Castricum

Achter de schermen: ‘Leven in Lagen’ Met Jan Feith aan zee (1933) Vondst van de maand: Groot Olmen Bronstijdmeisje Julia en de schatten van West-Friesland Vondst van de maand: kinderschoenen Een kijkje in de keuken van vroeger Oer-IJ, toen Noord-Holland een gatenkaas van meren was De mooiste middeleeuwse vondsten Het Huis van Hilde De Boogaert Bouwoffer Huis van Hilde Blikvanger in staal Opgraven in Noord-Holland: Wat zijn de spelregels? Het nieuwe Depot voor Bodemvondsten een stap dichterbij Castricum: het verongelukken van de vroedvrouw Pastoor van Corneliuskerk door SD ondervraagd Corneliuskerk in Limmen De kalkovens in Akersloot

Achter de schermen: ‘Leven in Lagen’

2021 is het jaar van het ‘Ode aan het landschap’. Maar hoe is het landschap om ons heen en onder onze voeten eigenlijk ontstaan? Projectleider Mart van de Wiel geeft Oneindig Noord-Holland een kijkje achter de schermen bij de nieuwe tentoonstelling ‘Leven in Lagen’ bij Huis van Hilde en deelt zijn favoriete verhalen.

>

Met Jan Feith aan zee (1933)

Deze zomer neemt Jan Feith je mee op reis door onze provincie. Zijn historische teksten uit het album ‘Zwerftochten door ons land: Noord-Holland’ (1933) geven een beeld van zonnige duinen, drukke pleinen en pittoreske polders. Deze week: ‘In den zeewind langs onze Noordzee-kust’.

>

Vondst van de maand: Groot Olmen

Elke maand presenteert Huis van Hilde, het archeologiecentrum van de provincie Noord-Holland, de vondst van de maand. Daar krijgen deze bijzondere bodemvondsten een eigen vitrine, op Oneindig Noord-Holland worden ze met een verhaal in het zonnetje gezet. Deze maand staat Groot Olmen centraal.

>

Bronstijdmeisje Julia en de schatten van West-Friesland

De familietentoonstelling ‘Liefs van Julia’ in Huis van Hilde toont topvondsten uit de Bronstijd, gevonden bij de aanleg van de Westfrisiaweg. Deze grote archeologische opgraving geeft ons een goed beeld van Julia en het landschap waarin zij leefde.

>

Vondst van de maand: kinderschoenen

Elke maand presenteert Huis van Hilde, het archeologiecentrum van de provincie Noord-Holland, de vondst van de maand. Daar krijgen deze bijzondere bodemvondsten een eigen vitrine, op Oneindig Noord-Holland worden ze met een verhaal in het zonnetje gezet. Deze maand staan kinderschoenen centraal.

>

Een kijkje in de keuken van vroeger

Huis van Hilde vertelt de geschiedenis van Noord-Holland aan de hand van gevonden objecten. De bodem is rijk én springlevend. Wat vertellen deze objecten ons over wat we aten? De nieuwe tentoonstelling ‘Hilde schept op; over eten van vroeger’ laat zien dat dat wel eens heel anders is geweest.

>

Oer-IJ, toen Noord-Holland een gatenkaas van meren was

Zelf noemen ze het een vergeten landschap, de driehoek tussen Velsen, Alkmaar en Amsterdam. Het is nu moeilijk voor te stellen, maar duizenden jaren geleden was dit gebied een gatenkaas van meren: het Oer-IJ. En wie er op let kan daar vandaag de dag nog veel van zien.

>

De mooiste middeleeuwse vondsten

Vondsten uit de vroege middeleeuwen zijn goed vertegenwoordigd in de Noord-Hollandse bodem. Ze vertellen het verhaal van Vikingen, graven, ridders, monniken, boeren en koopmannen uit die periode, die zorgden voor een turbulente tijd in de geschiedenis …

>

Hilde’s familie uitgebreid met Drechtje uit de Bronstijd

Toen Drechtje werd begraven, ze was tussen de 20 en 24 jaar, zal niemand hebben bevroed dat haar evenbeeld 3500 jaar later de blikvanger zou worden van een tentoonstelling over de Bronstijd in archeologiecentrum Huis van Hilde te Castricum.

>

Het Huis van Hilde

In 1995 werd het skelet opgegraven van een vrouw die in de vierde eeuw geleefd heeft. Op basis van het skelet wist men een gezichtsreconstructie te maken. Zo kreeg de archeologie letterlijk een gezicht: Hilde van Castricum. Om deze en vele andere archeologische vondsten te conserveren en te laten zien aan het publiek is een nieuw archeologisch depot ingericht. Het werd vernoemd naar deze vrouw: het Huis van Hilde.

>

Nationale kunstschatten in de Castricumse Duinen

Wie dacht dat de grootste kunstwerken van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog in de musea bleven hangen zit er volledig naast. Deze lagen veilig opgeslagen in verschillende bunkers in de duinen. Het eerste idee hiervoor ontstond naar aanleiding van een reis naar Spanje door Jonkheer Willem Sandberg, destijds conservator van het Stedelijk Museum Amsterdam. Hij begon in 1939 met de aanleg van een bomvrije bunker in de Castricumse duinen die het nationaal kunstbezit moest beschermen tegen de gruwelen van de oorlog.

>

Indiana Jones of dinobot

Archeologie heeft niets met Indiana Jones of dinosaurussen te maken. Omstanders bij een opgraving door amateurarcheologen vragen wel eens: “Heb je al een dinobot opgegraven of wil je voor je verjaardag een Indianajoneshoed?”

>

Werkzaamheden in het Provinciaal depot voor archeologie

Het Provinciaal depot voor archeologie van de Provincie Noord-Holland herbergt vele honderdduizenden vondsten van honderden opgravingen die in de afgelopen decennia zijn uitgevoerd binnen de provinciale grenzen. Veel archeologische vondsten betekent het uitvoeren van verantwoord depotbeheer om alles in zijn geheel te ontsluiten.

>

Vindplaats van de Russische soldaat

In de duinen van Castricum werd in 2013 een skelet gevonden dat van een Russische grenadier bleek te zijn. Hij had een leren tas bij zich met een metalen plaat erop. Daaraan kon zijn nationaliteit worden ontleend. Hij sneuvelde waarschijnlijk op 6 oktober 1799 tijdens de Slag bij Castricum. Deze slag vormde het keerpunt in de opmars van het Engels-Russische leger in Noord-Holland. Dit invasieleger was op 27 augustus 1799 geland op de Noord-Hollandse kust tussen Callantsoog en Den Helder om het Franse bezettingsleger te verjagen.

Lees meer

>

De Boogaert

Voorafgaand aan de bouw van appartementencomplex De Boogaert werden resten uit de Romeinse tijd gevonden, zoals paalsporen en waterputten. Heel bijzonder was de vondst van drie menselijke skeletten in een sloot of greppel. Het menselijke skelet dat werd gevonden lag in een greppel waarin bij eerder onderzoek ook twee skeletten werden gevonden. Dit derde skelet komt echter niet overeen met de eerste twee. Het lichaam lag gestrekt in een greppel, terwijl de eerste twee gehurkt lagen. Uit de Romeinse tijd zijn uiterst weinig graven teruggevonden, terwijl archeologen hebben aangetoond dat er veel mensen gewoond hebben in Castricum. Waarom deze drie mensen hier begraven zijn is niet bekend.

>

Kunstwerk Terra Sigillata

Bij de kruising van de Laan van Albert’s Hoeve en de Molendijk is het kunstwerk Terra Sigillata geplaatst, dat verwijst naar het Romeinse rode aardewerk met dezelfde naam. Het beeld is van de kunstenaar Nicolaas L.M. Dings. Het is in 1999 gemaakt en het materiaal is brons en terrazzo. In het beeld zijn archeologische vondsten uit de opgraving in de Oosterbuurt op kunstzinnige wijze vorm gegeven.
Het hoofd verbeeldt één van de acht gevonden skeletten, waarvan het belangrijkste de naam Hilde heeft gekregen.
Het servies van de Romeinen was gemaakt van terra sigillata, aardewerk vervaardigd van zeer fijne slibachtige klei. In de Oosterbuurt is een complete wrijfschaal gevonden. De munt verwijst naar een gouden Keltische munt van de stam der Nervii. De gouden stater lag onder een huispaal en dateert van 50 voor Christus.
De opgraving vond plaats in 1995-1996 op een veld genaamd De Teling. Er zijn gedeelten van zeer goed geconserveerde nederzettingen uit de Romeinse tijd, Merovingische en Karolingische tijd, en een grafveld uit de Romeinse tijd opgegraven.

>

Kreekrestant van het Oer-IJ

De Schulpvaart is een waterloop die hier de Soomerwegh kruist. Deze waterloop is een restant van een kreek uit het Oer-IJ. Verderop bij de Uitgeesterweg kruist de route deze voormalige kreek nogmaals. In het landschap zijn her en der nog meer kreekresten zichtbaar. Ze zijn te herkennen aan hun grillige verloop dat enorm afwijkt van de kaarsrechte sloten die door mensen zijn gegraven.

>

Bouwoffer Huis van Hilde

Archeologen houden zich bezig met het ontrafelen van het leven van mensen van lang en heel lang geleden. Zelf laten wij ook sporen na voor toekomstige archeologen. Precies onder de voordeur van Huis van Hilde ligt een tijdscapsule. Op 4 juli 2013 hebben 200 kinderen een bouwoffer in de bodem gelegd. Toen was het terrein nog een leeg veld en nu staat het archeologiecentrum er bovenop. In de capsule mocht iedereen iets achterlaten voor de toekomst. Voor archeologen bijvoorbeeld, die de koker na honderden jaren weer opgraven.

>

Het maken van de teksten voor het Huis van Hilde

De tentoonstelling van het Huis van Hilde in Castricum staat vol teksten die een context geven aan alle voorwerpen en de mensfiguren. Wie heeft deze teksten geschreven en waar moest allemaal rekening mee worden gehouden? Kom na 15 januari lezen in het Huis van Hilde.

>

De Zanddijk tussen Castricum en Heiloo

De route steekt het lager gelegen gebied tussen de strandwallen over via de Zanddijk, die nu nog nauwelijks als een dijk is te herkennen. Het is de oudste dijk uit het gebied rond Alkmaar. Het dijkje werd in opdracht van de Abdij van Egmond opgeworpen rond 1105. De monniken hadden last van het water van het IJ dat vanuit het zuiden opdrong. Voor de mensen in Castricum gaf dit dijkje juist problemen: het water kon niet weg. Dat was reden voor een conflict tussen hen en de monniken. Later kwam het water uit het noorden en ditmaal hadden de monniken last van het dijkje doordat het water niet weg kon en de landerijen van de abdij overspoelde.

>