Even de spreekwoordelijke ‘frisse neus halen’ is er soms noodgedwongen niet bij. Maar loop of fiets dan in gedachten even mee met een mooi tochtje van de Berlagebrug in Amsterdam naar de Bullewijk in Ouderkerk aan de Amstel. Pakweg tien kilometer met verrassende verhalen. Deel 2: Van vliedende zorgen naar de kalfskop.
>Even de spreekwoordelijke ‘frisse neus halen’ is er soms noodgedwongen niet bij. Maar loop of fiets dan in gedachten even mee met een mooi tochtje van de Berlagebrug in Amsterdam naar de Bullewijk in Ouderkerk aan de Amstel. Pakweg tien kilometer met verrassende verhalen. Deel 1: Berlage, Spyker en een vrijend paartje.
>In het Amstelveense deel van Ouderkerk, aan de Amsteldijk Zuid, is De Oude Molen een tastbare herinnering aan een ooit levendige bedrijfstak. De watertoren, eigenlijk een blustoren, was een onmisbare voorziening bij deze hoogst explosieve fabriek. Voor Ouderkerkers was de kruitfabriek tegelijkertijd ramp én zegen. Velen vonden er een bestaan, altijd was er de angst voor ontploffingen.
>Op 10 februari 1820 werden de dorpen De Kwakel, Thamen en Uithoorn samengevoegd tot één gemeente: Uithoorn. Na maar liefst acht eeuwen onder gezag van Utrecht te zijn gevallen, werd de nieuwe gemeente opgenomen in de provincie Holland. Met zijn bijzondere ligging aan het Zijdelmeer en zijn middeleeuwse polder is Uithoorn tegenwoordig een geliefde woonplaats. Vlakbij Amsterdam, maar toch in het groen.
>Niet alle oude gebouwen verdienen het predicaat provinciaal monument. Pak de fiets of trek de wandelschoenen aan en ga over het lange Jaagpad van De Kwakel (bij Uithoorn) naar de Tolhuissluis. Daar zie je bescheiden sluiswachtershuisjes met monumentale status. En een theetuin. Om bij te komen.
>Deze zomer neemt Jan Feith je mee op reis door onze provincie. Zijn historische teksten uit het album ‘Zwerftochten door ons land: Noord-Holland’ (1933) geven een beeld van zonnige duinen, drukke pleinen en pittoreske polders. Deze week: Amsterdam, ‘van visschersdorp tot machtige koopstad’.
>Als je wel eens door Amsterdam gefietst hebt, ben je er ongetwijfeld langs gekomen: de kleine brugwachtershuisjes aan het water. Sommigen gaan helemaal op in de wijk, anderen vormen juist een contrast met de omgeving. Vanaf 2018 is het mogelijk om te overnachten in deze kleine stukjes erfgoed.
>Aan de oever van de Amstel in Amstelveen vlakbij het Kalfje ligt een weiland waar tot 1822 het Huis Kostverloren stond. Dit kasteeltje zou gesticht zijn door Jan Benning, omstreeks het jaar 1500 schepen en burgemeester van Amsterdam.
>Als de Noordzuidlijn 22 juli 2018 gaat rijden, krijgt Amsterdam er een gratis museum bij. Langs de roltrappen van station Rokin worden in lange vitrines maar liefst 10.000 voorwerpen getoond die tijdens de aanleg van de nieuwe metroverbinding zijn opgegraven. Van eeuwenoude pijpen tot moderne hasjpijpjes.
>Amsterdam is door stormen ontstaan. En de eerste bewoners waren geen boeren of vissers, maar handelaren en ambachtslieden. Dat is de overtuiging van hoogleraar Jerzy Gawronski, tevens hoofd archeologie van de gemeente Amsterdam.
>Een onopvallende grasdijk. Tussen Bilderdam en Calslagen. Waar? Bij de Westeinderplas. Over dit gebied maakten de graaf en de bisschop eeuwen geleden ruzie. Het conflict draaide om water. Water afkomstig uit Duitsland dat hier tot problemen leidde. Deze dijk moest de graaf droge voeten garanderen.
>Eeuwenoud is het Abcoudermeer. Hierover voer de trekschuit van Amsterdam naar Utrecht. Qua natuur ooit een ‘wonderwereld’. Nu kabbelt het midden in de razende Randstad, pal naast de A2. Op de grens van Noord-Holland en Utrecht.
>Søren Ludvig Movig is vrijwel elke zaterdag te vinden op buitenplaats Wester- Amstel. Voor hem is Wester- Amstel een paradijselijk landschap dat ondanks zijn lange geschiedenis in essentie hetzelfde is gebleven.
>Een juweeltje om te zien is de buitenplaats Oostermeer. Het statige gebouw is nu bijna 300 jaar oud. De tuin is begin 1900 gereconstrueerd door tuinarchitect Leonard Springer. Hij combineerde daarbij symmetrische Franse elementen met landschappelijke Engelse stijlkenmerken.
>Op Begraafplaats Karssenhof (Binnenweg, Ouderkerk aan de Amstel) staat een merkwaardig grafmonument. Het staat aan de zuidrand van de begraafplaats. Een afgebroken zuil van rood graniet op een sokkel met op de voorkant deze moeilijk leesbare tekst: “Hier rusten Jacob Rijerkerk Gem. Veldwachter en Teunis Prins Rijksveldwachter overleden tengevolge hunner plichtsvervulling”. Op de zijkanten staan ook teksten gebeiteld: “Eenige vrienden van Ouder en Nieuwer Amstel” en “Afd. N.H. Alg. Ned. Politiebond”. Wat is er gebeurd?
>Langs de Amstel lieten vermogende Amsterdammers aantrekkelijke buitenplaatsen bouwen. Maar te ver buiten de stad mocht het zomerverblijf bij voorkeur niet liggen.
>De historische bakkerij van Hans en Willy Out is gevestigd in een prachtig pand met topgevel uit de achttiende eeuw. Op deze idyllische plaats, in het hart van het beschermde dorpsgezicht, wordt al meer dan 400 jaar brood gebakken.
>