Marken

Bloemenpracht in Marker borduurwerk Ommetje Marken in oude en nieuwe foto’s Met Jan Feith langs de Zuiderzee (1933) Marken en Sijtje Boes Marken in 1957 door een dijk met het vasteland verbonden werd bracht het wonen op het eiland de nodige ongemakken met zich mee. De jonge Hein Zeeman moest in 1954 acuut opgenomen worden in het ziekenhuis. De reis die de ">Ziekenvervoer toen Marken nog een eiland was Dracht op hoogtijdagen

Bloemenpracht in Marker borduurwerk

De liefde voor traditie en textiel is op Marken altijd groot geweest. In de kleurrijke streekdracht zijn veel onderdelen versierd met borduurwerk. Met name de rijglijfjes zijn prachtig geborduurd met bloemmotieven. In 2014 is Marker borduren opgenomen in de Inventaris Immaterieel Erfgoed Nederland.

>

Ommetje Marken in oude en nieuwe foto’s

Marken is als een bewoond openluchtmuseum. Op een zonnige dag wandel je er heerlijk langs de houten paalwoningen aan de haven naar de nauwe steegjes rondom de kerk. Elke buurtschap heeft er zijn eigen karakter en daarin proef je de unieke historie van het eiland.

>

Met Jan Feith langs de Zuiderzee (1933)

Deze zomer neemt Jan Feith je mee op reis door onze provincie. Zijn historische teksten uit het album ‘Zwerftochten door ons land: Noord-Holland’ (1933) geven een beeld van zonnige duinen, drukke pleinen en pittoreske polders. Deze week: ‘Aan de boorden der Zuiderzee’.

>

Portret van een stad: Marken

Op onderstaande tekening is het oude voormalige vissersdorp Marken afgebeeld, ‘Mèreke’ in het Markens dialect. Op het groene schiereilandje, voorheen eiland, vormen verschillende buurtschappen één idyllische leef- en woonplaats. In het beschermde stadsgezicht met karakteristieke houten huizen op palen, waant menig toerist zich in dé ansichtkaart van Noord-Holland. Marken is een kleine plek met een bijzondere geschiedenis. Van de eeuwenoude strijd met het water en kleurrijke klederdracht tot een nooit afgemaakt kanaal en een legendarische souvenirverkoopster. Herken jij alle ‘Mèrekerse’ kenmerken in het portret van Marken?

>

Het Goudriaankanaal

Na de watersnoodramp van 1825, waarbij grote delen van Waterland onder water kwamen te staan, wilde koning Willem I Amsterdam tegen stormvloeden beschermen door het al geruime tijd dichtslibbende IJ af te sluiten. Om de stad toch een goede verbinding te geven met de Zuiderzee en daarmee met de wereldzeeën, werd besloten om een kanaal van IJdoorn door Waterland, de Gouwzee en Marken te graven.

>

Marken en zijn werven

Marken is een voormalig eiland, nu schiereiland in het Markermeer. Het dorpje lag omstreeks het begin van de jaartelling in het Oosten van Waterland, waar het veengebied overging in het water van het Flevomeer, binnenzee op de plek waar nu het IJsselmeer is. Waarschijnlijk komt de naam ‘Marken’ ook van de term ‘mark’, in de betekenis van een grens. De vorming van Marken als eiland hangt nauw samen met het ontstaan van de Zuiderzee.

>

Marken en Sijtje Boes

Tot 1957, toen het eiland Marken door een kade met het vasteland werd verbonden, kwam iedere bezoeker met de bootin het haventje van het vissersdorp aan. De kleine houten huizen aan de kade waren groen geschilderd, net zoals dat nu nog het geval is. Een dergelijke aankomst zal, toen Marken nog een grote vissersvloot bezat, een spectaculaire aanblik hebben geboden.

>

Toerisme in Volendam en Marken

Maakte je als toerist in de jaren ’30 een reisje langs de Noord-Hollandse dorpen, dan had je grote kans in Marken Sijtje Boes tegen het lijf te lopen.

>

Het Paard van Marken: vuurtoren met records

De vuurtoren van Marken is er een van records. Onder de naam ‘het Paard van Marken’ is deze markante verschijning bekend en beroemd tot ver over de landsgrens. Waarschijnlijk is ‘Het Paard’ de meest gefotografeerde vuurtoren van ons land. In zijn lange bestaan is het torencomplex keer op keer bedreigd door storm en ijs.

>

Alles over het Buurthuis van Marken

Een van de grootste gebouwen op Marken is het Buurthuis aan de Buurterstraat. Het van rode bakstenen opgetrokken pand uit 1931 valt op door zijn grote ramen. Dat heeft te maken met de oorspronkelijke functie als behandelcentrum voor TBC-patiënten. In de lighal kuurden zij om van de ziekte te genezen. Het Buurthuis speelt nog steeds een belangrijke rol in de gezondheidszorg op het voormalige eiland.

>

Ziekenvervoer toen Marken nog een eiland was

Voordat Marken in 1957 door een dijk met het vasteland verbonden werd bracht het wonen op het eiland de nodige ongemakken met zich mee. De jonge Hein Zeeman moest in 1954 acuut opgenomen worden in het ziekenhuis. De reis die de Marker naar het Purmerendse stadsziekenhuis maakte, een afstand van nauwelijks twintig kilometer, staat in zijn geheugen gegrifd.

>

Op het einde van de Oorlog moesten de botters van Marken van de Duitsers bezetters de Haven uit

Onderstaand omsschrijving van het vertrek van de botters uit de haven van Marken is niet door mij geschreven. De auteur weet ik niet, maar ik vind dat het niet mag worden vergeten. Ik ken me er nog wel iets van herinneren, maar meer in die zin dat we geen paling meer zouden krijgen te eten. Want in die tijd werd er niet voor geld werkzaamheden uitgevoerd maar werd in natura afgerekend.

>

Suikerschip dat bij Marken strandde in 1944 was redding voor Marken

Een zegen voor het welzijn van de Marker inwoners was het stranden van een konvooi Duitse schepen nabij de vuurtoren, waaronder een suikerschip. Het is nooit goed duidelijk geworden of het schip met suiker is gestrand ten gevolge van een noodsituatie of door een moedwillige actie van de Marker loods aan boord van het konvooi schepen dat onder de Duitse vlag voer: Jaap Erf. Na vrijgave door de Duitsers werd het schip met natte suiker leeg geroofd door de Markers die toen genoeg materiaal hadden om te ruilen tegen andere grondstoffen die nodig waren om te blijven leven en te kunnen eten.

>

60 jaar Vrijwillige Brandweer op Marken

Voor 1950 was de brandweer van Marken een plichtbrandweer die bestond uit weerbare mannen die niet in militaire dienst waren en daarom op het eiland moesten werken. Wie geen interesse had kon zich afkopen door storting van van 25 gulden in de gemeentekas. Wanneer deze plicht werd ingesteld kon men in de stukken niet meer terug vinden. Deze brandweer kwam eenmaal per jaar bijeen en ontving daar kwartje per uur voor. Een brand kan ik mij nog wel herinneren, in 1946 tijdens het bevrijdingsfeest op het kerkplein. Een vuurpijl was terecht gekomen in een hooistolp en dat was brand. Dit alles tijdens het gemaskerd bal dat plaatsvond naast de hooistolp. Even later liepen alle deelnemers met een masker op emmertjes water door te geven om de brand te blussen.

>

Dracht op hoogtijdagen

Maki Zeeman (1940) woont met haar man in een huisje op Marken, dat al een eeuw in de familie is. Vroeger stelde haar moeder het huisje open voor toeristen, gewoon om wat bij te verdienen.

>

Waterland: watersnood

Om het land te beschermen tegen overstromingen wordt de Markermeerdijk tussen Edam en Amsterdam momenteel versterkt. De planning is dat de werkzaamheden in 2016 klaar zijn. Dit is precies 100 jaar na de watersnood van 1916. Toen braken op allerlei plaatsen de dijken in Waterland. Met desastreuze gevolgen.

>