Primeur voor Amsterdam: weidevogelboulevard

Slechts 10 km van Amsterdam ligt een prachtig open cultuurhistorisch landschap met bloemen, kruiden, insecten en weidevogels; de Bovenkerkerpolder in Amstelland. Veel mensen fietsen of wandelen in dit gebied en genieten van de natuur.

Mede dankzij de boeren is Amstelland een van de belangrijkste weidevogelkerngebieden van ons land. En daardoor heeft de gemeente Amsterdam straks als eerste Europese stad een weidevogelboulevard op fietsafstand van het centrum! Daarmee wordt dit gebied nog aantrekkelijker voor Amsterdammers. Maar Amstelland heeft nog meer te bieden…

Bovenkerkerpolder

De eerste aanzet van de weidevogelboulevard is er: deze ligt in de Bovenkerkerpolder en bestaat uit een brede bloemrijke berm van zo’n 2,5 meter breed en 4 kilometer lang langs de Middenweg. Op weilanden van zo’n 15 boeren worden de kopeinden ingezaaid met kruiden. Nu al staan er langs de Middenweg veel margrieten, weegbree, boterbloemen, duizendblad en veldzuring. Op deze bloemen leven veel insecten die essentieel zijn voor de overleving van de jonge kuikens van de grutto, tureluur, scholekster en kievit. Fietsers en wandelaars kunnen vanaf het fietspad nu al zien wat zich daar in de Bovenkerkerpolder afspeelt, zonder de vogels te verstoren omdat er een sloot tussen het fietspad en de bloemrijke rand zit. Vogels vliegen er af en aan. Binnenkort worden langs deze weg twee  uitkijkpunten gerealiseerd met informatie over dit gebied en welke streekproducten te koop zijn.

Kruiderijk weiland, foto Fred van Diem. Beeld: Vogelbescherming

Enthousiaste boeren

Amstelland is een van de weinige plekken in Nederland waar het redelijk goed gaat met de weidevogels. Toch moet er op korte termijn meer gebeuren om deze vogels ook in de toekomst te behouden. Volgens Mark Kuiper, gebiedscoördinator weidevogelbeheer en verbonden aan de agrarische natuurvereniging, heeft de huidige intensieve landbouw grote nadelen. Mark: ”Het gaat vooral om het produceren van zoveel mogelijk liters melk per koe tegen een lage prijs.  Als we zo doorgaan raken we de weidevogels hier kwijt en ook het karakteristieke landschap. Daar kunnen de boeren niets aan doen, maar het is het economische systeem waar we mee te maken hebben. We moeten het dus anders gaan doen.”

Gelukkig zijn er in het gebied genoeg enthousiaste boeren die een bijdrage leveren aan het landschap en de daarbij behorende vogels. Bij extra inspanning voor de weidevogels krijgen zij een vergoeding. Dat betekent dat zij later moeten maaien en kruidenrijk grasland in stand moeten houden of inzaaien. Dat staat haaks op de huidige manier van  intensieve landbouw bedrijven, waarbij er al heel vroeg gemaaid wordt en kuikens bijna geen overlevingskansen hebben.

Mark Kuiper, foto Fred van Diem. Beeld: Vogelbescherming

Onkruidenboter

Om deze ontwikkeling te stoppen hebben verschillende partijen, waaronder Vogelbescherming en de agrarische natuurvereniging in Amstelland, een bijzonder plan ontwikkeld. Boeren die kruidenrijke graslanden op hun bedrijf hebben en weidevogels maximaal de mogelijkheid bieden om te kunnen broeden en hun kuikens groot te brengen, leveren een deel van hun melk aan een speciale melkfabriek die eind dit jaar wordt geopend; Amstelland Natuurzuivel. De deelnemende melkveehouders in dit gebied krijgen een gangbare melkprijs. De winst wordt onderling verdeeld op basis van wat ze doen voor de natuur. Op dit moment doen zo’n 20 boeren mee. Amsterdammers kunnen straks deze bijzondere en vogelvriendelijke zuivel als melk, yoghurt en kwark kopen in winkels, koffiebars en restaurants in Amsterdam.

Verder zijn er in Amstelland ook ondernemers actief die van deze zuivel en kruiden van het land weer specifieke producten maken. Zo maken Martijn Postma en Roel Kramer van het bedrijf “Van de Koe” een  culinaire boter, de zogenaamde Onkruidenboter, van melk afkomstig van boeren die aan weidevogelbeheer doen. “Waarom stoppen we gedroogde kruiden in de boter en laten we citroenen invliegen vanuit Sicilië, terwijl we hier een heerlijke kruidenboter kunnen maken met daslook en veldzuring? Bovendien is zo’n lokaal streekproduct veel duurzamer”, aldus Martijn.

Martijn Postma, foto Fred van Diem. Beeld: Vogelbescherming

Achtertuin

Volgens Kees de Pater van Vogelbescherming is het van belang om de weidevogels ook op lange termijn te kunnen beschermen. Doordat Amsterdammers in de supermarkt en restaurants vogelvriendelijke streekproducten kunnen kopen die uit hun achtertuin, Amstelland, komen is het mogelijk om dit gebied in stand te houden voor de weidevogel. Kees: “Bovendien kunnen bezoekers aan de weidevogelboulevard direct zien en ervaren waar we het voor doen.” Volgens hem zou het mooi zijn als er straks in de Bovenkerkerpolder een kern blijft van zo’n 60-100 hectare die volledig wordt beheerd door boeren die zich optimaal inzetten voor de weidevogels. “Amsterdammers kunnen heerlijke zuivel en vlees kopen uit deze prachtige polder. Wie wil dat nou niet?” aldus Kees de Pater.

Bekijk ook het korte filmpje waarin presentator en cabaretier Klaas van der Eerden op bezoek gaat bij weidevogelboer Kees Lambalk, die alles vertelt over de weidevogelboulevard: https://www.redderijkeweide.nl/videos/weidevogelboulevard-in-amstelland/

Bekijk ook het korte filmpje waarin presentator en cabaretier Klaas van der Eerden op bezoek gaat bij weidevogelboer Kees Lambalk, die alles vertelt over de weidevogelboulevard

Wat doet de Vogelbescherming in Amstelland? Samen met de boeren wil Vogelbescherming een weidevogelboulevard realiseren met bloem- en kruidenrijk grasland waar insecten en weidevogels van kunnen profiteren.  We helpen boeren met de inrichting van deze vogelboulevard door de financiering van het juiste zaadmengsel om meer kruidenrijkdom te realiseren.

Wat kun jij doen? Met elke 5 euro die je bijdraagt steunt Vogelbescherming boeren om 10 vierkante meter kruidenrijk grasland in te richten. Help mee!

Publicatiedatum: 23/05/2018