Diemen viert dit jaar het 800-jarig bestaan en is daarmee een halve eeuw ouder dan de hoofdstad. Samen met Taco ten Dam, actief binnen de Historische Kring Diemen, duiken we in de geschiedenis van een nog immer zelfstandige gemeente onder de rook van Amsterdam.
>Een bijzondere aanwinst voor het Regionaal Archief Alkmaar: onlangs werd een collectie van de Bergense kunstenaar Jacob Boots in bruikleen ondergebracht bij het archief. Het gaat om een selectie aan werken op papier die Boots maakte van de late jaren veertig tot aan zijn overlijden begin 1969, en om krantenartikelen, documentatie over tentoonstellingen en filmmateriaal. De collectie is overgedragen door de weduwe van de kunstenaar, Anne Boots-Mooij, en hun zoon Brendan Boots.
>
2 min
Fotograaf Ilvy Njiokiktjien is geselecteerd voor de jaarlijkse documentaire foto-opdracht voor de collectie Provinciale Atlas Noord-Holland, die het Noord-Hollands Archief voor de provincie in beheer heeft. Het thema is dit jaar ‘wonen – verhalen van woningnood’. Njiokiktjien gaat in beeld brengen hoe woningnood er in Noord-Holland uitziet.
> 2 min
Het Regionaal Archief Alkmaar presenteert dit voorjaar weer een afwisselend programma met cursussen, lezingen en inloopmiddagen voor iedereen met interesse in (kunst)geschiedenis, historische bronnen en familieonderzoek.
> 1 min
Een bijzonder moment voor de Larense geschiedenis: Vandaag droeg Karel Loeff namens Larens Behoud officieel het volledige archief van het Larens Journaal over aan Leon Schouten, directeur van het Brinkhuis. Ook Gertjan Martens – Hoofdredacteur van het Larens Journaal was hierbij aanwezig. Hiermee is een unieke collectie lokale historie definitief veiliggesteld voor de gemeenschap.
> 2 min
Vanaf 2 februari 2026 is het mogelijk om een plek reserveren in de studiezaal van het Noord-Hollands Archief (NHA), die van andere Regionaal Historische Centra (RHC’s) en het NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies om te zoeken in het gedigitaliseerde deel van het Centraal Archief Bijzondere rechtspleging (CABR). Tot nu toe kon het digitale CABR alleen bij het Nationaal Archief in Den Haag worden bekeken. Dat is nu uitgebreid met twaalf extra locaties.
> 1 min
Maria van Nesse (1588-1650) was een zelfstandige, ongehuwde vrouw in zeventiende-eeuws Alkmaar. Haar naam was bijna vergeten door de tand des tijds, totdat in 2019 haar unieke memorieboek werd teruggevonden in het Belgisch Rijksarchief. Dankzij haar nauwgezette aantekeningen behoort Maria nu tot een van de best gedocumenteerde personen van de zeventiende eeuw. In het kasboek beschreef ze niet alleen haar uitgaven, maar ook recepten, huishoudtips en andere aspecten van het dagelijks leven.
>Met ingang van 2026 worden bij het Regionaal Archief opnieuw honderden archiefstukken openbaar. Het gaat om documenten die tot nu toe niet of slechts onder voorwaarden konden worden geraadpleegd, maar die vanaf het nieuwe jaar voor iedereen toegankelijk zijn in de studiezaal. Onder deze vrijgegeven stukken zijn dossiers over de ondersteuning in de naoorlogse jaren van gezinnen van Nederlanders die gevangen zaten omdat ze tijdens de Tweede Wereldoorlog ‘fout’ zouden zijn geweest én bijzonder archiefmateriaal dat bijdraagt aan de geschiedenis van vrouwen in de regio.
> 2 min
Het Noord-Hollands Archief (NHA) herbergt niet alleen hele oude en bijzondere collecties die dankzij digitalisering een stuk toegankelijker zijn geworden. Het archief heeft ook een breed werkgebied, want veel Noord-Hollandse gemeenten hebben er hun archief ondergebracht.
>Voor liefhebbers van de 16e en 17e eeuw heeft het Noord-Hollands Archief een cadeautje. Want ook het oudste deel van het notarieel archief van Haarlem is vanaf nu op woordniveau doorzoekbaar in een speciale zoekomgeving. Daarmee is nu het gehele notarieel archief van Haarlem uit de periode 1570-1925 te doorzoeken op bijvoorbeeld de naam van een straat, huis, beroemdheid, voorouder, gebruiksvoorwerp, schilderij of welk woord je dan ook kan bedenken. De transcripties zijn gemaakt met behulp van automatische tekstherkenning (Handwritten Text Recognition, HTR), een vorm van kunstmatige intelligentie.
> 1 min
Op 10 december opent Stedelijk Museum Alkmaar de tentoonstelling Alkmaar in Beeld – door de lens van toen en nu. Iconische zwart-witfoto’s van de gerenommeerde fotografen Maria Austria, Eva Besnyö, Henk Jonker en Ad Windig uit de jaren vijftig worden voor het eerst sinds hun ontstaan tentoongesteld. Daarnaast presenteert het museum nieuw werk van de hedendaagse fotograaf Jonne Lucia. Zij heeft zich laten inspireren door haar voorgangers en legt het Alkmaar van nu vast. Het resultaat is een bijzondere visuele ontmoeting tussen verleden en heden.
> 2 min
Het Noord-Hollands Archief (NHA) is de schatkamer van de provincie Noord-Holland. Het archief herbergt een schat aan historische prenten en foto’s, dus het werd hoog tijd om daar een keuze uit te maken. Dat leverde zowel een tentoonstelling als een boek op.
>Amsterdam Typography heeft een nieuwe collectie gepubliceerd van 1500 historische foto’s met typografie uit Amsterdam. Op amsterdamtypography.nl
kunnen bezoekers een willekeurige selectie van 24 foto’s bekijken of de volledige collectie ontdekken via een interactieve kaart. De foto’s bieden een uniek kijkje in de rijke geschiedenis van de stad, vastgelegd door de lens van typografie.
1 min
Op 27 oktober 2025 is het precies 750 jaar geleden dat de naam Amsterdam voor het eerst werd opgetekend in een document: in het tolprivilege door de Hollandse graaf Floris V op 27 oktober 1275. Door heel Amsterdam staan de laatste uren van het jubileumjaar, dat aan deze verjaardag voorafging, volledig in het teken van deze mijlpaal. En dat geldt natuurlijk ook voor Stadsarchief Amsterdam. Met op zondag 26 oktober een speciale gratis publieksdag in samenwerking met het brievenproject Schrijven naar de Toekomst, Brainpower deelt zijn verjaardagswens aan de stad met ons, knutselen voor kinderen en alleen deze zondag gratis naar de tentoonstelling De Wallen van Dana Lixenberg.
> 2 min
Yory.nl is uitgegroeid tot het grootste platform voor stamboomonderzoek in Nederland. Met honderden leerzame artikelen, duizenden verwijzingen naar archiefbronnen, handige overzichten en tientallen uitlegvideo’s – allemaal gratis toegankelijk.
> 3 min
Op zondagmiddag 12 oktober viert het Regionaal Archief niet één, maar twee bijzondere verjaardagen: die van het archief zelf én van het oudste document in de collectie, een exemplaar van het Alkmaarse stadsrecht, dat dan zevenhonderd jaar oud is. Reden genoeg voor een feestelijk jubileumprogramma voor iedereen, met taart en toepasselijke cadeautjes voor de eerste honderd bezoekers.
> 2 min
In 1625 werd de Overwheerse Polder bedijkt en ontstond een zelfstandig waterschap tussen Purmerend en Kwadijk. Het onlangs heringedeelde archief (1625–1963) biedt inzicht in deze rijke geschiedenis. Sinds de jaren ’60 is de polder getransformeerd tot woonwijk Overwhere.
> 2 min
Het gerenommeerde blad ‘Ons Amsterdam’ bestaat al 75 jaar en is een prachtige bron van verhalen over de hoofdstad. In het kader van 750 jaar Amsterdam besloot de redactie honderd verhalen uit het rijke archief te kiezen en zo nodig ingekort op te nemen in een kloek boekwerk, dat met een schat aan fraaie illustraties is verlevendigd.
>Ooit gehoord van de Fluweelwerkersbus? Of van het College van Zevenmannen? Tijdens het Erfgoedfestival maak je kennis met de bijzondere historie van het in 1696 te Naarden opgerichte Fluweelwerkers- en Zijdeweversgilde.
> 1 min
Vanaf 12 augustus 2025 is de tentoonstelling ‘Leven na de Bevrijding’ te bezoeken bij het Regionaal Historisch Centrum Vecht en Venen (RHCVV) in Breukelen. Maar wat gebeurde erna? Hoe zagen de maanden en jaren na de bevrijding eruit? Deze tentoonstelling geeft een inkijkje in de periode na de oorlog – een tijd van vreugde, hoop, verdriet en doorzettingskracht.
> 1 min