Op 12 maart ondertekenden de Historische Vereniging Heiloo en het Regionaal Archief Alkmaar in aanwezigheid van burgemeester Mascha ten Bruggencate een overeenkomst die het de historische vereniging mogelijk maakt de eigen collectie met de software van het Regionaal Archief online voor iedereen zichtbaar te maken.
>
2 min
‘Siet daer, dat geef ik u’. Met die woorden smeet de dronkenlap een bosje gras waarmee hij net z’n gat had afgeveegd naar Weyntje Schouten, de keurige vrouw van de Amsterdamse koopman Pieter Gerritsz Hooft. Het was op een zomeravond in 1639 en het gebeurde in de tuin van herberg De Hulk bij de Gaasp.
>Van kwetsbare nederzetting tot internationale havenstad: de tentoonstelling ‘De geboorte van de stad. Op zoek naar middeleeuws Amsterdam’ brengt de fascinerende vroegste geschiedenis van Amsterdam en haar inwoners tot leven. Dit jaar viert Amsterdam haar 750-jarig bestaan, gebaseerd op het tolprivilege van 27 oktober 1275 – het eerste document waarin Amsterdam wordt genoemd. Maar de tentoonstelling ‘De geboorte van de stad’ gaat verder terug. Want archeologische vondsten laten zien dat er al duizenden jaren mensen actief waren langs de Amstel.
> 2 min
Veertien Nederlandse oorlogsmusea hebben in een gezamenlijke brief aan minister Eppo Bruins van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) gevraagd om archieven over de Tweede Wereldoorlog zo snel mogelijk openbaar te maken. De musea vrezen namelijk dat de openbaarmaking vanwege privacykwesties onnodig lang op zich kan laten wachten.
> 2 min
Op 13 februari is de feestelijke opening van de tentoonstelling ‘De leeuw en het pistachenootje. Familiegeschiedenis door de ogen van Haarlemse kinderen’ in het Noord-Hollands Archief, in de Janskerk. Het is het resultaat van het inclusieve leerprogramma Ancestors UnKnown, waarin kinderen op zoek zijn gegaan naar hun familiegeschiedenis.
> 1 min
Dit voorjaar biedt het Regionaal Archief in Alkmaar opnieuw een gevarieerd publieksprogramma vol cursussen en activiteiten, met voor ieder wat wils. Naast vaste onderdelen, zoals de kennismaking met familieonderzoek en de beginnerscursus ‘Lezen van oud schrift’, is er een speciale bijeenkomst met tips over het zoeken naar personen in bronnen uit de Tweede Wereldoorlog. En, wegens succes herhaald: de cursus ‘Alkmaars Historie’.
> 2 min
Elke maand plaatst het Regionaal Archief Alkmaar een bijzonder archiefstuk uit de collectie in de schijnwerpers. Deze keer: een brief uit 1719 met een grafschrift op een overleden koolmeesje.
> 3 min
Een jaar of tien nadat ze met Wijnand Verhaar getrouwd is, wordt Maria Christina van Rhijn hartstochtelijk verliefd op een andere man. Het was het begin van een langdurige buitenechtelijke relatie waar zelfs een kind uit zou voortkomen. Deze affaire bleef niet onopgemerkt zoals blijkt uit verklaringen bij de notaris door familieleden en bekenden.
>Elke maand plaatst het Regionaal Archief Alkmaar een bijzonder archiefstuk uit de collectie in de schijnwerpers. Deze keer: een zeventiende-eeuws reglement van verzekeringskas de Zeevarende Buul uit Graft. De Zeevarende Buul (oftewel buidel) was een fonds waarbij vissers en zeevaarders uit Graft een verzekering konden afsluiten voor hun zeereis. In 1653 konden ze zich verzekeren tegen de belangrijkste gevaren van dat moment: Engelse kapers en ‘Turkse’ zeerovers, zo is te lezen in dit reglement. Het stuk laat ook mooi zien waar hun reizen zoal naartoe konden gaan.
> 2 min
Elke maand plaatst het Regionaal Archief Alkmaar een bijzonder archiefstuk uit de collectie in de schijnwerpers. Deze keer: het Alkmaarse vonnis van twee plunderende zwagers uit 1689. De zwagers Aelbert Klaassen en Koenraet Koenen plunderden op meerdere avonden in 1689 vele schuren en opslagplaatsen.
> 2 min
Elke maand plaatst het Regionaal Archief Alkmaar een bijzonder archiefstuk uit de collectie in de schijnwerpers. Deze keer: afspraken uit 1746 over een gemeenschappelijke ladder in Schoorl. Op 22 maart 1746 lieten de buren van de buurt Straat in Schoorl in dit document samen optekenen dat voortaan niemand van buiten de buurt zomaar zonder bericht hun gemeenschappelijke ladder mocht meenemen. Daarop stond een boete, bepaalden ze. Het is een eenvoudig stuk van maar één bladzijde, maar het spreekt wel tot de verbeelding: je kunt je gemakkelijk voorstellen wat er zich allemaal had afgespeeld dat de buren het nodig vonden deze regel op te stellen.
> 2 min
Elke maand plaatst het Regionaal Archief Alkmaar een bijzonder archiefstuk uit de collectie in de schijnwerpers. Deze keer: achttiende-eeuwse methoden om drenkelingen te reanimeren, onder meer via tabaksrook in het achterwerk. Op 28 januari 1769 wees het Alkmaarse stadsbestuur de Alkmaarders op de modernste methoden om drenkelingen te reanimeren die niet meer in leven leken te zijn. Dit stuk bevat een afschrift van de bekendmaking. Die was volgens de stadsbestuurders nodig omdat veel Alkmaarders achterhaalde ideeën hadden over reanimatie. Dat had een drenkeling al bijna het leven gekost.
> 2 min
Elke maand zet het Regionaal Archief Alkmaar een bijzonder archiefstuk in de schijnwerpers. Deze keer: een register van het weeshuis van Texel. In het boek werd geregistreerd wanneer kinderen het weeshuis binnenkwamen en wanneer ze het weer verlieten – en ook waarom. Er waren bijvoorbeeld kinderen die uit het weeshuis werden gezet vanwege een zwangerschap, en weesjongens die moesten dienen in het leger van Napoleon. Achter iedere inschrijving in het boek gaat zo een verhaal schuil.
> 5 min
Elke maand zet het Regionaal Archief Alkmaar een bijzonder archiefstuk in de schijnwerpers. Deze keer: het programma van een bijeenkomst van de Alkmaarse afdeling van de Bond voor Vrouwenkiesrecht in 1909 – voorzien van commentaar op de lezing en de muziek die er te horen was.
> 3 min
Elke maand plaatst het Regionaal Archief Alkmaar een bijzonder archiefstuk uit de collectie in de schijnwerpers. Deze keer: een langspeelplaat met de jeugdmusical ‘De tovenaar van Alkmaar’ uit 1972.
> 3 min
Elke maand plaatst het Regionaal Archief Alkmaar een bijzonder archiefstuk uit de collectie in de schijnwerpers. Deze keer: een brief uit 1898 waarin inwoners van Castricum vragen om aansluiting op het telefoonnet. Op 29 januari 1898 stuurden tien Castricumse prominenten dit verzoekschrift aan de gemeenteraad. Zij wilden dat Castricum werd aangesloten op het netwerk van telefoon en telegraaf. Snel berichten ontvangen en versturen via een telefoonverbinding was voor de handel van groot belang, schrijven ze. Maar ook bij ziekte of andere rampen kon het van doorslaggevende betekenis zijn. Bovendien was een gemakkelijke omgang met andere plaatsen – ‘niet alleen voor personen en goederen, maar ook voor gedachten’ – goed voor de bloei van de gemeente.
> 2 min
Elke maand plaatst het Regionaal Archief Alkmaar een bijzonder archiefstuk uit de collectie in de schijnwerpers. Deze keer: een aankondiging van ‘gasloze uren’ uit 1954. Eind januari 1954 bleek er plots niet genoeg gas beschikbaar in de regio Alkmaar en de Kop van Noord-Holland. Het gasbedrijf stuurde daarover op 28 januari deze brief aan de verantwoordelijke Alkmaarse wethouder, A.J.M. Leesberg. Het gasverbruik was door ‘plotseling ingetreden abnormale strenge koude, gepaard met sterke Oostenwind’ enorm gestegen, staat in de brief.
> 2 min
Elk jaar in januari worden archiefstukken openbaar die eerder niet of alleen onder bepaalde voorwaarden te raadplegen waren. Ook in 2025 zijn er bij het Regionaal Archief in Alkmaar weer honderden voorheen afgeschermde archiefstukken voor het eerst door iedereen in te zien. Onder deze documenten bevinden zich stukken over zogeheten ‘politieke delinquenten’, Nederlanders die tijdens de Duitse bezetting ‘fout’ zouden zijn geweest.
> 2 min
Waaraan stierven Haarlemmers? Doodoorzaken.nl is 27 november gelanceerd, een nieuw online platform dat vrijwilligers uitnodigt om historische doodsoorzaken te onderzoeken en te indexeren. We beginnen o.a. met de registers van Haarlem (1865-1898), bewaard in het Noord-Hollands Archief. In de registers staan uiteenlopende gegevens die een waardevolle kijk bieden op ziekten en sterftepatronen in de stad in de 19de eeuw.
> 1 min
Op 9 december lanceert het Huygens Instituut voor Nederlandse Geschiedenis en Cultuur de website Goetgevonden. Deze innovatieve website geeft historici en geïnteresseerden toegang tot de oerbron van de Nederlandse geschiedenis die al eeuwen in het Nationaal Archief opgeslagen ligt. Dankzij tekstherkenning en AI kan iedereen nu supersnel antwoorden vinden in honderdduizenden besluiten van het hoogste bestuur van de Republiek in de zeventiende en achttiende eeuw.
> 3 min