechts decoratief bedoelde gezichten zijn. Maar een nieuw boek laat zien dat er echte mensen achter de hoofden schuilgaan. Het zijn persoonlijke portretten van de echtparen die het huis lieten bouwen. In de Jansstraat in Haarlem bijvoorbeeld.

>

Emigreren naar Australië: de familie Lont “in den Vreemde”

In de jaren vijftig en zestig verlieten veel Nederlandse families hun land om elders een nieuwe toekomst op te bouwen. Ze emigreerden naar Australië, Canada, de Verenigde Staten of Nieuw-Zeeland. Zo ook de familie Lont uit Hippolytushoef, die op 11 februari 1953 uit Amsterdam vertrok met de MV Fairsea. John Lont vertelt in dit verhaal over hun reis en aankomst op 18 maart 1953 in de haven van Melbourne.

>

Rond 1700 kende Zuid-Afrika een Bloemendaal en Overveen

Marius van Nieuwkerk deed onderzoek naar zijn familiegeschiedenis in Zuid-Afrika en stuitte op een zeventiende-eeuwse Van Niekerk. In dit stuk beschrijft hij de relatie tussen deze Van Niekerk en de eveneens uit Nederland geëmigreerde Van Staden die stukken landbouwgrond naar Bloemendaal en Overveen vernoemde.

>

Gekaapte brieven uit de 17de en 18de eeuw

Wat geeft een beter beeld van de zeventiende en achttiende eeuw dan persoonlijke brieven? De verhalen van gewone Hollanders die de geschiedenisboeken niet hebben gehaald. Hun brieven werden door de Engelsen in beslag genomen op gekaapte Nederlandse schepen. Ze hebben hun bestemming nooit bereikt, maar worden nog steeds bewaard in het archief van de High Court of Admiralty in Londen. In het boek ‘Zeepost’ krijgen sommigen van hun een stem.

>

Komkommer, Komtebedde en Seldenthuis: een rondgang langs opmerkelijke familienamen

Aan sommige familienamen kun je aflezen waar de voorvaderen hun brood mee verdienden: Groenteman, Turfkruier of Goudsmit. Tenzij je voorvaderen een olijke bui hadden toen ze hun achternaam opgaven bij de burgerlijke stand, want dan zit het nageslacht opgescheept met koddige namen als Zondergeld of Seldenthuis.

>

Zaans bedrijf laat Nederlander ‘buitenlands’ eten

De bloei van handel en industrie in de Zaanstreek is voor een niet onbelangrijk deel te danken aan een aantal succesvolle doopsgezinde koop- en ambachtsfamilies. Het bekende ondernemersgeslacht Honig was één van hen. De familie was op meerdere fronten actief, maar is vooral bekend geworden van het gelijknamige voedingsmiddelenbedrijf.

>

De molenaarsfamilie van poldermolen K

De familie Bloothooft is een echte molenaarsfamilie. Ze hebben generaties lang op poldermolen K in de Schermer gemalen. Deze molen behoort in 1634 tot de eerst gebouwde poldermolens, maar wordt in 1645 verplaatst binnen diezelfde polder omdat hij niet effectief blijkt.

>

Honig Breethuis: thuis bij een Zaans koopmansgezin

Eind 1999 heropende het voormalige Zaans Historisch Museum zijn deuren als Honig Breethuis. De nieuwe naam verwijst naar de geschiedenis van het museumpand, dat tussen 1710 en 1892 werd bewoond door leden van de bekende ondernemersfamilies Honig en Breet. 

>