Stuk van de maand: Drenkeling reanimeren? Tabaksrook in de anus!

Elke maand plaatst het Regionaal Archief Alkmaar een bijzonder archiefstuk uit de collectie in de schijnwerpers. Deze keer: achttiende-eeuwse methoden om drenkelingen te reanimeren, onder meer via tabaksrook in het achterwerk. Op 28 januari 1769 wees het Alkmaarse stadsbestuur de Alkmaarders op de modernste methoden om drenkelingen te reanimeren die niet meer in leven leken te zijn. Dit stuk bevat een afschrift van de bekendmaking. Die was volgens de stadsbestuurders nodig omdat veel Alkmaarders achterhaalde ideeën hadden over reanimatie. Dat had een drenkeling al bijna het leven gekost.

> 2 min

Stuk van de maand: Een verzekering tegen kapers

Elke maand plaatst het Regionaal Archief Alkmaar een bijzonder archiefstuk uit de collectie in de schijnwerpers. Deze keer: een zeventiende-eeuws reglement van verzekeringskas de Zeevarende Buul uit Graft. De Zeevarende Buul (oftewel buidel) was een fonds waarbij vissers en zeevaarders uit Graft een verzekering konden afsluiten voor hun zeereis. In 1653 konden ze zich verzekeren tegen de belangrijkste gevaren van dat moment: Engelse kapers en ‘Turkse’ zeerovers, zo is te lezen in dit reglement. Het stuk laat ook mooi zien waar hun reizen zoal naartoe konden gaan.

> 2 min

Stuk van de maand: De plunderingen van twee zwagers

Elke maand plaatst het Regionaal Archief Alkmaar een bijzonder archiefstuk uit de collectie in de schijnwerpers. Deze keer: het Alkmaarse vonnis van twee plunderende zwagers uit 1689. De zwagers Aelbert Klaassen en Koenraet Koenen plunderden op meerdere avonden in 1689 vele schuren en opslagplaatsen.

> 2 min

Stuk van de maand: De tovenaar van Alkmaar

Elke maand plaatst het Regionaal Archief Alkmaar een bijzonder archiefstuk uit de collectie in de schijnwerpers. Deze keer: een langspeelplaat met de jeugdmusical ‘De tovenaar van Alkmaar’ uit 1972.

> 3 min

Stuk van de maand: Castricummers willen telefoon

Elke maand plaatst het Regionaal Archief Alkmaar een bijzonder archiefstuk uit de collectie in de schijnwerpers. Deze keer: een brief uit 1898 waarin inwoners van Castricum vragen om aansluiting op het telefoonnet. Op 29 januari 1898 stuurden tien Castricumse prominenten dit verzoekschrift aan de gemeenteraad. Zij wilden dat Castricum werd aangesloten op het netwerk van telefoon en telegraaf. Snel berichten ontvangen en versturen via een telefoonverbinding was voor de handel van groot belang, schrijven ze. Maar ook bij ziekte of andere rampen kon het van doorslaggevende betekenis zijn. Bovendien was een gemakkelijke omgang met andere plaatsen – ‘niet alleen voor personen en goederen, maar ook voor gedachten’ – goed voor de bloei van de gemeente.

> 2 min

Stuk van de maand: Gasloze uren

Elke maand plaatst het Regionaal Archief Alkmaar een bijzonder archiefstuk uit de collectie in de schijnwerpers. Deze keer: een aankondiging van ‘gasloze uren’ uit 1954. Eind januari 1954 bleek er plots niet genoeg gas beschikbaar in de regio Alkmaar en de Kop van Noord-Holland. Het gasbedrijf stuurde daarover op 28 januari deze brief aan de verantwoordelijke Alkmaarse wethouder, A.J.M. Leesberg. Het gasverbruik was door ‘plotseling ingetreden abnormale strenge koude, gepaard met sterke Oostenwind’ enorm gestegen, staat in de brief.

> 2 min

Stuk van de maand: Een boek vol weeskinderen

Elke maand zet het Regionaal Archief Alkmaar een bijzonder archiefstuk in de schijnwerpers. Deze keer: een register van het weeshuis van Texel. In het boek werd geregistreerd wanneer kinderen het weeshuis binnenkwamen en wanneer ze het weer verlieten – en ook waarom. Er waren bijvoorbeeld kinderen die uit het weeshuis werden gezet vanwege een zwangerschap, en weesjongens die moesten dienen in het leger van Napoleon. Achter iedere inschrijving in het boek gaat zo een verhaal schuil.

> 5 min

Stuk van de maand: Bijeenkomst voor vrouwenkiesrecht

Elke maand zet het Regionaal Archief Alkmaar een bijzonder archiefstuk in de schijnwerpers. Deze keer: het programma van een bijeenkomst van de Alkmaarse afdeling van de Bond voor Vrouwenkiesrecht in 1909 – voorzien van commentaar op de lezing en de muziek die er te horen was.

> 3 min

Nieuw archiefmateriaal openbaar bij Regionaal Archief Alkmaar

Elk jaar in januari worden archiefstukken openbaar die eerder niet of alleen onder bepaalde voorwaarden te raadplegen waren. Ook in 2025 zijn er bij het Regionaal Archief in Alkmaar weer honderden voorheen afgeschermde archiefstukken voor het eerst door iedereen in te zien. Onder deze documenten bevinden zich stukken over zogeheten ‘politieke delinquenten’, Nederlanders die tijdens de Duitse bezetting ‘fout’ zouden zijn geweest.

> 2 min

Waaraan stierven Haarlemmers?

Waaraan stierven Haarlemmers? Doodoorzaken.nl is 27 november gelanceerd, een nieuw online platform dat vrijwilligers uitnodigt om historische doodsoorzaken te onderzoeken en te indexeren. We beginnen o.a. met de registers van Haarlem (1865-1898), bewaard in het Noord-Hollands Archief. In de registers staan uiteenlopende gegevens die een waardevolle kijk bieden op ziekten en sterftepatronen in de stad in de 19de eeuw.

> 1 min

Huygens Instituut ontsluit Nederlandse oerbron

Op 9 december lanceert het Huygens Instituut voor Nederlandse Geschiedenis en Cultuur de website Goetgevonden. Deze innovatieve website geeft historici en geïnteresseerden toegang tot de oerbron van de Nederlandse geschiedenis die al eeuwen in het Nationaal Archief opgeslagen ligt. Dankzij tekstherkenning en AI kan iedereen nu supersnel antwoorden vinden in honderdduizenden besluiten van het hoogste bestuur van de Republiek in de zeventiende en achttiende eeuw.

> 3 min

Hangjeugd: tussen vriendschap en vandalisme

Iedereen is jong (of is dat geweest) en iedereen die jong is, weet dat op straat de spannendste dingen gebeuren. Daar sta je op eigen benen, word je verliefd, maak je vrienden en zoek je grenzen op. Zonder toeziend oog van leraar of ouder, afgezonderd of juist in de drukte van de stad. De straat is het ideale toneel om te ontdekken wie je bent.

> 1 min

Open Dag Regionaal Archief Alkmaar ‘het archief, daar zit muziek in’

Zaterdag 30 november tussen 11.00 en 16.00 uur houdt het Regionaal Archief Alkmaar voor het eerst sinds 2019 weer een open dag. En een bijzondere dag belooft het te worden! Want het dit jaar gaat het over alles wat met muziek te maken heeft.

> 3 min

Cato Douwes Dekker – Punch that Bunch

Het Noord-Hollands Archief toont van 31 oktober t/m 29 november 2024 in het Archiefcafé het werk van kunstenaar Cato Douwes Dekker (2006, Haarlem). Cato maakt strips, zines en tekeningen. Ze zit op het Rudolf Steiner College en is betrokken bij JongFem, een feministisch collectief in Haarlem. Daarnaast doet Cato mee met het jongerenkunstplatform ARTCORE en won ze in 2023 Shoot Your Shot, de filmcompetitie voor jongeren van De Schuur.

> 1 min

CABR openbaar: Oorlog voor de Rechter

Het CABR is door zijn omvang en inhoud het meest geraadpleegde oorlogsarchief in Nederland. Tot 1 januari 2025 kunnen onderzoekers en belangstellenden het archief alleen onder speciale voorwaarden inzien. Daarna is het voor iedereen in te zien. In aanloop naar de openbaarwording worden regionale informatiebijeenkomsten georganiseerd, waaronder twee in Noord-Holland.

> 1 min

Stuk van de maand: Voor straf naar Oost-Indië

Elke maand plaatst het Regionaal Archief Alkmaar een bijzonder archiefstuk uit de collectie in de schijnwerpers. Deze keer: het besluit van de bestuurders van Barsingerhorn om Dirk Duxs wegens slecht gedrag naar Oost-Indië te sturen.

> 3 min

Stadsarchief trapt Amsterdams jubileumjaar af

Met een gevarieerd en gratis toegankelijk programma, viert Stadsarchief Amsterdam het begin van een jaar waarin het 750-jarig bestaan van de stad Amsterdam wordt gevierd. Er zijn lezingen, rondleidingen, kinderactiviteiten en er is een workshop.

> 1 min

150 jaar W.O.J. Nieuwenkamp

Dit najaar staat de kunstenaar W.O.J. Nieuwenkamp (1874-1950) centraal bij het Waterlands Archief en deelnemende partners: Stichting W.O.J. Nieuwenkamp, Cultuurhuis Wherelant, Bibliotheek Waterland, Edams Museum en de beeldend kunstenaars Nynke van Zwol en Rob de Heer. De aanleiding is de viering van zijn 150e geboortejaar én het feit dat de Stichting W.O.J. Nieuwenkamp vorig jaar haar collectie in bruikleen heeft ondergebracht bij ons archief.

> 2 min

Archiefvondst werpt nieuw licht op de geschiedenis van het vrouwenvoetbal

Bij het Regionaal Archief in Alkmaar is een bijzondere collectie opgedoken uit het begin van de jaren zestig. Hierin zit onbekend materiaal over de eerste vrouwelijke scheidsrechters in het Nederlandse voetbal. Het gaat om tientallen foto’s, notulen en zelfs een eigen tijdschrift van die scheidsrechters. Bij één van die vrouwen is thuis ook nog een plakboek uit die tijd gevonden. Sporthistoricus Jurryt van de Vooren onderzoekt dit materiaal, in samenwerking met het Regionaal Archief en Walburg Pers.

> 2 min

Al die Amsterdamse mensen. Foto’s 1970-1990

Stadsarchief Amsterdam opent op 4 oktober 2024 de nieuwe tentoonstelling Al die Amsterdamse mensen. Foto’s 1970 tot 1990. Deze fototentoonstelling biedt een unieke blik op een turbulente periode van twintig jaar, waarin de stad Amsterdam ingrijpende veranderingen onderging… Dankzij geëngageerde en gerenommeerde fotografen als Ata Kandó, Koen Wessing, Maya Pejić en Ed van der Elsken zijn veel belangrijke momenten en ontwikkelingen vastgelegd en, via de jaarlijkse documentaire foto-opdrachten, bewaard in de fotocollectie van het Stadsarchief.

> 2 min